Cách đọc nhãn dinh dưỡng theo quy định mới tại Việt Nam
Đọc nhãn theo đơn vị ghi trên bao bì, quy đổi lượng thực ăn và hiểu các thành phần theo Thông tư 30/2026/TT-BYT đang có hiệu lực. Phần trăm giá trị tham chiếu là công cụ diễn giải, không phải mục tiêu cá nhân.
Thử sức với câu hỏiĐoán trước khi đọc
Quy tắc 5% và 20% trên nhãn dinh dưỡng bắt nguồn từ cơ quan nào?
Chọn một đáp án. Không có điểm số, chỉ để bạn đối chiếu sau khi đọc.
3 điều cần nhớ
- Năm thành phần cơ bản trên nhãn gồm năng lượng, chất đạm, carbohydrat, chất béo và natri.
- Kiểm tra đơn vị là 100 g, 100 ml hay khẩu phần để quy đổi chính xác theo lượng ăn thực tế.
- Phần trăm giá trị tham chiếu là công cụ tham khảo chung, không phải mục tiêu riêng cho từng người.
Nhãn dinh dưỡng trả lời câu hỏi gì?
Nhãn cho biết lượng năng lượng và một số chất dinh dưỡng trong lượng thực phẩm được ghi làm cơ sở tính. Nó giúp bạn so sánh sản phẩm và hình dung một phần khẩu phần đóng góp gì, nhưng không tự đánh giá toàn bộ chất lượng chế độ ăn hay quyết định món đó phù hợp với mọi người. Thành phần, giá thành, cách chế biến, lượng ăn thực tế và nhu cầu sức khỏe đều có ý nghĩa. [S1]
Năm thành phần cơ bản trên nhãn Việt Nam
Từ ngày 10/07/2026, Thông tư 30/2026/TT-BYT hướng dẫn cách ghi thành phần dinh dưỡng trên thực phẩm bao gói sẵn thuộc phạm vi điều chỉnh. Năm thành phần cơ bản là năng lượng, chất đạm, carbohydrat, chất béo và natri. Nước giải khát, sữa chế biến có thêm đường và thực phẩm khác có thêm đường ghi thêm đường tổng số; thực phẩm chế biến bằng cách chiên rán ghi thêm chất béo bão hòa. Thông tư quy định phạm vi loại trừ và ngưỡng nhỏ được miễn ghi một thành phần cụ thể, nên một dòng không xuất hiện chưa đủ để kết luận nhãn sai. [S1]
Kiểm tra đơn vị trước khi so sánh
Giá trị có thể được trình bày cho 100 g, 100 ml, một khẩu phần đã xác định trên nhãn hoặc mỗi phần đóng gói khi số phần được công bố. Hãy nhìn dòng đơn vị và lượng tham chiếu trước khi đọc con số. Nếu một sản phẩm ghi theo 100 g còn sản phẩm kia theo khẩu phần, so sánh trực tiếp sẽ lệch; quy đổi về cùng lượng thực phẩm trước khi chọn. [S1]
Tính lượng bạn thực sự ăn
Nếu nhãn ghi theo 100 g, lượng bạn nhận được bằng con số trên nhãn nhân với số gam đã ăn rồi chia 100. Chẳng hạn, ăn 40 g nghĩa là nhận khoảng 0,4 lần giá trị được ghi cho 100 g. Nếu nhãn ghi theo khẩu phần 30 g mà bạn dùng 60 g, các thành phần tính theo lượng đó xấp xỉ gấp đôi. Đây là phép quy đổi số học từ nhãn, không phải khuyến nghị khẩu phần. [S1]
Hiểu đúng đường, chất béo và natri
Đường tổng số gồm đường tự nhiên và đường được thêm vào; danh sách thành phần có thể giúp nhận ra nguyên liệu tạo ngọt nhưng không thay thế số liệu định lượng. Natri là thành phần có trong muối và cũng có thể đến từ gia vị hoặc phụ gia. Chất béo tổng số và chất béo bão hòa là hai dòng khác nhau. So sánh sản phẩm cùng nhóm theo cùng đơn vị, rồi cân nhắc lượng ăn và toàn bộ bữa ăn thay vì chọn chỉ dựa trên một con số. [S1]
Phần trăm giá trị tham chiếu không phải mục tiêu riêng
Theo Thông tư 30/2026/TT-BYT, cơ sở sản xuất có thể ghi thêm phần trăm giá trị dinh dưỡng tham chiếu theo Phụ lục II. Các giá trị này được khuyến nghị cho người Việt Nam dựa trên dữ liệu khoa học, nhưng không cá thể hóa nhu cầu của từng người. Tuổi, tình trạng sức khỏe và tổng khẩu phần vẫn cần được tính đến. [S1]
Thông tư mới và nhãn chuyển tiếp
Thông tư 30/2026/TT-BYT có hiệu lực từ 10/07/2026 và làm Thông tư 29/2023/TT-BYT hết hiệu lực kể từ ngày đó. Điều khoản chuyển tiếp nêu rằng thực phẩm có nhãn chưa ghi các thành phần theo quy định mới, nếu đã được sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu hoặc lưu thông tại Việt Nam trước 01/01/2026, được tiếp tục lưu thông và sử dụng đến hết hạn ghi trên nhãn. Vì vậy, người mua có thể gặp một số bao bì cũ trong thời hạn này; khi cần đánh giá tuân thủ pháp lý của một sản phẩm cụ thể, cần xem ngày và lô hàng, phạm vi điều chỉnh cùng hướng dẫn của cơ quan quản lý. [S1]
Quy tắc 5% và 20% thuộc hướng dẫn của Hoa Kỳ
FDA dùng mốc 5% DV trở xuống là thấp và 20% DV trở lên là cao để diễn giải nhãn Nutrition Facts của Hoa Kỳ. Đây là hướng dẫn riêng cho thang giá trị của Hoa Kỳ, không phải quy tắc chung để chấm nhãn Việt Nam; trước hết cần xem nhãn đang dùng giá trị tham chiếu và đơn vị nào. [S2]
Một trình tự đọc nhanh khi mua hàng
Trước tiên xác định nhãn tính theo 100 g, 100 ml hay khẩu phần. Tiếp đó xem năng lượng và các chất bạn đang cần so sánh, lưu ý natri, đường tổng số hoặc chất béo bão hòa khi chúng được ghi. So sánh các sản phẩm tương tự trên cùng cơ sở, đọc danh sách thành phần và thông tin cảnh báo trên bao bì, rồi đặt kết quả vào bối cảnh lượng dùng thực tế. Nếu bạn được nhân viên y tế hướng dẫn giới hạn riêng, hãy theo kế hoạch đó thay vì suy ra mục tiêu từ nhãn chung. [S1]