229 bài viết
Sự thật & hiểu lầmBìm tía (Ipomoea purpurea) không có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định công dụng điều trị cụ thể; hiểu lầm phổ biến là nhầm lẫn hạt với các loài Ipomoea khác do hình dạng tương đồng, cần dùng phương pháp phân tử để nhận dạng chính xác.
Sự thật & hiểu lầmBilberry chưa có bằng chứng khoa học thuyết phục cho các tác dụng như cải thiện thị lực ban đêm hay giảm mỏi cơ; các nghiên cứu chất lượng cao cho thấy không hiệu quả ở người khỏe mạnh.
Giải thích khoa họcBiển súc (Polygonum aviculare L.) là cây thảo nhỏ có tác dụng điều trị kiết lị, táo bón, tiểu khó. Một số nghiên cứu tế bào chỉ ra hoạt chất chống un tử nhân, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng đủ để khẳng định công dụng điều trị cụ thể.
Sự thật & hiểu lầmBí đao có hỗ trợ một số tính năng sinh học như ức chế tăng trưởng tế bào unig thư và ảnh hưởng đường huyết theo nghiên cứu tế bào và động vật, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng RCT chứng minh lợi ích điều trị cụ thể ở người, nên các quan niệm dân gian như điều trị tiểu đường hay unig thư còn mang tính giả thuyết.
Ăn gìBán biên kỳ (Pteris semipinnata) chứa hợp chất 5F và 4F, có hoạt chất ức chế protein VEGF và ảnh hưởng chu trình tế bào qua NF-kappaB, FAK. Tuy nhiên chưa có bằng chứng lâm sàng, chỉ nên dùng tham khảo sau khi tham khảo bác sĩ.
Ăn gìBạch hoa xà (Plumbago zeylanica L.) là cây thân thảo chứa plumbagin, dùng truyền thống ngâm rượu bôi da trị hắc lào, mụn nhọt, nấm da, tê thấp; tuy nhiên chứa chất độc, tiếp xúc trực tiếp có thể gây bỏng da, dị ứng nặng, nên chưa có bằng chứng lâm sàng đủ để khuyến cáo điều trị tại Việt Nam.
Có nên...?Atiso có thể gây tác dụng phụ tiềm năng lên hệ miễn dịch theo nghiên cứu trên chuột, nhưng chưa rõ hậu quả lâm sàng ở người. Người bị tắc mật hoặc sỏi mật nên hỏi bác sĩ trước khi dùng vì atiso kích thích tiết dịch mật, có thể làm nặng thêm tình trạng hoặc gây cơn đau mật cấp. Chưa có bằng chứng rõ ràng về tương tác thuốc, nhưng người dùng thuốc ảnh hưởng gan như sirolimus nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Có nên...?Chưa có bằng chứng đủ mạnh chứng minh ashwagandha an toàn và hiệu quả khi dùng thường xuyên lâu dài. Một số nghiên cứu ngắn hạn (2–4 tháng) gợi ý lợi ích cho giấc ngủ, giảm căng thẳng và chức năng sinh sản nam, nhưng lợi ích và rủi ro dùng kéo dài vẫn chưa rõ rệt.
Sự thật & hiểu lầmAshwagandha không phải 'thuốc toàn năng' như quan niệm dân gian. Khoa học chỉ khẳng định một số lợi ích hạn chế như hỗ trợ giảm căng thẳng nhẹ và cải thiện chất lượng tinh trùng ở nam tính, trong khi nhiều tuyên bố khác như tăng cường miễn dịch, nâng cấp thể lực hay điều trị COVID-19 đều chưa có bằng chứng thuyết phục.
Giải thích khoa họcAnh đào (Prunus avium) chứa anthocyanin và chất xơ, có bằng chứng sơ bộ từ các nghiên cứu PubMed nhỏ gợp ý tự nhiên hỗ trợ giảm axit uric và tăng đào thải thận, nhưng cần nghiên cứu lâm sàng lớn để khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể.
Ăn gìLô hội (Aloe vera) là cây thảo mộc có lịch sử dùng trong y học truyền thống và hiện nay được nghiên cứu nhỏ gợi ý hỗ trợ điều trị mụn, bỏng, tiểu đường, nhưng chưa có bằng chứng mạnh và có rủi ro gây phản ứng dị ứng hoặc độc tính gan khi dùng đường uống chưa khử màu.
Ăn gìAcai có hàm lượng polyphenol và anthocyanin cao với hoạt tính chống oxy hóa mạnh, nhưng chưa có bằng chứng từ nghiên cứu trên người đủ tin cậy để khẳng định lợi ích sức khỏe cụ thể. Các nghiên cứu phòng thí nghiệm và trên động vật đang tiếp tục, nhưng kết quả chưa đủ để đư ra khuyến nghị điều trị.