Ăn gìCây quýt gai từ lâu được dân gian dùng trị ho, viêm họng nhờ kinh nghiệm truyền miệng. Các nghiên cứu hiện đại ghi nhận chiết xuất từ vỏ và rễ loài cây này có khả năng kháng viêm in vitro rõ rệt, nhưng bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người vẫn còn thiếu.
Ăn gìSauchinone, hoạt chất lignan đặc trưng chiết xuất từ rễ và thân cây hàm ếch, cho thấy tiềm năng chống oxy hóa và bảo vệ tế bào gan vượt trội trong các thử nghiệm ống nghiệm. Hoạt chất này kích hoạt enzym phòng vệ tự nhiên, giảm men gan rò rỉ và dập tắt các gốc tự do gây hại tế bào.
Ăn gìHạt mào gà trắng chứa nhiều hoạt chất có khả năng kháng viêm và chống oxy hóa trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa đau mắt trên người. Người bệnh tuyệt đối không tự chế dịch nhỏ mắt để tránh biến chứng nhiễm trùng và suy giảm thị lực.
Ăn gìCây nóng (*Saurauia tristyla*) thuộc họ Dương đào, có các loài cùng chi chứa triterpenoid và flavonoid mang hoạt tính sinh học trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, dữ liệu tác dụng của cây mới dừng ở mức *in vitro* và phân tích di truyền, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa bệnh trên người.
Ăn gìNghiên cứu cho thấy chiết xuất lá lụa (*Cynometra ramiflora*) có hoạt tính sinh học, nhưng tác dụng ức chế vi khuẩn trong phòng thí nghiệm chỉ ở mức yếu. Lời đồn dân gian về khả năng trị bách bệnh ngoài da của loại lá này vượt quá bằng chứng thực tế, người dùng cần cẩn trọng để tránh nhiễm trùng.
Ăn gìNghiên cứu khoa học xác định khả năng chống viêm của cây cứt lợn đến từ hai nhóm hợp chất chủ chốt: precocene (dẫn xuất chromene) và các flavonoid (như quercetin, methoxyflavone). Chúng hoạt động bằng cách ức chế enzyme tổng hợp oxit nitric, cản trở giải phóng prostaglandin và làm giảm các chất trung gian gây sưng đau.
Ăn gìNhiều người có thói quen hãm nước lá dung uống để giảm đau, ợ chua và chữa viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa hiện nay chưa đủ để khẳng định lá dung có thể thay thế thuốc chữa bệnh. Việc tự ý dùng thay phác đồ y tế tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Ăn gìDịch chiết lá cây giá (*Excoecaria agallocha*) thể hiện hoạt tính kháng khuẩn mạnh đối với tụ cầu vàng và chống oxy hóa vượt trội trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng mới dừng lại ở mức in vitro và loài cây này chứa nhựa mủ có độc tính cao, người dân tuyệt đối không tự ý dùng.
Ăn gìLá huyết dụ từ lâu được dân gian dùng để cầm máu, nhưng khoa học hiện đại mới chỉ xác định các hoạt chất sinh học, khả năng kháng khuẩn và độc tính tế bào in vitro. Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả đông máu, người dân không nên tự ý đắp lá tươi lên vết thương.
Ăn gìCây la được dân gian dùng chữa viêm khớp, nhưng khoa học hiện đại mới dừng ở thử nghiệm ức chế viêm trên tế bào và mô hình máy tính. Do hoàn toàn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn độc tính alkaloid steroid từ chi họ Cà, người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng.
Ăn gìCây men (thạch hương nhu) được dân gian dùng trị cảm sốt, nhưng khoa học chứng minh tới đâu? Nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận tinh dầu cây men có khả năng ức chế virus cúm A, giảm viêm phổi và hạ sốt, song vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế phác đồ y khoa.
Ăn gìNước đun cây cứt lợn từ lâu được lưu truyền giúp làm sạch gàu và giảm ngứa da đầu. Các nghiên cứu in vitro xác nhận tinh dầu loài cây này có khả năng kháng khuẩn, ức chế nấm sợi và nấm men. Tuy nhiên, bằng chứng trực tiếp trên nấm gây gàu *Malassezia* ở người vẫn còn thiếu.