Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Dành dành

Ảnh: 振远 王 — đã đổi kích thước và chuyển WebP (CC-BY 4.0)

Thảo dược

Dành dành

Gardenia jasminoides
Tên gọi khác: Chi tử, Mác làng cương (Tày)
Tên tiếng Anh: Gargenia, Common Gardenia, Cape-Jessamine, Cape Jasmine

Dành dành (Gardenia jasminoides Ellis) là cây thơm và cây thuốc truyền thống có giá trị kinh tế cao, thuộc họ Rubiaceae. Cây có số chormơ 2n = 22, với karyotype metacentric và submedian. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất metanol của cây có hoạt tính kháng nấm cao, đặc biệt hiệu quả chống lại nấm Phan Đoạn (Pleurotus ostreatus). Hai hợp chất kháng nấm đã được tách đơn từ dung dịch n-butanol và ethyl acetate. Geniposide là một hợp chất quan trọng được tìm thấy trong trái cây, và quy trình tối ưu hoá để tinh chế geniposide bằng nhựa hấp thụ D301R đã được nghiên cứu. Gen diện tích chloroplast của cây dài 155.247 bp, chứa 138 gen bao gồm 90 gen mã hóa protein và 40 gen tRNA. Tuy nhiên, nghiên cứu về hệ thống nuôi trồng in vitro để sản xuất các chất đơn chất có giá trị vẫn còn hạn chế.

  1. Metabolite Profiling of Gardenia jasminoides Ellis In Vitro Cultures with Different Levels of Differentiation — pubmed, 2022
  2. [Karyological studies on the fruit of Gardenia jasminoides Ellis]. — pubmed, 1995
  3. Isolation of antifungal compounds from Gardenia jasminoides. — pubmed, 2009
  4. Complete chloroplast genome of a wild-type Gardenia jasminoides ellis (rubiaceae) adapted to island climate — pubmed, 2021
  5. [Purification of geniposide in the extract fluid of Gardenia jasminoides with macroporous absorption resin]. — pubmed, 2011

Cách sử dụng trong đời sống

  • 3.2.1 Trên hệ thần kinh trung ương Cồn chiết của Chi tử có tác dụng an thần, ức chế thần kinh trung ương trên chuột thí nghiệm. Khi sử dụng kết hợp cùng hexobarbital có hiện tượng gây ngủ nhưng không thấy tác dụng chống co giật khi có kích thích gây ra.Khi tiêm xoang bụng của chuột 1 lượng vừa đủ cồn chiết Chi tử, sau một giờ thấy các con chuột bị tiêm có thân nhiệt hạ, phục hồi sau vài giờ.3.2.2 Trên hệ tiêu hóa Cải thiện chức năng ống mậtTrong thành phần dịch chiết Chi tử có chứa các chất crocin, crocetin và genipin có tác dụng làm tăng sự bài tiết mật tại ống mật chủ. Ức chế tiết acid dịch vị và cải thiện chức năng dạ dày – ruộtGenipin trong Chi tử có tác dụng ức chế nhu động dạ dày ở cả trạng thái bình thường và khi có kích thích của pilocarpin gây nên. Tác dụng của ganipin được cho là có tính đối kháng với tác dụng co bóp của acetylcholin và physostigmin.Nhuận tràngGardenosid, geniposid được chứng minh gây tiêu chảy khi sử dụng trên chuột nhắt trắng thử nghiệm.3.2.3 Trên hệ tim mạch Chi tử có tác dụng làm hạ huyết áp trên các động vật làm thí nghiệm, tuy nhiên tác dụng này chỉ xuất hiện và có hiệu lực trong một thời gian ngắn.Ở ếch, Chi tử làm giảm sức co bóp và hoạt động của cơ tim.Giảm cholesterol máu: Thí nghiệm trên thỏ, crocetin có trong dược liệu Chi tử làm giảm chỉ số cholesterol trong máu.3.2.4 Giảm đau, chống viêm Giảm đau Nhờ các hoạt chất genipin, gardenosid, dịch chiết nước Chi tử cho thấy hiệu quả giảm đau nhanh và rõ rệtKháng khuẩn, chống viêmChi tử có nhạ…

Bài viết về Dành dành (52)

Xem tất cả →