Lời đồn đại ngàn năm về "thần dược" phòng the
Trong đời sống hằng ngày, nhiều nam giới khi gặp trục trặc về khả năng giường chiếu thường tìm kiếm các bài thuốc truyền miệng để lấy lại phong độ. Trong số đó, bột sừng tê giác từ lâu đã bị gán cho danh xưng "thần dược" giúp quý ông cải thiện cương dương và sung mãn tột đỉnh.
Quan niệm này hoàn toàn sai lầm. Cho đến nay, y học hiện đại không ghi nhận bất kỳ bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh bột sừng tê giác có khả năng làm tăng testosterone hay điều trị rối loạn cương dương.
Mọi niềm tin vào loại dược liệu đắt đỏ này thực chất chỉ bắt nguồn từ những giai thoại văn hóa cổ xưa mà không hề có cơ sở thực nghiệm kiểm chứng.
Bột sừng tê giác và quan niệm kích dục trong lịch sử
Nhu cầu tìm kiếm phương thuốc kích thích ham muốn tình dục và chữa rối loạn cương dương đã là nỗi ám ảnh kéo dài suốt lịch sử nhân loại [1]. Từ các nền văn minh phương Đông cho tới phương Tây, việc cải thiện bản lĩnh đàn ông luôn được săn đón ráo riết [1].
Trong văn hóa Trung Hoa cổ đại, bột sừng tê giác từng được ghi nhận là một trong những chất kích dục tự nhiên được lưu truyền qua nhiều thế hệ [2], [3]. Tương tự như vỏ cây yohimbine hay cây mandrake ở châu Phi và châu Âu, sừng tê giác được gắn cho công năng phòng the dựa trên niềm tin dân gian [2], [3].
Tuy nhiên, các tài liệu y học quốc tế khẳng định rõ ràng rằng những tuyên bố lịch sử về công dụng kích thích ham muốn của bột sừng tê giác chưa từng được khoa học phê chuẩn hay xác nhận tính xác thực [2], [3].
Giới khoa học nói gì về hiệu quả thực tế?
Khi đánh giá toàn diện về các chất kích dục tự nhiên phổ biến, bằng chứng khách quan hiện có không ủng hộ việc sử dụng bất kỳ chất kích dục tự nhiên nào làm phương pháp điều trị hiệu quả cho rối loạn chức năng tình dục ở nam giới [1].
Các tổng quan khoa học cho thấy các khẳng định tự nhiên hầu như thiếu bằng chứng thuyết phục hoặc chỉ ghi nhận tác dụng rất hạn chế ở một vài trường hợp tâm lý đơn thuần [1]. Đáng chú ý, bột sừng tê giác hoàn toàn vắng mặt trong các danh mục hoạt chất tự nhiên có hoạt tính sinh học cải thiện cương dương đã được kiểm chứng [4].
Cụ thể, các nghiên cứu rà soát về thảo dược kích dục chỉ ghi nhận một số chiết xuất thực vật có thể tác động đến hành vi giao phối hoặc nồng độ hormone ở động vật, trong khi sừng tê giác không hề mang hoạt chất nào kích thích trục sinh dục nam [4], [5]. Do đó, việc gán ghép tác dụng cường dương cho sừng tê giác là điều hoàn toàn vô căn cứ về mặt y học [2], [1].
Nguy cơ thực sự đằng sau các sản phẩm "cường dương" truyền miệng
Không ít người sau khi sử dụng các sản phẩm mang danh kích dục tự nhiên cảm thấy có sự chuyển biến tức thời và lầm tưởng rằng bài thuốc đó hiệu nghiệm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo một nguy cơ tiềm ẩn cực kỳ nguy hiểm là tình trạng trộn trái phép các dẫn xuất của thuốc ức chế PDE-5 [1].
Một đánh giá khoa học năm 2010 đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ về tình trạng gian lận pha trộn các chất tương tự sildenafil (hoạt chất trong Viagra) vào các chế phẩm kích dục tự nhiên trôi nổi [1]. Người tiêu dùng vì thế dễ rơi vào bẫy tâm lý và đối mặt với rủi ro sức khỏe khôn lường [1].
Các loại thuốc nhóm ức chế men như sildenafil có những giới hạn về hiệu quả, gây ra tác dụng phụ khó chịu và có chống chỉ định nghiêm ngặt đối với một số tình trạng bệnh lý nhất định [2]. Nếu người dùng vô tình dung nạp phải sản phẩm gắn mác bột sừng tê giác nhưng bị pha tân dược trái phép, nguy cơ tụt huyết áp hoặc biến cố tim mạch là rất lớn [2], [1].
Hiểu lầm thường gặp về hormone testosterone và sừng tê giác
Nhiều người tin rằng uống bột sừng tê giác sẽ giúp tăng testosterone nội sinh, từ đó tăng cường độ cứng và ham muốn. Thực tế, ngay cả đối với các loài thảo dược tự nhiên từng được quảng bá rộng rãi về khả năng nâng hormone sinh dục nam như Bạch tật lê (Tribulus terrestris), các phân tích khoa học toàn diện công bố năm 2016 đã chứng minh giả thuyết nâng androgen này là không đúng sự thật [6], [7].
Sừng tê giác thậm chí còn không chứa bất kỳ hoạt chất tương tự steroid nào để can thiệp vào trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến sinh dục, cơ chế vốn điều hòa sự kích thích và khả năng tình dục [5]. Về mặt sinh hóa, sừng tê giác cấu tạo chủ yếu từ keratin tương tự như móng tay hoặc tóc người, không hề có thành phần giúp thư giãn cơ trơn thể hang hay kích thích giải phóng oxit nitric [2], [8].
Rối loạn chức năng tình dục là tình trạng dai dẳng, xuất phát từ nhiều nguyên nhân thực thể, tâm lý, tuổi tác và lối sống [5]. Một mẩu keratin xay nhuyễn không thể giải quyết được các rối loạn phức tạp như rối loạn cương hay giảm ham muốn [5], [3].
Ai nên thận trọng?
Tất cả nam giới đang đối mặt với các vấn đề rối loạn chức năng tình dục, xuất tinh sớm hoặc giảm ham muốn cần tuyệt đối tránh xa việc tìm mua và sử dụng bột sừng tê giác [5], [3]. Không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật bảo tồn động vật hoang dã, việc sử dụng các chế phẩm này tiềm ẩn rủi ro tiền mất tật mang.
Đặc biệt, nam giới trung niên và lớn tuổi có bệnh lý nền mạn tính như tim mạch, huyết áp cao hay đái tháo đường cần hết sức cẩn trọng trước các bài thuốc "bổ thận tráng dương" tự chế [2], [5]. Bất kỳ loại bột trôi nổi nào chứa tạp chất hoặc bị trộn trộm chất ức chế PDE-5 đều có thể đe dọa trực tiếp tới tính mạng người có bệnh tim [2], [1].
Người bệnh không nên tự ý tìm kiếm các loại dược liệu tự nhiên chưa được chứng minh để thay thế cho phác đồ điều trị của thầy thuốc [2], [1]. Việc trì hoãn đi khám chuyên khoa còn làm lỡ mất thời điểm can thiệp các bệnh lý tiềm ẩn gây suy giảm chức năng sinh hoạt tình dục.
Lời khuyên khoa học để duy trì bản lĩnh phái mạnh
Thay vì tiêu tốn tiền bạc vào những lời đồn không có căn cứ, nam giới cần tiếp cận vấn đề sinh lý dưới góc nhìn khoa học. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường về cương dương hoặc ham muốn, bước đầu tiên và quan trọng nhất là đến các bệnh viện chuyên khoa nam học để được bác sĩ thăm khám và xác định chính xác nguyên nhân [1], [5].
Người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc điều trị bắt buộc phải hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi muốn sử dụng thêm bất kỳ chất bổ sung nào [2], [1]. Các bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định dùng các liệu pháp đã được phê duyệt y tế hoặc thuốc điều trị phù hợp với thể trạng cá nhân [2].
Song song đó, nam giới cần duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân bằng, tập luyện thể chất đều đặn và hạn chế căng thẳng để bảo vệ sức khỏe tim mạch và mạch máu [4], [5]. Một hệ tuần hoàn khỏe mạnh và tinh thần thoải mái chính là nền tảng vững chắc nhất cho sự tự tin và phong độ phòng the của phái mạnh [5], [8].
