Ráy

Cách sử dụng trong đời sống

• Củ mùng thơm, mài ra, bỏ vào miệng cho người bị kinh phong đờm rãi, nhất là trẻ em, sẽ làm giảm đờm (theo lương y Nguyễn Trung Hòa, Việt Nam). Để chữa ngứa, tấy do lá han (Dendrocnide urentissima Chew), lấy củ, cắt ra, trà xát nhẹ vào chỗ ngứa. Còn dùng làm thuốc chữa mụn nhọt, ghẻ, sưng bàn tay, bàn chân. Cuống lá mùng thơm có thể được dùng làm rau thái ra, ăn sống, hoặc nấu với canh chua. Ở Trung Quốc, thân rễ mùng thơm được dùng chữa cảm cúm, sốt rét (ở Quảng Tây), thương hàn, phối kết hạch, viêm khớp, phong thấp. Ngày dùng 10 – 20g hoặc 30 – 60g tươi, sắc thật kỹ rồi uống. Cần sắc kỹ để giảm độc. Dùng ngoài, chữa trùng và giảo thương (rắn và côn trùng đốt cắn), sang loét thũng độc; lấy thân rễ tươi, rửa sạch, giã nát, đắp lên chỗ tổn thương và đau, không đắp lên chỗ da lành vì độc. Bài thuốc có mùng thơm Cao dán chữa mụn nhọt: Lấy thân rễ mùng thơm tươi (có thể dùng củ ráy cũng được) nặng khoảng 80 – 100g, nghệ củ tươi khoảng 60g. Gọt sạch vỏ thân rễ mùng thơm và cạo sạch vỏ nghệ. Giã nát thật kỹ mùng thơm với nghệ. Thêm dầu vừng vào, nấu thật nhừ. Sau đó, thêm dầu thông và sáp ong vào vừa đủ, khuấy cho thật đều. Để nguội. Phết cao lên giấy bản. Khi dùng chỉ cần dán cao vào nơi mụn nhọt. Nếu nhọt mới mang đỏ thường tan. Nếu đã có mủ, cao có tác dụng hút mủ. Ghi chú: Mùng thơm có độc, uống dịch sắc chưa kỹ hoặc liều cao có thể bị ngộ độc, biểu hiện bằng lưỡi, miệng tế, sưng, đau, ngộ độc thần kinh. Để giải độc, có thể dùng giấm gạo hoặc gừng tươi ngậm rồi nhổ đi. Thân rễ…