Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Sâu đông

Ảnh: 葉子 — đã đổi kích thước và chuyển WebP (CC0 1.0 (Public Domain))

Thảo dượcDược liệuAltingiaceae

Sâu đông

Liquidambar formosana
Tên gọi khác: cây thau, phong hương, bạch giao hương, sau trắng, bạch giao, Mạy xâu (Tày), Meng đen (Dao), Sau sau, Thau, Che phai (Mường)
Tên tiếng Anh: Formosan Sweetgum, Chinese Sweet Gum, Formosan Gum, Formosan Sweet-Gum

Sau sau, còn gọi là sau trắng, sâu trắng, phong hương, bạch giao, bạch giao hương, cây thau, trao, chao, cổ yếm, sâu cước, chà phai, mâng deng (tên khoa học: Liquidambar formosana), là một loài thực vật thuộc họ Tô hạp. Loài này được Henry Fletcher Hance miêu tả khoa học đầu tiên năm 1866. Sau sau phân bố tại Hàn Quốc, Trung Quốc (Hoa Trung, Hoa Nam), Đài Loan, bắc Việt Nam, Lào. Tại Việt Nam, sau sau có ở các tỉnh phía bắc như Quảng Ninh, Lạng Sơn, Hà Tây, Hòa Bình... Bộ phận dùng làm thuốc là quả (lộ lộ thông), lá (phong hương diệp), rễ (phong hương căn), nhựa (phong hương chi). Ngọn lá non ăn được. Lá chứa nhiều tanin. Quả chứa axit liquidamric, axit liquidamric lacton, axit beturonic. Nhựa có chứa tinh dầu. Quả sau sau có vị đắng, tính bình, mùi thơm; tác dụng khứ phong, hoạt lạc, lợi thủy thông kinh; dùng để chữa phong thấp, đau nhức khớp xương, tâm vị đau trướng, thủy thũng, đái khó, mề đay, viêm da, chàm. Lá sau sau có vị đắng, tính bình; tác dụng thanh nhiệt giải độc, thu liễm chỉ huyết; chữa viêm ruột, đau vùng thượng vị, thổ huyết, chảy máu cam, dùng ngoài trị mẩn ngứa, eczema. Nhựa có vị ngọt, cay, tính ấm; tác dụng thông khiếu, khai uất, khứ đàm, hoạt huyết giảm đau; trị ho có đờm, kinh giản, thổ huyết, nôn ra máu, chảy máu cam. Nguồn: Wikipedia tiếng Việt: Sau sau (https://vi.wikipedia.org/wiki/Sau_sau).

  1. Wikipedia tiếng Việt: Sau sau — Wikipedia, CC BY-SA 4.0
  2. Liquidambar orientalis Mill. gum extract induces autophagy via PI3K/Akt/mTOR signaling pathway in prostate cancer cells. — pubmed, 2022
  3. Evaluation of the Potential Therapeutic Properties of Liquidambar orientalis Oil. — pubmed, 2023
  4. Liquidambarines A - C, three new abietane diterpenoids from Liquidambar formosana Hance and their anti-inflammatory activities. — PubMed, 2022
  5. Facile and fast removal of oil through porous carbon spheres derived from the fruit of Liquidambar formosana. — PubMed, 2017
  6. Effect of the extract from leaves of Liquidambar formosana Hance on S180 cells. — PubMed, 2016
  7. [Chemical Constituents from Leaves of Liquidambar formosana]. — PubMed, 2014
  8. Three new compounds from the leaves of Liquidambar formosana. — PubMed, 2013

Cách sử dụng trong đời sống

  • Quả sau sau được dùng chữa phong thấp , đau nhức khớp xương, tâm vị trướng đau, thủy thũng, đáì khó, kinh nguyệt không đều, thiếu sữa, mày đay, viêm da, chàm. Lá chữa viêm ruột, lỵ , đau vùng thượng vi, thổ huyết, chảy máu cam, dùng ngoài trị mẩn ngứa, eczema. Nhựa  trị ho có đờm, kinh giản , thổ huyết, nôn ra máu, khạc ra náu, chảy máu cam; dùng ngoài bôi chữa vết thương chảy máu, đòn ngã tổn thương Nhựa còn được dùng uống để trị mụn nhọt và đau răng Rễ chữa thấp khớp và đau răng. Liều dùng mỗi ngày : quả và rễ 3 – 10g, lá 15 – 30g, dạng thuốc sắc. Nhựa được dùng với liều 1,5 – 3g, giã thành bột và chiêu với nước. Trong y học  cổ truyền và dân gian Trung Quốc, sau sau được dùng làm thuốc giảm đau và sát trùng. Dùng uống trị viêm ruột và lỵ, trực khuẩn, phối hợp  với các vị khác làm thuốc long đờm trong điều trị lao. Dùng ngoài làm thuốc sát trùng trị bệnh mủ da. ghẻ và bệnh nấm tóc Cách dùng : dùng vỏ cây sau sau uống dưới dạng thuốc sắc hoặc bột. Liều mỗi lần 0,5 – 2g. hoặc dùng ngoài thuốc bôi dẻo từ nhựa cây 10 – 50% Quả sau sau được dùng ở Đài Loan làm thuốc bảo vệ gan. Ở Ấn Độ, nhựa thơm sau sau được  dùng làm thuốc long đờm và sát trùng, và làm thuốc bớt dẻo trị ghẻ và những bệnh ký sinh trùng ngoài da khác. Hiện nay, ít được dùng trong y học

Bài viết về Sâu đông (19)

Xem tất cả →