Thôi chanh lá xôn

Cách sử dụng trong đời sống

• Vỏ rễ cây thôi chanh lá xôn được dùng làm thuốc bổ đắng để kích thích tiêu hoá và phục hồi sức khỏe, dùng dạng bột hoặc ngâm rượu uống, mỗi ngày 100 – 300 mg bột vỏ rễ. Cũng dùng để lợi tiểu (khi bị báng) và hạ sốt, liều có thể dùng 0,4 – 0,6g bột vỏ rễ mỗi ngày. Có thể phối hợp với vị thuốc khác để trị hen. Cần chú ý vỏ rễ và vỏ thân cây quăng khá độc, vì cần dùng liều thấp. Phải có kinh nghiệm mới được dùng liều cao hơn. Dùng ngoài thường dùng vỏ rễ tươi hoặc lá tươi, giã nát đắp lên các khớp bị sưng, chỗ da bị viêm. Để chữa trĩ, thường dùng vỏ rễ tươi. Ở Ấn Độ, vỏ rễ cây thôi chanh lá xôn được dùng để tẩy, trục giun, giải độc, viêm quầng, đau lưng, lỵ, trĩ, ỉa chảy, sốt, bệnh ngoài da, trước đây còn được dùng trị phong hủi, giang mai; còn được dùng để chống nôn [Kirtikar et al., 1998, tập II: 1237 – 1239]. Vỏ thân được dùng trị nôn mửa và ỉa chảy, cũng để chữa sốt và làm ra mồ hôi. Lá được dùng làm thuốc đắp để chữa đau khớp [Chopra et al., 2001: 10]. Quả được dùng để nhuận tràng, lợi trung tiện, trị giun, giải độc, dùng trong viêm, bệnh về máu, người nóng, di mộng tinh, bệnh lậu. Hạt có vị ngon và thơm, làm mát, kích dục, khó tiêu, bổ, nhuận tràng, được dùng khi người có cảm giác nóng bừng, người hư hao [Kirtikar, et al., 1998, vol.2: 123]. Ở Thái Lan, vỏ thân cây thôi chanh lá xôn được dùng điều trị hen suyễn và ia chảy; gỗ được xem là bổ và dùng trị bệnh trĩ, quả được dùng làm thuốc lợi trung tiện và trừ giun. Ở Indonesia, vỏ rễ và vỏ thân được dùng trị phong hủi, viêm…