744 bài viết
Giải thích khoa họcCải ngọt chứa glucosinolates, phenol và axit ascorbic, hoạt động qua cơ chế ức chế vi khuẩn gây bệnh đất và cỏ dại nhờ các sản phẩm chuyển hóa như isothiocyanates và brassicanate A sulfoxide, hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, tim mạch, viêm gan.
Ăn gìCải dầu (Brassica napus) có lịch sử dùng truyền thống trong Y dược Iran như thuốc tiểu sốt cho bệnh thận, viêm màng cầu, bệnh gan và thận, đồng thời là nguồn gia vị và dưỡng chất chống oxy hóa trong ẩm thực toàn cầu. Tuy nhiên, cải dầu là cây thuần hóa chưa có bằng chứng chứng minh dạng hoang tự nhiên, và công dụng y tế truyền thống chưa được kiểm chứng khoa học chặt chẽ, đặc biệt là tiềm năng dị ứng thực phẩm của dầu cải dầu.
Giải thích khoa họcCải dầu (Brassica napus) là cây lai tetraploid (2n=38) giữa B. rapa và B. oleracea, không có dạng hoang tự nhiên. Trồng rộng ở châu Âu, Canada, châu Á, Trung Quảo, Úc, chiếm ~15% sản lượng dầu ăn toàn cầu, dùng cả hạt (40–45% dầu) và meal làm thức ăn. Cây dễ bị bệnh nấm/oomycete/chytrid (ví dụ: Sclerotinia, Alternaria, Puccinia) giảm năng suất và chất lượng hạt.
Giải thích khoa họcCải dầu (Brassica napus) chứa khoảng 40–50% dầu cùng 20–25% protein, với glucosinolates và các gen R (RPM) hỗ trợ kháng tự nhiên trước Phytophthora, Sclerotinia. CRISPR và đột biến gen đang được dùng để tăng hàm lượng axit béo không bão hòa, nhưng hiệu quả phụ thuộc môi trường (GxE).
Có nên...?Cải củ nên dùng thận trọng ở bệnh nhân tiêu chìm, viêm ruột thừa, loét đường tiêu hóa, tiểu đường, phụ nữ mang thai, cho con bú, người dùng thuốc chống đông và trẻ em dưới 12 tuổi do tác động lên hệ tiêu hóa và thiếu bằng chứng khoa học khẳng định an toàn.
Ăn gìCải củ có thể hỗ trợ giảm đau, giảm lo âu, chống trầm cảm và bảo vệ gan nhờ các hợp chất như sulforaphane và β-sitosterol, nhưng hầu hết bằng chứng chỉ là từ nghiên cứu trên chuột, chưa có đủ bằng chứng lâm sàng ở con người để khuyến nghị dùng như thuốc.
Giải thích khoa họcButterbur (Petasites hybridus) chứa petasin, isopetasin và alkaloid pyrrolizidine (PA), hoạt động chủ yếu qua cơ chế ức chế peptido-leukotriene và ức chế cholinesterase, nhưng PA gây độc gan, phổu và uncategorized nên chỉ dùng sản phẩm đã khử PA.
Có nên...?Bưởi có thể gây tiêu chảy nặng hơn ở người đang mắc bệnh, và một số nghiên cứu nhỏ cho thấy tiềm năng liên quan tới nguy cơ un nguyên vú ở phụ nữ mãn kinh, dù bằng chứng chưa đủ quyết định. Ăn điều độ để tránh tác dụng phụ.
Cách dùngBromelain, enzyme protease từ thanh long, có tính kháng viêm, chống sưng, ức chế đông chảy. Dùng đường uống hấp thu tốt, hỗ trợ giảm triệu chứng sau phẫu thuốc răng khôn. Chưa có bằng chứng chất lượng cao khuyến nghị dùng cho viêm xoang. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt khi đang dùng thuốc.
Ăn gìBromelain là enzyme protease từ cây thơm, có tác dụng chống viêm, chống đông máu và phá cục bụng. Một số nghiên cứu nhỏ gợi ý hỗ trợ giảm triệu chứng sau phẫu thuật răng khôn và thay thế cắt lọc phẫu thuật, nhưng chưa đủ bằng chứng chất lượng cao để khuyến nghị dùng đường uống cho viêm xoang.
Có nên...?Boswellia có thể gây tác dụng phụ nhẹ như tiêu chảng, đau bụng và nôn ở một số người. Người mang thai, cho con bú nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng liều lượng làm thuốc. Nên cẩn trọng khi kết hợp với thuốc điều trị hen suyễn.
Sự thật & hiểu lầmBông vải (Gossypium herbaceum) là loài bông quốc tự nhiên tại châu Phi và châu Á, đóng vai trò là mẫu nghiên cứu cho tổ tiên A-genome của bông polyploid hiện đại. Hiểu lầm phổ biến là coi G. herbaceum và G. arboreum là cùng một loài, trong khi thực ra chúng là hai loài diploid riêng biệt với mối quan hệ phả hệ khác nhau.