Gừng: bằng chứng và cách dùng an toàn
Bằng chứng lâm sàng ở người về gừng còn hạn chế; gừng có thể hỗ trợ giảm buồn nôn thai kỳ và đau bụng kinh nhưng không hiệu quả với say tàu xe. Cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng dạng bổ sung.
Thử sức với câu hỏiĐoán trước khi đọc
Nghiên cứu khoa học xác nhận gừng không có hiệu quả với tình trạng nào?
Chọn một đáp án. Không có điểm số, chỉ để bạn đối chiếu sau khi đọc.
3 điều cần nhớ
- Gừng hỗ trợ giảm buồn nôn thai kỳ và đau bụng kinh, nhưng không hiệu quả với say tàu xe.
- Dạng bôi ngoài da không giúp ích cho khớp gối; thực phẩm bổ sung đường uống cần thêm nghiên cứu rõ ràng.
- Người dùng thuốc chống đông máu hoặc có bệnh dạ dày cần hỏi bác sĩ trước khi dùng gừng bổ sung.
Nguồn gốc và hoạt chất trong củ gừng
Gừng (Zingiber officinale) là thân rễ quen thuộc dùng làm thực phẩm và hỗ trợ sức khỏe. Thân rễ gừng chứa hai hợp chất hoạt tính quan trọng là gingerol và shogaol. Các hợp chất này được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa, kháng viêm và giảm nôn. Gừng thường được dùng làm gia vị nấu ăn, pha trà gừng tươi hoặc chế biến viên ngậm. Thử nghiệm tiền lâm sàng trên tế bào và động vật ghi nhận hoạt tính sinh học mạnh. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn hạn chế, cần thêm dữ liệu để đánh giá. [S1]
Bằng chứng về giảm nôn và buồn nôn
Nghiên cứu về gừng tập trung vào chứng nôn và buồn nôn, phần lớn thử nghiệm thực phẩm bổ sung thay vì món ăn. Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Hoa Kỳ (NCCIH), gừng có thể hữu ích với buồn nôn và nôn liên quan thai kỳ. Ngược lại, phần lớn nghiên cứu về say tàu xe không chứng minh được hiệu quả của gừng. Dữ liệu hiện tại chưa rõ gừng có hỗ trợ tốt cho điều trị chuẩn nôn do hóa trị ung thư hoặc buồn nôn sau phẫu thuật hay không. [S2]
Hiệu quả trên đau bụng kinh và thoái hóa khớp
Nghiên cứu cho thấy thực phẩm bổ sung gừng có thể giúp giảm độ nghiêm trọng của đau bụng kinh. Đối với thoái hóa khớp gối, thực phẩm bổ sung gừng có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng. Dù vậy, phần lớn nghiên cứu về khớp gối có chất lượng kém, chưa đủ độ tin cậy. Dạng gừng bôi ngoài da tại chỗ chưa cho thấy hiệu quả đối với thoái hóa khớp gối. Người bệnh không dùng gừng thay thế phác đồ điều trị thoái hóa khớp khi chưa có chỉ định y khoa. [S1]
Giới hạn của các bằng chứng khoa học
Bằng chứng nghiên cứu trên người của gừng còn nhiều hạn chế và một số nghiên cứu chất lượng chưa cao. Đa số thử nghiệm dùng viên bổ sung gừng, không phản ánh tác dụng của gừng gia vị ăn hàng ngày. Theo NCCIH, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) không phê duyệt thực phẩm bổ sung trước khi bán ra thị trường, quy định quản lý cũng lỏng hơn thuốc. Khoa học hiện chưa đủ dữ liệu xác nhận tính an toàn lâu dài cũng như hiệu quả điều trị bệnh của gừng. [S2]
Tác dụng phụ và nguy cơ tương tác thuốc
Gừng đường uống an toàn trong nhiều nghiên cứu thử nghiệm, sản phẩm bôi ngoài da cũng có thể an toàn. Mặc dù vậy, gừng đường uống vẫn gây tác dụng phụ gồm khó chịu bụng, ợ nóng, tiêu chảy, kích ứng niêm mạc miệng và họng. Gừng dùng liều cao dễ làm kích ứng dạ dày. Về tương tác, gừng có thể tương tác bất lợi với một số thuốc điều trị, đặc biệt là thuốc chống đông máu. Người dùng thuốc phải kiểm tra nguy cơ tương tác trước khi sử dụng gừng bổ sung. [S2]
Đối tượng cần tham khảo ý kiến y tế
Người đang sử dụng thuốc chống đông máu phải hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng gừng để phòng ngừa nguy cơ tương tác. Người có bệnh lý nền dạ dày cần cẩn trọng do liều cao gây khó chịu bụng. Phụ nữ mang thai muốn dùng thực phẩm bổ sung gừng cần trao đổi trước với bác sĩ dù gừng có thể an toàn. Hiện chưa có đủ thông tin an toàn về việc dùng gừng khi đang cho con bú. Mọi quyết định can thiệp sức khỏe bằng thảo mộc đều cần tư vấn chuyên môn. [S1]