Atiso (Cynara scolymus): Dược liệu hỗ trợ gan và tiêu hóa chất béo
Atiso, còn gọi là cúc vạn niên hoặc cải cúc, là loại rau/dược liệu chứa cynarin và các hợp chất hoạt chất. Được sử dụng lâu đời trong y học truyền thống, atiso được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ chức năng gan và tiêu hóa chất béo.
Công dụng chính
Nghiên cứu cho thấy, atiso có tác dụng hỗ trợ cải thiện chỉ số enzym gan như ALT và AST ở bệnh nhân viêm gan béo không gây do rượu [1]. Ngoài ra, sự cải thiện đồng thời các chỉ số gan và lipid máu sau khi dùng atiso đã được chứng minh, trong khi nhóm đối chứng dùng placebo không đạt được hiệu quả tương tự [1]. Cơ chế hoạt động liên quan đến sự điều hòa của cholesterol nội bào, vì mỗi lượng chất béo tích tụ trong gan sẽ làm tăng sản xuất cholesterol thông qua kích hoạt các yếu tố chuyển dịch kết tục liên kết sterol (SREB) [1].
Cách dùng phổ biến
Atiso thường được dùng dưới dạng trà, nước ép, hoặc thuốc bào chưởng. Liều dùng thông thường dao động từ 1–2 gam lá tươi hoặc 0.5–1 gram bột lá khô, pha với 200–300ml nước, uống 1–2 lần/ngày trước bữa ăn.
Lưu ý và chống chỉ đối
Người bị tắc mật hoặc sỏi mật nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên. Bên cập, nghiên cứu trên tế bào cho thấy atiso có khả năng bảo vệ DNA trước các đột biến gây ra bởi chất độc hóa học [2], nhưng cần lưu ý rằng một số công thức thuốc đã được chế tạo dưới dạng viên nén giải phóng chất liệu điều khiển để dùng như thực phẩm chức năng [3].
Kết luận
Atiso là lựa chọn hữ lượng khi cần hỗ trợ gan và tiêu hóa chất béo. Tuy nhiên, do có thông tin giới hạn về liều lượng và tác dụng phụ dài hạn, người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi dùng thường xuyên, đặc biệt nếu có bệnh nền về gan hoặc mật.