Giới thiệu chung
Chasteberry (Vitex agnus-castus), còn gọi là cây thìa hoặc quả chaste, là dược liệu lâu đời thường được dùng cho các vấn đề liên quan tới chu kỳ kinh nguyệt. Theo nghiên cứu hệ thống (2017), Vitex agnus-castus được dùng lâu đời tại khu vực biển Đông Mediterranean và có lịch sử sử dụng cho các rối loạn tiền kinh nguyệt, sau kinh và vô sinh [1].
Tác dụng và cơ chế
Nghiên cứu từ năm 2022 cho thấy chasteberry có nhiều tác dụng sinh học bao gồm kháng khuẩn, kháng viêm, kháng nấm, kháng vi khuẩn, chống oxy hóa và chống uncategorized cancer [2]. Ngoài ra, chiết xuất từ Vitex còn được báo cáo có hoạt chất chống oxy hóa mạnh, với EC50 đạt 0.16 mg/mL theo phương pháp ngăn cản làm pâlp màu beta-carotene [3].
Một số nghiên cứu gợi ý rằng chasteberry có thể giúp giảm các triệu chứng PMS như đau dạ dày và căng tức ngực, nhưng cần thêm bằng chứng chất lượng cao để kết luận chắc chắn [4]. Một nghiên cứu sơ bộ cũng chỉ ra tiềm năng giảm chảy máu kinh nhiều liên quan đến đặt vòng tránh thai (IUD), dù bằng chứng thấp [1].
Liều dùng và bảo quản
Chiết xuất quả chasteberry đã được sử dụng an toàn trong nghiên cứu lên đến 3 tháng. Theo quy định, chasteberry nhìn chung được hấp thu tốt trong thời gian ngắn. Các tác dụng phụ nhẹ thường gặp bao gồm buồn nôi, đau dạ dày, tiêu chảy, đau đầu hoặc ngứa.
Chống chỉ định và lưu ý
Việc bổ sung chasteberry có thể không an toàn cho phụ nữ mắc các bệnh nhạy cảm với hormone như ung thư vú, tử cung hoặc buồng trứng [1]. Đặc biệt, sử dụng chasteberry trong thai kỳ hoặc khi đang cho con bú cũng tiềm ẩn nguy cơ không an toàn. Nghiên cứu từ năm 2003 cũng cần thiết thận trọng khi dùng đối với các tế bào ung thư vì một số tác động tiêu cực đã được quan sát [5].
Hiện chưa đủ bằng chứng đáng tin cậy để khẳng định chasteberry hỗ trợ điều trị rối loạn chức năng tình dục hay vô sinh. Nếu cần sử dụng lâu dài hoặc điều trị các tình trạng nghiêm trọng, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược lâm sàng.