Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.525 bài, trang 72 trên 77
Asian ginseng dùng ngắn hạn (tối đa 6 tháng) theo liều khuyến nghị dường như an toàn cho người lớn, nhưng chưa đủ bằng chứng lợi ích rõ rệt. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng nếu có bệnh tiểu đường, đang dùng thuốc, hoặc thuộc nhóm phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em.
Ashwagandha cần thận trọng ở người mắc rối loạn tự miễn, rối loạn tuyến giáy, unc cancer tuyến tiền liệt nhạy cảm với hormone, thai phụ, và người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, trị tiểu đường, huyết áp cao, an thần, chống co giật hoặc thuốc hormone tuyến giáy. Có thể gây buồn ngủ, tiêu chảy, nôn mửa, và hiếm gặp gây tổn thương gan.
Ashwagandha (Withania somnifera) là thảo dược adaptogen có lịch sử dùng lâu đời trong y học Ayurveda, được cho là hỗ trợ giấc ngủ, giảm căng thẳng, tăng chất lượng tinh trùng và có tác dụng kháng viêm, chống oxy hóa. Tuy nhiên, nhiều công dụng chưa được chứng minh bằng bằng chứng khoa học vững chắc.
Ashwagandha dùng 300–600 mg/ngày, kéo dài 2–4 tuần, hỗ trợ giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ ở người khỏe mạnh, nhưng chưa chứng minh điều trị bệnh.
Anh đào hỗ trợ giảm axit uric nhưng không phải ai cũng an toàn. Cần thận trọng ở người dùng thuốc chống đông máu, bệnh thận, dị ứng hạt Dược mụt và tránh ăn hạt chứa amygdalin.
Anh đào (Prunus avium) chứa anthocyanin và các dinh dưỡng giúp chống oxy hát, ức chế viêm, hỗ trợ giảm axit uric. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng lâm sàng xác định liều lượng và thời gian dùng cụ thể.
Anh đào có thể hỗ trợ giảm axit uric nhờ anthocyanin, nhưng hạt chứa amygdalin chuyển hóa thành xyanua độc, gây đau đầu, nôn mếu, thậm chí tử vong nếu ăn quá nhiều. Cần tránh ăn hạt và theo dõi dị ứng.
Anh đào giàu anthocyanin, vitamin, kali và chất xơ, hỗ trợ giảm axit uric và chống viêm. Tuy nhiên, các nghiên cứu còn hạn chế, cần tham khảo bác sĩ khi dùng để điều trị bệnh.
Aloe vera gel chứa acemannan, hỗ trợ lành vết và giảm viêm. Dùng bôi ngoài da an toàn với kiểm tra phản ứng nhỏ lượng. Bảo quản mát, tránh nắng, tủ lạnh kéo dài vài tuần. Tránh dùng mủ hoặc chiết xuất đường uống khi mang thai.
Phụ nữ mang thai, cho con bú, người dùng thuốc tim (như digoxin), bệnh tiểu đường, trẻ em và người già nên thận trọng hoặc tránh dùng Aloe Vera qua đường uống do rủi ro tương tác thuốc và tác dụng phụ.
Aloe vera có một số lợi ích thực sự như tăng tốc lành vết bỏng và cải thiện mụn trứng cá khi bôi ngoài da, nhưng nhiều quan niệm như giảm cân hay điều trị tiểu đường chưa có bằng chứng mạnh. Hiệu quả còn hạn chế và cần nghiên cứu thêm.
Không nên dùng Aloe vera thường xuyên qua đường uống vì có rủi ro viêm gan và tác dụng phụ tiêu hóa. Dùng bôi ngoài da ngắn hạn có bằng chứng hỗ trợ tốt hơn nhưng vẫn cần thận trọng.
Aloe vera có thể gây tác dụng phụ như nóng rát, ngứa, phát ban ở da khi dùng ngoài da, và đau bụng, tiêu chảy, viêm gan khi uống mủ hoặc chiết xuất chưa khử màu. Người mang thai, cho con bú và dùng thuốc cần tham khảo bác sĩ trước khi sử dụng.
Aloe vera chứa anthraquinones, flavonoids, polysaccharides, hỗ trợ miễn dịch, tăng cường tế bào máu, có tác dụng chống viêm, tăng trưởng tế bào, hỗ trợ lành vết, nhưng cần lưu ý về tác dụng phụ và tương tác thuốc.
Acai (Euterpe oleracea) chứa polyphenol, flavonoid với tính chất chống oxy hóa, chống viêm tiềm năng và khả năng ức chế virulence của Aspergillus fumicatus. Một số nghiên cứu nhỏ gợi ý tác dụng kháng co giật qua kênh GABAA, nhưng chưa có bằng chứng mạnh từ nghiên cứu người để khẳng định lợi ích sức khỏe cụ thể.
Hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy từ nghiên cứu trên người chứng minh acai hữu ích cho sức khỏe. Các nghiên cứu phòng thí nghiệm và động vật cho thấy tiềm năng chống oxy hóa, nhưng kết quả chưa được xác nhận ở con người.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh khẳng định nên dùng acai thường xuyên. Các nghiên cứu chủ yếu ở phòng thí nghiệm và quan sát nhỏ, chưa chứng minh rõ lợi ích giảm cân hay sức khỏe cụ thể trên người. Nên dùng điều độ, không phụ thuộc là thuốc chữa bệnh.
Acai không có bằng chứng khoa học mạnh thúc đẩy giảm cân hay điều trị bệnh tim ở con người; hầu hết lợi ích chỉ mang tính thực nghiệm sơ bộ từ phòng thí nghiệm hoặc nghiên cứu động vật, chưa khẳng định rõ ở người.
Bìm tía (Ipomoea purpurea) là cây thuốc truyền thống, nhưng cách dùng và liều lượng an toàn chưa rõ rệt; nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
Bìm tía (Ipomoea purpurea) không có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định công dụng điều trị cụ thể; hiểu lầm phổ biến là nhầm lẫn hạt với các loài Ipomoea khác do hình dạng tương đồng, cần dùng phương pháp phân tử để nhận dạng chính xác.
