Muối, natri và huyết áp: đọc nhãn và giảm dần trong bữa ăn
Natri có liên quan đến huyết áp ở cấp độ dân số. Hiểu lượng natri trên nhãn, nguồn muối trong bữa ăn và phạm vi khuyến nghị giúp lựa chọn thực tế hơn; người có bệnh nền cần hướng dẫn riêng.
Thử sức với câu hỏiĐoán trước khi đọc
Chỉ cất lọ muối ăn trên bàn ăn có giúp cắt giảm phần lớn lượng natri không?
Chọn một đáp án. Không có điểm số, chỉ để bạn đối chiếu sau khi đọc.
3 điều cần nhớ
- WHO khuyến nghị người trưởng thành dùng dưới 2.000 mg natri (dưới 5 g muối) mỗi ngày từ tất cả các nguồn.
- Natri cộng dồn từ gia vị nấu, nước chấm và đồ ăn chế biến sẵn, không chỉ riêng muối hạt.
- Khi đọc nhãn thực phẩm, cần quy đổi theo lượng ăn thực tế; không tự ý thay đổi thuốc điều trị huyết áp.
Natri, muối và huyết áp liên quan với nhau thế nào?
Muối ăn chủ yếu là natri clorid; natri cũng có thể đến từ gia vị, thực phẩm chế biến và phụ gia. WHO nêu khẩu phần nhiều natri là yếu tố làm tăng huyết áp và khuyến nghị giảm natri như một biện pháp sức khỏe cộng đồng. Đây là mối liên hệ ở cấp độ dân số, không cho biết huyết áp hay nguyên nhân bệnh của một cá nhân. Không tự ngừng thuốc huyết áp hoặc thay kế hoạch điều trị dựa trên nội dung này. [S4]
Mốc của WHO dành cho người trưởng thành
WHO khuyến nghị người trưởng thành dùng dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối ăn mỗi ngày từ mọi nguồn. Đây là hướng dẫn dân số, không phải con số kê riêng cho người có bệnh thận, suy tim, đang mang thai hoặc đang theo chế độ điều trị. Trẻ em cần điều chỉnh theo nhu cầu năng lượng; không áp nguyên mức người lớn. Bác sĩ có thể đặt mục tiêu khác tùy tình trạng sức khỏe và thuốc đang dùng. [S4]
Muối trong bữa ăn không chỉ đến từ lọ muối
Thực hành biên tập · Ví dụ do chuyên mục xây dựngNatri có thể cộng dồn từ nước mắm, nước tương, mắm, viên nêm, nước dùng, thực phẩm đóng gói và món ăn mua sẵn. Ví dụ biên tập: khi nấu canh và dùng thêm nước mắm ở bàn ăn, cả hai phần đều góp vào tổng lượng natri; chỉ bỏ lọ muối trên bàn chưa chắc đã giảm được nhiều. WHO gợi ý giảm dần lượng muối khi nấu, chọn gia vị khác để tạo vị và xem xét lượng natri trên sản phẩm. Thói quen ăn mặn có thể thay đổi theo bước nhỏ để khẩu vị thích nghi. [S4]
Đọc nhãn: natri khác với khối lượng muối
Thực hành biên tập · Ví dụ do chuyên mục xây dựngTrước khi so sánh, kiểm tra nhãn ghi natri theo 100 g, 100 ml hay một khẩu phần và xác định lượng bạn thực sự dùng. Nếu nhãn ghi natri theo khẩu phần, dùng hai khẩu phần thì tổng natri xấp xỉ gấp đôi. WHO dùng quy đổi gần đúng: 1 g muối tương đương 400 mg natri; vì vậy 5 g muối tương đương 2.000 mg natri. Đây là phép đổi đơn vị, không có nghĩa phải cân đúng lượng muối đó hoặc chỉ nhìn một sản phẩm trong ngày. Ví dụ tính toán giả định: nếu nhãn ghi 500 mg natri trên 100 g và bạn ăn 30 g, lượng tương ứng khoảng 150 mg (500 × 30 ÷ 100). Đây chỉ là phép nhân theo đơn vị ghi trên nhãn, không phải dữ liệu của thương hiệu hay khẩu phần được khuyến nghị. Khi cộng nhiều món, ghi riêng lượng ăn thực tế và giữ cùng đơn vị mg để tránh cộng nhầm số liệu tính trên 100 g với số liệu tính theo cả gói. [S4]
Điều chỉnh an toàn và thực tế
Có thể bắt đầu bằng cách chọn một nguồn natri dễ thay đổi, như giảm dần lượng gia vị mặn khi nấu hoặc so sánh hai sản phẩm cùng loại trên cùng đơn vị. Thay muối thường bằng muối chứa kali không phù hợp với tất cả mọi người; WHO loại trừ một số nhóm như người suy giảm thải kali và lưu ý khuyến nghị không dành cho trẻ em hoặc người mang thai. Nếu mắc bệnh thận, bệnh tim, đang dùng thuốc ảnh hưởng kali hoặc được dặn hạn chế natri, hãy hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng muối thay thế hay điều chỉnh lớn. Thay đổi chế độ ăn không thay thuốc điều trị tăng huyết áp. [S4]