468 bài viết
Sự thật & hiểu lầmBạch tật lê có lịch sử dùng lâu đời trong y học cổ truyền nhưng bằng chứng khoa học chưa đủ mạch lạc để khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể, đặc biệt cho suy giảm tình dục và đột xuất. Một số trường hợp báo cáo tổn thương thận và tăng bilirubin huyết thanh sau khi dùng, cho thấy nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng nếu không dùng đúng cách.
Ăn gìBạch mộc hương (Aquilaria sinensis) là thảo dược ấm tính, dùng trong y học cổ truyền để hành khí chỉ thống, tiêu tích, giải cơ, đuổi phong tả, tả khí hỏa; tuy nhiên hiệu quả cụ thể chưa được chứng minh bằng bằng chứng lâm sàng hiện đại.
Cách dùngBạch mộc hương (Aquilaria sinensis) là cây thuộc họ Hoa hẹp, được trồng ở vùng cao lãnh như Sapa, Tam Đảo, Đà Lạt. Cây được thu hoạch sau một năm trồng hoặc để đến tháng 1, 2 năm sau khi tàn lá, khô thân. Để chữa bệnh tiêu hóa, dùng 10-20g/ngày kết hợp với các thảo dược khác, nhưng hiệu quả chính xác chưa được chứng minh rõ ràng.
Sự thật & hiểu lầmBạc hà Âu (Mentha spicata) có lịch sử dùng lâu đời trong y tế truyuyền thống nhờ tính kháng khuẩn và giảm hội chứng tiêu hóa, nhưng hầu hết công dụng chỉ dựa trên kinh nghiệm chứ chưa có nghiên cứu lâm sàng chi tiết khẳng định hiệu quả cụ thể.
Giải thích khoa họcBạc hà (Mentha arvensis) chứa tinh dầu menthol, có hoạt chất kháng sinh học hiệu quả đối vị Streptococcus mutans và Candida albicans ở rửa miệng, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng đủ ở người cho PCOS hoặc tiêu hóa.
Có nên...?Chưa có đủ bằng chứng cho người nên không nên dùng bạc hà thường xuyên. Các nghiên cứu đều trên mô hình động vật hoặc phòng thí nghiệm, chưa chứng minh an toàn và hiệu quả cho con người.
Cách dùngBa kích (Morinda officinalis How) dùng rễ ngâm nước ấm hoặc đun sôi nhẹ 10–15g cùng nước dừa, mật ong, giảm đắng, uống chia 2–3 lần/ngày; bề mặt dễ nhiễm vi khuẩn, nên chọn sản phẩm đã xử lý chitosan, kali sorbate.
Sự thật & hiểu lầmAtiso có một số công dụng hỗ trợ gan và giảm đường huyết dựa trên nghiên cứu ban đầu, nhưng hầu hết chỉ ở mức độ thí nghiệm trên động vật hoặc nghiên cứu lâm sàng nhỏ. Hiệu quả thực sự cần thêm nghiên cứu lớn trên người mới khẳng định.
Sự thật & hiểu lầmNhân sâm châu Á không phải 'thuốc và thang mỗi' như quan niệm dân gian, bằng chứng khoa học chỉ hỗ trợ hạn chế và không đồng nhất cho chức năng nhận thức, tim mạch và tình dục. Hiệu quả cải thiện chức năng nhận thức chủ yếu ở người trung niên, phụ thuộc kết hợp bạch quả.
Giải thích khoa họcAtiso (Cynara scolymus) chứa cynarin, có tiềm năng hỗ trợ cải thiện ALT/AST ở bệnh nhân NASH và ức chế lipase, α-glucosidase. Tuy nhiên, bằng chứng chỉ dựa trên nghiên cứu nhỏ, chưa đủ khẳng định hiệu quả điều trị.
Cách dùngAtiso (Cynara scolymus) hỗ trợ cải thiện chỉ số gan ALT/AST và lipid máu ở bệnh nhân viêm gan béo không gây do rượu, nhờ cynarin điều hòa cholesterol nội bào và ức chế SREB. Dùng trà, nước ép hoặc bào chưởng, liều 1–2g lá tươi hoặc 0.5–1g bột khô/phẩm 200–300ml nước, uống 1–2 lần/ngày trước bữa ăn.
Cách dùngHoàng kỳ (Astragalus membranaceus) có thể hỗ trợ giảm đường huyết, tăng cường miễn dịch và bảo vệ thận, nhưng hầu hết nghiên cứu đều có kích thước nhỏ và chất lượng thấp, nên cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng.