Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Địa hoàng

Ảnh: Shizhao — đã đổi kích thước và chuyển WebP (CC-BY 2.5)

Thảo dược

Địa hoàng

Rehmannia glutinosa
Tên gọi khác: Sinh địa, Thục địa

Địa hoàng (Rehmannia glutinosa), còn gọi là nhật hoàng hoặc mụt trắng, là thảo dược quý trong y dược cổ truyền Trung Quốc, có giá trị kinh tế và dược lý cao. Cây là thực vật đa thụ (tetraploid), được trồng lâu đời nhưng nguồn gen hiện có có nền tảng di truyền hẹp và chưa có báo cáo chỉnh sửa gen bằng CRISPR/Cas9 cho đến năm 2021. Nghiên cứu gần đây đã khai thác gen PDS và chỉ ra tiềm năng biên soạn giống mới thông qua biên chỉnh gen. Tác dụng dược lý được quan tâm như ức chế huyết thanh và hỗ trợ điều trị biểu dương hóa mạng, nhưng cần nghiên cứu lâm sàng sâu hơn. Cây có thể bị nhiễm Rehmannia mosaic virus (ReMV), gây bệnh sâu và giảm năng suất.

  1. [Progress on germplasm enhancement and breeding of Rehmannia glutinosa]. — pubmed, 2018
  2. Efficient CRISPR/Cas9-mediated genome editing in Rehmannia glutinosa. — pubmed, 2021
  3. Complete Genome Sequence of Rehmannia Mosaic Virus Infecting Rehmannia glutinosa in South Korea — pubmed, 2016

Cách sử dụng trong đời sống

  • Theo kinh nghiệm cổ, sinh địa và thục địa đều là thần dược (thuốc quý rất tốt) để chữa bệnh về huyết, nhưng sinh địa thì mát huyết, người nào huyết nhiệt nên dùng, thục địa ôn và bổ thận, người nào huyết suy thì nên dùng. Hoặc có tài liệu nói: “Năng lực của sinh địa là bổ chân âm, lương nhiệt huyết, là vị thuốc bổ dương, cường tráng”. Còn thục địa bổ tinh tuỷ, nuôi can thận, sáng tai mắt, đen râu tóc là thuốc tu dưỡng, cuờng tráng, những người lao thần khổ trí lo nghĩ hại huyết, túng dục hao tinh nên dùng thục địa. Những người tỳ vị hư hàn không nên dùng. Theo tài liệu cô’, sinh địa có vị ngọt, đắng, tính hàn, vào 4 kinh tâm, can, thận và tiểu trường. Sinh địa có tác dụng thanh nhiệt, mát máu (khô có tác dụng tư âm, dưỡng huyết), dùng chữa thương hàn ổn bênh, yết hầu sưng đau, huyết nhiệt tân dịch khô kiệt, thổ huyết, băng huyết, kinh nguyệt không đều, động thai. Thục địa vị ngọt, tính hơi ôn, vào 3 kinh tâm, can và thận. Có tác dụng nuôi thận, dưỡng âm bổ thận, làm đen râu tóc, chữa huyết hư, kinh nguyệt không đều, tiêu khát, âm hư ho, suyễn. Các đơn thuốc bổ có sinh địa và thục địa  1. Bài thuốc lục vị địa hoàng hoàn chữa đau đầu, chóng mặt, cổ khô đau, miệng lưỡi lở loét, tai ù, răng lung lay, lưng đau gối mỏi, di tinh, mộng tinh, mồ hôi trộm, phụ nữ kinh nguyệt không đều, trẻ con gầy yếu: Thục địa 320g (8 lạng), sơn thù du, sơn dược hay hoài sơn mỗi vị 160g (4 lạng), mẫu đơn-bì, bạch phục linh, trạch tả mỗi vị 120g (3 lạng). Năm vị sau sấy khô tán nhỏ, giã thục địa cho t…

Bài viết về Địa hoàng (29)

Xem tất cả →