Ăn chay có trứng và sữa
Ăn chay có trứng và sữa hỗ trợ giảm huyết áp và cải thiện mỡ máu với mức bằng chứng cao. Chế độ ăn này cũng giảm nguy cơ bệnh mạch vành nhưng không giảm tử vong do đột quỵ với mức bằng chứng trung bình.
Thử sức với câu hỏiĐoán trước khi đọc
Chế độ ăn chay có trứng và sữa có giúp giảm nguy cơ tử vong do đột quỵ không?
Chọn một đáp án. Không có điểm số, chỉ để bạn đối chiếu sau khi đọc.
3 điều cần nhớ
- Ăn chay có trứng và sữa hỗ trợ hạ huyết áp và cải thiện mỡ máu với mức bằng chứng khoa học cao.
- Chế độ này giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mạch vành nhưng không ghi nhận giảm tử vong do đột quỵ.
- Trẻ nhỏ ăn chay cần tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng để phòng ngừa thiếu sắt, kẽm, i-ốt, vitamin B12 và D.
Hiệu quả kiểm soát huyết áp
Chế độ ăn chay hỗ trợ hạ huyết áp rõ rệt so với chế độ ăn thông thường gồm cả thịt. Phân tích gộp từ các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng xác nhận ăn chay giúp giảm trị số huyết áp tâm thu lẫn huyết áp tâm trương. Mức bằng chứng cho kết quả này ở mức cao. Người thực hành không tiêu thụ các loại thịt động vật nhằm tối ưu hóa sự ổn định của mạch máu. Việc chuyển đổi từ ăn tạp sang ăn chay mang lại phản hồi tích cực cho hệ tuần hoàn. Lợi ích ghi nhận đồng đều ở nhóm đối tượng tham gia thử nghiệm can thiệp. [S5]
Tác động đến lipid máu
Nghiên cứu can thiệp cho thấy ăn chay thay đổi nồng độ lipoprotein máu theo hướng có lợi cho sức khỏe tim mạch. Kết quả này đạt mức bằng chứng cao thông qua các phân tích gộp thử nghiệm can thiệp. Chế độ này yêu cầu loại bỏ thịt đỏ ra khỏi thực đơn hàng ngày. Người tham gia được bổ sung dưỡng chất từ trứng và sữa để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cơ thể. Việc điều chỉnh lipid huyết tương giúp giảm bớt các mảng lắng đọng mạch máu. Đây là can thiệp dinh dưỡng giá trị đối với chuyển hóa chất béo. [S6]
Kiểm soát đường huyết và độ nhạy insulin
Mô hình ăn dựa trên thực vật giúp cải thiện chỉ số HOMA-IR và giảm insulin lúc đói. Mức bằng chứng của kết quả đạt mức trung bình qua các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng. Tác động tích cực này ghi nhận rõ ở nhóm người thừa cân, người tiền tiểu đường hoặc người mắc đái tháo đường típ 2. Lựa chọn thực phẩm thực vật thay thế thịt giúp nâng cao độ nhạy insulin của mô ngoại vi. Chuyển hóa đường trong máu diễn ra thuận lợi hơn. Can thiệp hỗ trợ ổn định đường huyết mà không cần dùng đến các biện pháp xâm lấn. [S7]
Tác động bệnh tim mạch và giới hạn bằng chứng
Ăn chay giúp giảm 22% nguy cơ tử vong và 28% tỷ lệ mới mắc bệnh mạch vành với mức bằng chứng trung bình từ nghiên cứu thuần tập tiến cứu. Tuy nhiên bằng chứng khoa học cũng ghi nhận giới hạn cụ thể. Phân tích gộp các nghiên cứu thuần tập không tìm thấy mối liên quan giữa mô hình ăn chay và việc giảm tử vong do bệnh tim mạch nói chung hoặc do đột quỵ. Mức bằng chứng cho việc không thấy ảnh hưởng này ở mức trung bình. Chế độ ăn không tác động đến mọi biến cố tim mạch như kỳ vọng. [S2]
Nguy cơ xói mòn răng miệng
Người ăn chay bao gồm trứng và sữa đối mặt nguy cơ tổn thương men răng. Kết quả nghiên cứu lâm sàng chỉ ra người ăn chay và ăn chay lacto-ovo có nguy cơ mòn răng do axit cao hơn khoảng 2,5 lần so với người ăn tạp. Mức bằng chứng của kết luận này ở mức thấp. Thói quen tiêu thụ nhiều thực phẩm thực vật có tính axit làm tăng tỷ lệ xói mòn bề mặt răng. Người theo đuổi chế độ ăn này cần chú ý chăm sóc men răng để ngăn ngừa nguy cơ tổn hại cấu trúc miệng. [S3]
Nhóm đối tượng cần thận trọng
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nhóm cần thận trọng cao khi áp dụng chế độ ăn chay. Nhóm đối tượng này có nhu cầu dinh dưỡng đặc thù cho quá trình phát triển thể chất. Chế độ ăn chay nếu không lập kế hoạch kỹ lưỡng sẽ gây nguy cơ thiếu hụt các vi chất quan trọng gồm sắt, kẽm, i-ốt, vitamin B12 và vitamin D. Sự thiếu hụt này trực tiếp ảnh hưởng xấu đến tăng trưởng. Gia đình cần tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi thức ăn của trẻ nhỏ. [S1]