Giới thiệu chung

Bời lời nhớt (Litsea glutinosa) là cây thân gỗ nhỡ thuộc họ Lauraceae, có chất nhầy dính dính khắp thân. Lá màu xanh sẫm, mặt trên nhẵn bóng, mặt dưới có lông, mọc so le ở đầu cành. Hoa mọc thành cụm 3–6 cái, quả đen tròng bằng hạt đậu. Cây nhanh lớn, dùng truyền thống cho tiêu chảy, đau bụng, sốt, viêm gan, viêm phổi, đau khớp, tiểu đường, và tăng cường sinh lý tình dục. Nghiên cứu trên tế bào HepG2 cho thấy chiết xuất metanol lá có hoạt chất chống oxy hóa và bảo vệ gan, nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng nhân loại.

Hoạt chất và tính chất chống oxy hóa

Nghiên cứu trên tế bào HepG2 cho thấy chiết xuất metanol lá Bời lời nhớt có hoạt chất chống oxy hóa và bảo vệ gan [1]. Phytochemical analysis and understanding the antioxidant and anticancer properties of methanol extract from Litsea glutinosa: in vitro and in vivo studies (2022) cho thấy LGBME (chiết xuất metanol lá L. glutinosa) có tính chất chống oxy hóa phụ thuộc nồng độ [2]. Kết quả phân tích GC-MS đã xác định được các hợp chất có hoạt tính sinh học trong chiết xuất này [2].

Hoạt tính kháng un và bảo vệ gan

Litsea glutinosa được coi là thảo dược có bằng chứng cho điều trị un, nguyên nhân dẫn tới tử vong hàng đầu thế giới [2]. Nghiên cứu đánh giá tính chất bảo vệ gan của chiết xuất metanol lá Bời lời nhớt trên tế bào HepG2 cho thấy có tính chất chống oxy hóa và bảo vệ gan [1]. Tuy nhiên, các tác giả cũng lưu ý rằng chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người để hỗ trợ hiệu quả điều trị thực sự [1].

Hoạt tính kháng viêm và giảm đau

Nghiên cứu đánh giá hoạt tính kháng viêm, giảm đau và hạ sốt của chiết xuất lá Bời lời nhớt trên mô hình chuột cho thấy có hoạt tính giảm đau và hạ sốt [3]. Phytochemical screening cũng xác định được các hợp chất có hoạt tính sinh học liên quan đến những tác dụng này [3]. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ được thực hiện trên mô hình động vật, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người.

Các tác dụng truyền thống và cần lưu ý

Theo bài đánh giá các công dụng thảo dược của Litsea glutinosa (Lour.) C. B. Robinson (2023), cây này được sử dụng truyền thống cho nhiều mục đích như điều trị tiêu chảy, đau bụng, sốt, viêm gan, viêm phổi, đau khớp, tiể đường, và tăng cường sinh lý tình dục [4]. Tuy nhiên, hầu hết các công dụng này chưa được chứng minh bằng nghiên cứu lâm sàng trên người.

Kết luận và hạn chế

Hiện có bằng chứng khoa học hạn chế từ nghiên cứu in vitro và trên mô hình động vật cho thấy Bời lời nhớt có tính chất chống oxy hóa, bảo vệ gan, và một số hoạt tính khác nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng nhân loại để xác nhận hiệu quả điều trị thực sự. Khi cân nhắc sử dụng sản phẩm chứa Bời lời nhớt cho bất kỳ tình trạng bệnh lý cụ thể nào, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược liệu có kinh nghiệm.