Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Cỏ tranh

Ảnh: Lauren McLaurin — đã đổi kích thước và chuyển WebP (CC-BY 4.0)

Thảo dược

Cỏ tranh

Imperata cylindrica
Tên gọi khác: Nhả cà, Bạch mao căn, Đia (Kdong), Gan (Dao), Lạc cà (Tày)
Tên tiếng Anh: Beady Grass, Bedding Grass, Bladey Grass, American Grass

Cỏ tranh (Imperata cylindrica (L.) Beauv.) là cây thực vật lá lục, thuộc họ Poaceae, mọc hoang rộng khắp Việt Nam. Cây có tên gọi khác như bạch mao, rễ cỏ tranh. Rễ cỏ tranh có vị ngọt, tính hàn, được dùng trong y học truyền thống để thông tiểu tiện, tẩy độc, trừ phục nhiệt, điều trị tiểu tiện khó khăn, nội nhiệt phiền khát, đái ra máu, nôn ra máu, chảy máu cam, sốt nóng. Ngoài ra, cây cỏ tranh còn có khả năng hình thành khoáng chất sắt tự nhiên trong mô và tế bào rễ, thân, lá khi sống ở môi trường giàu sắt như bờ sông Tinto ở miền Tây Ban Do, nơi có độ pH rất thấp (khoảng 2.3) và nồng độ sắt, sulfat, kim loại nặng cao. Tuy nhiên, một số công dụng y học của cây chưa được chứng minh khoa học rõ ràng, cần thêm nghiên cứu để xác thực hiệu quả và an toàn sử dụng.

  1. Formation of biomineral iron oxides compounds in a Fe hyperaccumulator plant: Imperata cylindrica (L.) P. Beauv. — pubmed, 2016
  2. Cỏ tranh: Mô tả dược liệu và hướng dẫn dùng chuẩn y học | Sức khỏe Việt — Sức Khỏe Việt - Y học cổ truyền, 2024
  3. Công dụng bất ngờ đối với sức khỏe của rễ cỏ tranh ít người biết — Báo Lao Động, 2022

Cách sử dụng trong đời sống

  • Chiết xuất từ thân rễ Cỏ tranh được biết đến với tác dụng lợi tiểu, cầm máu và kháng khuẩn với vi khuẩn Shigella gây bệnh lỵ.3.1.1 Tác dụng lợi tiểu Chiết xuất nước I. cylindrica có tác dụng lợi tiểu rõ ràng nhất sau khi dùng từ 5 đến 10 ngày. Tác dụng này có thể liên quan đến hệ thần kinh, cắt đứt các dây thần kinh ngoại vi của thận nên mất tác dụng lợi tiểu. Ngoài ra, chiết xuất nước có thể làm giảm co thắt cầu thận, tăng lưu lượng máu thận và tốc độ lọc thận.3.1.2 Cầm máu Chiết xuất nước của I. cylindrica có thể rút ngắn đáng kể thời gian prothrombin, thrombin và thromboplastin, tăng cường hoạt động của hệ thống đông máu nội sinh và ngoại sinh, điều chỉnh tăng biểu hiện của TXB2, giảm mức độ 6-keto-PGF1α, thúc đẩy kết tập tiểu cầu và tăng cường cầm máu.3.1.3 Chống viêm Chiết xuất Ethanol của rễ cogongrass ( I. cylindrica L.) đã được báo cáo là có hoạt tính chống viêm và có thể làm giảm nhiễm trùng huyết và không gây bất kỳ tác hại nào đối với trọng lượng cơ thể.3.1.4 Hoạt tính chống oxy hoá Các nghiên cứu khác đã chỉ ra rằng chiết xuất nước của I. cylindrica có thể tăng cường hoạt động của superoxide dismutase (SOD) trong mô gan và não của chuột nghiện rượu, ức chế hoạt động của các gốc hydroxyl, giảm mức độ malondialdehyd, cải thiện khả năng chống oxy hóa của cơ thể và làm giảm bớt các tổn thương bệnh lý của các gốc tự do đối với mô gan và não. 3.1.5 Chống ung thư Dịch chiết nước của I. cylindrica và polysaccharid có thể ức chế sự tăng sinh của dòng tế bào u gan người SM…

Bài viết về Cỏ tranh (29)

Xem tất cả →