Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Náng

Ảnh: Niyan Shehan — đã đổi kích thước và chuyển WebP (CC0 1.0)

Thảo dược

Náng

Crinum asiaticum
Tên gọi khác: Văn châu lan, Cáp gụn (Tày), Cây náng, Chuối nước, Co lạc quận, Luộc lài, Náng hoa trắng, Tỏi voi
Tên tiếng Anh: Asiatic Poisonbulb, Tree Crinum, Poisonbulb

Náng (Crinum asiaticum L.), còn gọi là đại tướng quân, chuối nước, thuộc họ Amaryllidaceae, là thân thảo có chiều cao khoảng 1m, lá dài trên 1m, rộng 5-10cm, hoa mọc thành cụm 6-12 bông. Cây chứa nhiều alkalo Amaryllidaceae và các hợp chất như cycloneolitsol, hippeastrine, beta-sitosterol, có hoạt tính kháng ung thư, kháng virus, kháng vi khuẩn, giảm đau, chống viêm. Nghiên cứu sử dụng trích xuất để đánh gio tính kháng tính tế bào đường TRAIL và hoạt tính kháng viêm. Tuy nhiên, cây có thể gây tác dụng phụ nếu dùng sai liều lượng hoặc cách dùng.

  1. Amaryllidaceae alkaloids with nitric oxide inhibitory activity from the leaves of Crinum asiaticum L. var. asiaticum. — pubmed, 2025
  2. Isolation of bioactive phytochemicals from Crinum asiaticum L. along with their cytotoxic and TRAIL-resistance abrogating prospect assessment. — pubmed, 2024

Cách sử dụng trong đời sống

  • Nhân dân thường dùng lá náng hoa trắng hơ nóng đắp và bóp vào những chỗ tụ máu, sai gân, bong gân, sưng tấy do ngã hay bị đánh, khớp sưng đau, bó gãy xương. Còn dùng khi xoa bóp khi bị tê thấp, nhức mỏi. Thân hành giả nát nướng đắp trị thấp khớp. Ở miền Nam Trung Quốc, nhân dân dùng lá náng hoa trắng hơ nóng đắp chữa sưng tấy, bong gân. Có khi còn dùng nước sắc lá rửa và trị trĩ ngoại. Ở Ấn Độ, nhân dân dùng hạt làm thuốc điều kinh, lợi tiểu, tẩy; dùng lá làm thuốc long đờm, đắp điều trị bệnh da, và làm giam viêm. Để gây nôn, thân hành náng hoa trắng tươi giã nát, thêm 4 phần nước, gạn uống cứ vài phút một lần (mỗi lần 8 – 16g) cho đến khi nôn được, chú ý theo dõi tránh ngộ độc. Thân hành giã nướng đắp chữa thấp khớp. Lá phơi khô đốt xua muỗi. Còn dùng nước ép thân rễ nhỏ vào tai chữa đau tai. Ở Madagascar, thân hành đắp trị áp xe, mụn nhọt, và dịch ép lá nhỏ tai trị đau tai. Ngoài cây náng hoa trắng, đôi khi cây náng hoa đỏ cũng được dùng với công dụng tương tự.

Bài viết về Náng (21)

Xem tất cả →