Kiến thức/Khoa học dinh dưỡng/Trẻ em/Trước và trong thai kỳ

Bản xem trước, chưa qua rà soát chuyên môn cuối cùng. Tổng hợp có AI hỗ trợ, không thay thế tư vấn y khoa.

Chặng 6 · Trước và trong thai kỳ

Dinh dưỡng thai kỳ: nhu cầu tăng thêm theo khuyến nghị Bộ Y tế

Hướng dẫn quốc gia cập nhật năm 2026 đưa ra mức tăng cân theo BMI trước mang thai; nhu cầu năng lượng và vi chất cần được điều chỉnh theo giai đoạn thai kỳ và sức khỏe. Bài phân biệt khuyến nghị cộng đồng với hướng dẫn chăm sóc cá nhân.

Thử sức với câu hỏi

Đoán trước khi đọc

Phụ nữ mang thai có cần ăn gấp đôi khẩu phần bình thường không?

Chọn một đáp án. Không có điểm số, chỉ để bạn đối chiếu sau khi đọc.

3 điều cần nhớ

  1. Mức tăng cân thai kỳ cần căn cứ vào chỉ số BMI trước mang thai và theo dõi của nhân viên y tế.
  2. Bổ sung sắt và axit folic cần tuân thủ liều lượng do cơ sở y tế hướng dẫn, không tự ý tăng liều.
  3. Chế độ ăn cần đa dạng, bảo đảm an toàn thực phẩm, tránh đồ sống và sữa chưa tiệt trùng.

Nhu cầu thay đổi theo thai kỳ và mỗi người

Thai kỳ làm thay đổi nhu cầu năng lượng và vi chất, nhưng không có một mức ăn thêm duy nhất phù hợp với mọi thai phụ. Nhu cầu còn liên quan đến tuổi, thể trạng trước mang thai, hoạt động, số thai và diễn tiến sức khỏe. Viện Dinh dưỡng đã cập nhật Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam phiên bản 2026; tài liệu nêu nhu cầu cần xét đến tình trạng sinh lý và điều chỉnh protein ở giai đoạn cuối thai kỳ. Vì vậy, các con số năng lượng theo từng tam cá nguyệt trong hướng dẫn cũ năm 2017 không nên được trình bày như chuẩn mới mặc định. Nhân viên theo dõi thai kỳ có thể đánh giá khẩu phần và mức tăng cân để đưa ra hướng dẫn phù hợp. [S3]

Mức tăng cân tham khảo theo BMI trước mang thai

Hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế ban hành năm 2026 yêu cầu tính BMI trước mang thai để chọn mục tiêu theo dõi. Tài liệu nêu khoảng tăng 12,5 đến 18 kg khi BMI dưới 18,5; 11,5 đến 16 kg khi BMI 18,5 đến 22,9; 7 đến 11,5 kg khi BMI 23 đến 24,9; và 5 đến 9 kg khi BMI trên 25 kg/m². Đây là khoảng tham khảo trong hướng dẫn chăm sóc, không phải mục tiêu tự điều trị. Hãy để cơ sở chăm sóc thai kỳ diễn giải BMI, tình trạng phù, số thai và diễn tiến tăng trưởng; trường hợp có bệnh nền hoặc thai kỳ nguy cơ cao cần kế hoạch riêng. [S4]

Ăn đa dạng, không cần cố ăn gấp đôi

Nền tảng vẫn là các bữa ăn đa dạng, an toàn và đủ nhóm thực phẩm, thay vì cố tăng khẩu phần theo một con số chung. Có thể phối hợp ngũ cốc, rau quả, đậu, trứng, cá, thịt, sữa hoặc lựa chọn thay thế phù hợp với thói quen và khả năng dung nạp. NHS cũng nêu người mang thai không cần ăn cho hai người; điều này không có nghĩa là bỏ qua đói, buồn nôn hay khó ăn kéo dài. Khi khó duy trì bữa ăn, giảm cân hoặc tăng cân lệch khỏi mục tiêu theo dõi, hãy trao đổi với nhân viên y tế. [S1]

Sắt và axit folic: dùng theo hướng dẫn chăm sóc

Hướng dẫn quốc gia của Bộ Y tế năm 2026 nêu bổ sung sắt và axit folic trong thai kỳ, với khoảng khuyến nghị 30 đến 60 mg sắt nguyên tố và 400 đến 1000 µg axit folic mỗi ngày; tài liệu cũng nêu tiếp tục đến sáu tuần sau sinh. WHO khuyến nghị 400 µg axit folic hằng ngày từ khi bắt đầu có ý định mang thai đến hết tuần thai thứ 12 để dự phòng dị tật ống thần kinh. Hai khuyến nghị phục vụ bối cảnh và mục tiêu khác nhau; không tự tăng liều, đặc biệt khi có tiền sử thai bị dị tật ống thần kinh hoặc đang điều trị bệnh. Hãy dùng sản phẩm và liều do cơ sở chăm sóc thai kỳ hướng dẫn. [S4]

RNI mới giúp cập nhật tư vấn, không thay đánh giá cá nhân

Phiên bản RNI Việt Nam 2026 cập nhật nhu cầu nhiều vi chất, protein và nước; một số khuyến nghị thay đổi theo tuổi, giới, mức hoạt động và giai đoạn sinh lý. Các mức khuyến nghị cộng đồng giúp xây dựng chính sách, tư vấn và đánh giá khẩu phần; chúng không tự chẩn đoán thiếu chất hoặc quyết định liều điều trị cho một cá nhân. Nguồn thực phẩm đa dạng là nền tảng, còn xét nghiệm hay bổ sung thêm nên dựa trên đánh giá của nhân viên y tế, nhất là khi có thiếu máu, bệnh tuyến giáp, bệnh thận hoặc đang dùng thuốc. [S3]

Chọn thực phẩm an toàn trong thai kỳ

Một số lựa chọn cần chú ý để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc phơi nhiễm không phù hợp: tránh sản phẩm sữa chưa tiệt trùng và thịt, trứng, hải sản sống hoặc chưa chín kỹ; rửa tay, dụng cụ và rau quả; làm lạnh, bảo quản thực phẩm đúng cách. NHS khuyên giới hạn caffeine dưới 200 mg mỗi ngày và tránh gan cùng sản phẩm từ gan do hàm lượng vitamin A dạng retinol cao. Đây là hướng dẫn của Anh; lựa chọn cá và thực phẩm địa phương cần theo khuyến cáo hiện hành của cơ sở chăm sóc thai kỳ. Không nên loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm nếu chưa được tư vấn thay thế dinh dưỡng. [S2]

Khi nào cần trao đổi với nhân viên y tế?

Trao đổi tại lần khám thai về BMI trước mang thai, mức tăng cân, viên sắt, folic và các thuốc đang dùng. Hãy xin hướng dẫn cá nhân nếu mang đa thai, có đái tháo đường hoặc tăng huyết áp, tiền sử dị tật ống thần kinh, thiếu máu, bệnh thận, nôn ói kéo dài, không tăng cân hoặc giảm cân. Tài liệu này giúp chuẩn bị câu hỏi và hiểu căn cứ khuyến nghị; nó không thay thế khám, xét nghiệm hay quyết định điều trị. [S4]

Mang danh sách sản phẩm bổ sung khi đi khám thai

Ghi tên và chụp nhãn những sản phẩm đang dùng, kể cả viên đa vi chất, sắt hoặc axit folic riêng. Thành phần viên dành cho thai kỳ khác nhau giữa các sản phẩm. Nhân viên y tế có thể đối chiếu hàm lượng mỗi khẩu phần và phát hiện thành phần trùng nhau trước khi điều chỉnh kế hoạch bổ sung. [S6]

Thử xếp nhóm

Phân loại thực phẩm theo khuyến nghị an toàn trong thai kỳ

Chọn nhóm cho từng mục, rồi bấm Kiểm tra.

  • Thịt, trứng, hải sản nấu chín kỹ
  • Sản phẩm sữa chưa tiệt trùng
  • Gan và sản phẩm từ gan
  • Thịt và hải sản sống
  • Caffeine trên 200 mg mỗi ngày
  • Ngũ cốc, rau quả và các loại đậu

Khoảng tăng cân nêu trong hướng dẫn Bộ Y tế 2026

Tính từ BMI trước mang thai theo tài liệu chăm sóc sức khỏe sinh sản; hãy nhờ nhân viên y tế diễn giải cho trường hợp của bạn

BMI < 18,5Xem giải thích

Khoảng 12,5 đến 18 kg

Nguồn S4
BMI 18,5 đến 22,9Xem giải thích

Khoảng 11,5 đến 16 kg

Nguồn S4
BMI 23 đến 24,9Xem giải thích

Khoảng 7 đến 11,5 kg

Nguồn S4
BMI > 25Xem giải thích

Khoảng 5 đến 9 kg; cần xác nhận cách áp dụng nếu BMI đúng 25

Nguồn S4
Đọc bản văn bản
BMI < 18,5
Khoảng 12,5 đến 18 kg Nguồn S4
BMI 18,5 đến 22,9
Khoảng 11,5 đến 16 kg Nguồn S4
BMI 23 đến 24,9
Khoảng 7 đến 11,5 kg Nguồn S4
BMI > 25
Khoảng 5 đến 9 kg; cần xác nhận cách áp dụng nếu BMI đúng 25 Nguồn S4

Gỡ rối một quan niệm

Quay lại câu hỏi đầu bài

Phụ nữ mang thai có cần ăn gấp đôi khẩu phần bình thường không?

Đáp án: Không cần ăn cho hai người

Theo hướng dẫn của NHS, phụ nữ mang thai không cần ăn cho hai người. Chế độ ăn nên dựa trên thể trạng và hướng dẫn theo dõi thay vì tự nhân đôi khẩu phần.

Thử xem bạn nhớ gì

Đọc giải thích và đối chiếu nguồn sau mỗi câu. Câu hỏi tự đánh giá không chấm điểm sức khỏe.

Câu 1/3

Theo hướng dẫn Bộ Y tế ban hành năm 2026, khoảng tăng cân tham khảo cho BMI trước mang thai 18,5 đến 22,9 là bao nhiêu?

Làm ngay hôm nay

Ghi lại tên và chụp ảnh nhãn các viên uống bổ sung đang dùng để trao đổi với nhân viên y tế trong lần khám thai tới.

Tra dinh dưỡng thực phẩm

Nguồn để bạn đối chiếu

Ngày đối chiếu được ghi theo từng nguồn. Mức bằng chứng của bài chưa được thẩm định chuyên môn.

  1. S1Have a healthy diet in pregnancy · 14/11/2026
  2. S2Foods to avoid in pregnancy · 14/11/2026
  3. S3Những điểm cập nhật về nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam phiên bản 2026 · 14/11/2026
  4. S4Quyết định 1139/QĐ-BYT năm 2026: Hướng dẫn quốc gia các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản về nội dung chăm sóc trước khi có thai và trước khi sinh · 14/11/2026
  5. S5Periconceptional folic acid supplementation to prevent neural tube defects · 14/11/2026
  6. S6Dietary Supplements and Life Stages: Pregnancy · 15/11/2026

Nội dung tổng hợp có AI hỗ trợ, phục vụ học tập. Không thay thế chẩn đoán, điều trị hoặc tư vấn y khoa.