Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.938 bài, trang 94 trên 97
Bằng lăng nước có thể dùng thử ngắn hạn để hỗ trợ hạ đường huyết nhờ hoạt tính chống oxy hóa và kháng viêm, nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng lớn khẳng định hiệu quả và an toàn lâu dài, nên không nên dùng thường xuyên mà không có chỉ định của bác sĩ.
Bán hạ bắc (Pinellia ternata) là dược liệu có lịch sử dùng khoảng 2000 năm trong y học cổ truyền, tác dụng chính là tiêu viêm, cầm nôm, chống ho, kháng sinh và kháng un, nhưng cần chế với gừng, mật nhĩ để giảm độc.
Bằng lăng nước (Lagerstroemia speciosa) có tác dụng hạ đường huyết, chống oxy hóa, kháng khuẩn, chống viêm, bảo vệ gan và hỗ trợ điều trị tiểm đường, béo phì, bệnh thận, nhưng cần nghiên cứu lâm sàng thêm để khẳng định hiệu quả và an toàn khi dùng thực tế.
Bằng lăng nước là cây thuốc truyền thống hạ đường huyết, chống oxy hóa, kháng viêm; dùng trà lá trước bữa ăn hoặc chia 2–3 lần/ngày, nhưng cần tham khảo bác sĩ khi dùng thuốc hoặc bệnh nền.
Bài viết không nêu liều dùng cụ thể cho bán hạ bắc, chỉ khẳng định có hoạt chất lectin, saponin, tannin và tính độc nhẹ do calcium oxalate. Bảo quản khô cần để khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm và nắng.
Bán hạ bắc (Pinellia ternata) có thể gây tác dụng phụ như kích ứng da, buồn nôm nếu dùng quá liều, và độc tính cục bộ nếu không qua xử lý. Cần lưu ý về chất lượng, nguồn gốc và kiểm soát liều dùng để tránh ô nhiễm kim loại nặng.
Bán hạ chứa sáu hợp chất hoạt chất chính bao gồm stigmast-4-en-3-one, cycloartenol và beta-sitosterol, cùng các hợp chất ức chế TNF-alpha. Cơ chế tác động bao gồm chống ho, giảm nôn, kháng sinh, kháng un, hạ lipid và chống loét dạ dày, nhưng chưa có liều dùng cụ thể.
Không nên dùng bán hạ bắc thường xuyên vì thiếu chỉ định liều dùng cụ thể; chỉ dùng ngắn hạn theo hướng dẫn chuyên gia để tránh nhầm lẫn loài và tác dụng phụ.
Bán hạ bắc (Pinellia ternata) có tác dụng chống ho, giảm nôm, kháng sinh và kháng un nhờ các hoạt chất như Pinellia ternata polysaccharide, nhưng hiệu quả chủ yếu được chứng minh ở mô hình thí nghiệm chưa rõ ở người.
Bán biên kỳ (Pteris semipinnata) chứa nhiều diterpenoid như ent-kaurane và pterosin, trong đó hợp chất 5F tiềm nhiễn có khả năng ức chế VEGF, kiểm soát chu trình tế bào và ức chế NF-kB, gợi ý tiềm năng chống un và chống viêm. Tuy nhiên, công dụng lâm sàng chưa được chứng minh rõ ràng.
Bán biên kỳ (Pteris semipinnata) chứa hợp chất 5F và 4F, có hoạt chất ức chế protein VEGF và ảnh hưởng chu trình tế bào qua NF-kappaB, FAK. Tuy nhiên chưa có bằng chứng lâm sàng, chỉ nên dùng tham khảo sau khi tham khảo bác sĩ.
Bài hương nên dùng lá và hoa, tránh rễ độc. Bảo quản ở nhiệt độ thấp, khô ráo để giữ chất lượng tốt nhất.
Bài hương cần dùng thận trọng ở phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em, người bị dị ứng, mẫn cảm với tinh dầu hương thảo, động kinh, bệnh lý nội tạng và người cao tuổi do chưa có nghiên cứu an toàn lâu dài.
Bài hương (Hyssopus officinalis) có tác dụng làm nước hoa, kem dưỡng, xà phòng, nấu nước gội đầu giúp mượt tóc, đuổi gián, trị ghẻ, lở loét, ngứa ngáy ngoài da và thay thế trầm hương khi đốt. Tuy nhiên, rễ cây có độc tính cao nếu ăn nhầm nên phải dùng dưới sự hướng dẫn chuyên gia.
Có thể dùng bài hương thường xuyên cho các mục đích như súc miệng, tắm, hoặc bôi da, nhưng chỉ nên dùng phần lá và hoa, tránh rễ vì độc. Nên tham khảo bác sĩ khi dùng lâu dài.
Bách xù (Juniperus chinensis L.) là dược liệu truyền thống có tác dụng khu phong, tán hàn, hoạt huyết, tiêu thũng, giải độc, lợi tiểu, được dùng trị cảm mạo phong hàn, co quắp, thổ tả, đau xương khớp, vàng da, mề đay, nhọt độc. Tuy nhiên, cần dùng thận trọng do có thể gây tác dụng phụ thận, tiêu hóa, tăng co bóp tử cung, sẩy thai nếu dùng quá liều và thời gian dài.
Bách xù nên dùng thận trọng ở trẻ em, phụ nữ mang thai, người bệnh thận, tiểu đường, cao huyết áp; dùng quá liều hoặc lâu dài (>6 tuần) có thể gây rối loạn thận, tiêu hóa, co tử cung, sẩy thai.
Bách xù (Juniperus chinensis L.) là cây thuốc có nhiều công dụng như hỗ trợ điều trị cảm mạo phong hàn, giảm đau xương khớp, trị vàng da do viêm gan mạn, mề đay, nhọt độc, cải thiện tim mạch và kiểm soát đường huyết, nhưng cần dùng đúng liều và thời gian để tránh tác dụng phụ.
Bách xù (Juniperus chinensis L.) là cây thuộc họ Bách, dùng cành, lá, vỏ, thân và quả trong y học truyuyền thống để trị cảm mạo phong hàn, phong thấp, đau khớp, vàng da do viêm gan, mề đay, nhọn độc. Cách dùng phổ biến là sắc uống hoặc đắp ngoài da.
Bạch truật (Atractylodes macrocephala Koidz) là thảo dược lấy từ rễ khô, chứa hơn 79 hoạt chất, có tiềm năng chống viêm, giảm uric và hỗ trợ điều trị IBS, tiểu đường thần kinh. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chủ yếu dựa trên nghiên cứu mô hình động vật và bài đánh giá hệ thống với mẫu nhỏ, cơ chế hoạt động chưa rõ.
