Ăn thực phẩm toàn phần, hạn chế siêu chế biến
Chế độ ăn tập trung tiêu thụ thực phẩm toàn phần (whole foods) và giảm thiểu hoặc loại bỏ thực phẩm siêu chế biến (ultra-processed foods). Mô hình này nhằm cải thiện chất lượng dinh dưỡng tổng thể, hỗ trợ điều hòa vi sinh vật đường ruột và ngăn ngừa các bệnh lý mạn tính không lây nhiễm.
- Bằng chứng
- Hạn chế
- Thận trọng
- Thấp
7 quy tắc thực phẩm · 7 kết cục sức khỏe · 2 nhóm cần thận trọng
Ai không nên tự áp dụng
- Thận trọngPhụ nữ mang thai và sau sinh
Tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến liên quan đến giảm chất lượng tổng thể của chế độ ăn, ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe bà mẹ và trẻ
- Thận trọngTrẻ em và thanh thiếu niên
Tác động của thực phẩm siêu chế biến lên các chỉ số chuyển hóa tim mạch ở nhóm tuổi này còn ít rõ ràng so với người trưởng thành
Nên ăn gì
- Thực phẩm toàn phần
- Thực phẩm siêu chế biến (chứa nhiều đường bổ sung, chất béo bão hòa, phụ gia)
- Đồ uống có đường hoặc chất tạo ngọt nhân tạo
- Sữa có đường
- Xúc xích và thịt tái cấu trúc
- Ngũ cốc có đường
- Bánh kẹo tráng miệng công nghiệp
Bằng chứng theo từng tác động
Bấm vào một dòng để xem tóm tắt nghiên cứu và nguồn.
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến: tăng tổng năng lượng nạp vào và tăng cânCó hại trung bình
Chế độ ăn siêu chế biến làm gia tăng năng lượng nạp vào và trọng lượng cơ thể trong thử nghiệm can thiệp có đối chứng
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến: thừa cân và béo phìCó hại trung bình
Phân tích gộp các nghiên cứu quan sát cho thấy tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và béo bụng
- Ultra-processed food consumption and adult obesity risk: a systematic review and dose-resp… (2023)
- Ultra-processed Food Intake and Obesity: What Really Matters for Health - Processing or Nu… (2018)
- A Novel Dietary Assessment Method to Measure a Healthy and Sustainable Diet Using the Mobi… (2015)
- [Ultra-processed food consumption and obesity-a systematic review]. (2021)
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến: bệnh đái tháo đường típ 2Có hại trung bình
Phân tích gộp các nghiên cứu dọc và thuần tập chỉ ra tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến làm tăng đáng kể nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến: tử vong do mọi nguyên nhân và tử vong tim mạchCó hại trung bình
Nghiên cứu thuần tập và phân tích gộp liều-đáp ứng cho thấy tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến làm tăng nguy cơ tử vong chung và tử vong do tim mạch
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến: bệnh tim mạchCó hại trung bình
Các nghiên cứu thuần tập và tổng quan ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến với tăng nguy cơ bệnh tim mạch
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến: chỉ số chuyển hóa và giấc ngủ ở thanh thiếu niênKhông rõ tác dụng thấp
Nghiên cứu cắt ngang ở nữ thanh thiếu niên không thấy khác biệt có ý nghĩa về chỉ số BMI, vòng eo, đường huyết, lipid máu, chất lượng giấc ngủ giữa các mức tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến: tử vong do ung thưKhông rõ tác dụng thấp
Phân tích gộp cho thấy tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến chưa ghi nhận liên quan có ý nghĩa thống kê với tử vong do ung thư
Nội dung được tổng hợp tự động từ các nghiên cứu được trích dẫn; mức chắc chắn ước lượng theo loại và số lượng nghiên cứu (kiểu GRADE). Hãy đọc nguồn gốc và hỏi ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng — phương pháp biên tập.
Nguyên tắc chính
Ưu tiên tiêu thụ thực phẩm toàn phần tự nhiên chưa qua chế biến hoặc chế biến tối thiểu Hạn chế hoặc tránh tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến chứa nhiều phụ gia, đường bổ sung, chất béo bão hòa và natri Giảm tỉ trọng năng lượng từ các loại thực phẩm nghèo vi chất và có mật độ năng lượng cao