Vận động bao nhiêu là đủ theo khuyến nghị của WHO?
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành cần đạt ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa phải mỗi tuần. Đối với thanh thiếu niên từ 11 đến 17 tuổi, mục tiêu vận động là tích lũy tối thiểu 60 phút hoạt động từ vừa đến mạnh mỗi ngày. Bất kỳ mức độ vận động nào cũng tốt hơn là không vận động, và mọi chuyển động của cơ thể đều mang lại lợi ích.
Thử sức với câu hỏiĐoán trước khi đọc
Người lớn cần vận động cường độ vừa phải tối thiểu bao lâu mỗi tuần theo WHO?
Chọn một đáp án. Không có điểm số, chỉ để bạn đối chiếu sau khi đọc.
3 điều cần nhớ
- Người lớn cần tối thiểu 150 phút vận động vừa phải mỗi tuần; thanh thiếu niên cần tích lũy ít nhất 60 phút mỗi ngày.
- Mọi chuyển động như đi bộ, đạp xe, làm việc nhà đều là hoạt động thể lực; vận động ít vẫn tốt hơn ngồi yên.
- Người thiếu vận động có nguy cơ tử vong cao hơn 20% đến 30% so với người duy trì mức vận động đạt chuẩn.
Hoạt động thể lực là gì theo định nghĩa của WHO?
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa hoạt động thể lực là bất kỳ chuyển động cơ thể nào do cơ xương tạo ra đòi hỏi tiêu hao năng lượng. Khái niệm này không chỉ giới hạn ở việc tập thể thao cường độ cao tại phòng tập. Hoạt động thể lực bao gồm tất cả các chuyển động trong thời gian rảnh rỗi, khi di chuyển từ nơi này sang nơi khác, hoặc như một phần công việc và sinh hoạt gia đình hàng ngày. Cả hoạt động thể lực cường độ vừa phải và cường độ mạnh đều giúp cải thiện sức khỏe. Các hình thức phổ biến bao gồm đi bộ, đạp xe, lăn xe, tham gia các môn thể thao, vui chơi và giải trí chủ động. Mọi người ở bất kỳ trình độ kỹ năng nào cũng có thể tham gia vận động để tận hưởng niềm vui và nâng cao thể chất. [S1]
Mức khuyến nghị vận động cho người lớn và thanh thiếu niên
Hướng dẫn toàn cầu của WHO nêu rõ lượng hoạt động thể lực cần thiết về tần suất, cường độ và thời lượng nhằm giảm thiểu rủi ro sức khỏe. Đối với người trưởng thành, mục tiêu cơ bản là hoàn thành ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa phải trong mỗi tuần. Đối với thanh thiếu niên từ 11 đến 17 tuổi, WHO khuyến nghị tích lũy tối thiểu 60 phút hoạt động thể lực cường độ từ vừa đến mạnh mỗi ngày. Hướng dẫn cũng nhấn mạnh thông điệp cốt lõi: một lượng vận động nhỏ luôn tốt hơn là hoàn toàn không vận động. Mọi chuyển động của cơ thể đều được tính vào tổng mức hoạt động hàng ngày. Ngoài ra, việc rèn luyện tăng cường cơ bắp đem lại lợi ích thiết thực cho mọi lứa tuổi và cần hạn chế tối đa thời gian ngồi yên một chỗ. [S1]
Tác động của vận động và nguy cơ từ hành vi tĩnh tại
Thiếu hoạt động thể lực là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tử vong do các bệnh không lây nhiễm. Những người không vận động đầy đủ có nguy cơ tử vong cao hơn từ 20% đến 30% so với những người duy trì mức vận động đạt chuẩn. Ngược lại, hành vi tĩnh tại được định nghĩa là bất kỳ giai đoạn tiêu hao năng lượng thấp nào trong trạng thái thức, chẳng hạn như ngồi, ngả lưng hoặc nằm. Cuộc sống hiện đại ngày càng trở nên tĩnh tại hơn do sự phổ biến của phương tiện giao thông cơ giới và thói quen sử dụng màn hình điện tử cho công việc, học tập và giải trí. Ở người lớn, hành vi ngồi nhiều liên quan trực tiếp đến tăng tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân, tử vong vì bệnh tim mạch và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. [S1]
Lợi ích sức khỏe đa dạng theo từng nhóm đối tượng
Hoạt động thể lực thường xuyên mang lại nhiều lợi ích sâu rộng cho từng nhóm người cụ thể. Ở trẻ em và thanh thiếu niên, vận động giúp cải thiện thể lực, sức khỏe tim mạch chuyển hóa, sức khỏe của xương, nhận thức, sức khỏe tâm thần và giảm lượng mỡ cơ thể. Đối với người lớn và người cao tuổi, vận động giúp giảm tỷ lệ tử vong do tim mạch, giảm nguy cơ tăng huyết áp, ung thư theo vị trí cụ thể, đái tháo đường loại 2 và nguy cơ té ngã. Đối với phụ nữ mang thai và sau sinh, duy trì vận động làm giảm nguy cơ tiền sản giật, tăng huyết áp thai kỳ, đái tháo đường thai kỳ, tăng cân quá mức, biến chứng chuyển dạ và trầm cảm sau sinh. WHO khẳng định hoạt động thể lực không gây tác dụng xấu đến cân nặng trẻ sơ sinh và không làm tăng nguy cơ thai chết lưu. [S1]
Ứng dụng vận động vào đời sống sinh hoạt hàng ngày
Để đạt mục tiêu 150 phút mỗi tuần theo khuyến nghị của WHO, người dân có thể linh hoạt lồng ghép chuyển động vào các hoạt động quen thuộc. Thay vì chỉ sử dụng xe máy cho mọi chuyến đi ngắn, bạn có thể chọn đi bộ ra chợ mua thực phẩm cho bữa cơm gia đình. Khi dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc cây cảnh hoặc lau dọn bếp, cơ xương đều phải hoạt động và tiêu hao năng lượng. Cả gia đình có thể cùng nhau đi dạo bộ sau bữa tối hoặc sử dụng xe đạp để di chuyển đến nơi làm việc nếu điều kiện cho phép. WHO nêu rõ mọi hình thức di chuyển tích cực đều được tính. Bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong nếp sống hàng ngày là phương pháp bền vững giúp tích lũy đủ thời gian vận động mà không cần kỹ năng chuyên môn phức tạp. [S1]
Thực trạng thiếu vận động trên phạm vi toàn cầu
Số liệu giám sát của WHO cho thấy gần một phần ba dân số trưởng thành trên thế giới, tương đương 1,8 tỷ người lớn, đang ở tình trạng thiếu vận động thể lực trong năm 2022. Tỷ lệ này đại diện cho 31% người lớn không đạt mức khuyến nghị tối thiểu 150 phút mỗi tuần, tăng 5 điểm phần trăm so với năm 2010. Nếu xu hướng tiêu cực này tiếp diễn, tỷ lệ người lớn thiếu vận động dự kiến sẽ chạm mức 35% vào năm 2030. Đáng chú ý, phụ nữ ít hoạt động hơn nam giới trung bình 5 điểm phần trăm trên quy mô toàn cầu. Sau 60 tuổi, mức độ thiếu vận động gia tăng ở cả hai giới. Đối với nhóm thanh thiếu niên từ 11 đến 17 tuổi, có tới 86% không đạt đủ 7 ngày vận động tích cực trong tuần. [S1]
Giới hạn của bằng chứng khoa học và định hướng tương lai
Tổ chức Y tế Thế giới xây dựng các hướng dẫn dựa trên quy trình rà soát bằng chứng khoa học nghiêm ngặt và quá trình tham vấn chuyên gia sâu rộng. Tuy nhiên, mức độ hoạt động thể lực trong thực tế chịu sự tác động phức tạp từ nhiều yếu tố cá nhân, môi trường, xã hội, văn hóa và kinh tế. Các bằng chứng dịch tễ học liên tục được cập nhật để phản ánh chính xác lối sống thay đổi của nhân loại. Hiện tại, WHO đang triển khai các công tác chuẩn bị cho bộ hướng dẫn tiếp theo, dự kiến công bố vào năm 2030. Tổ chức cũng đẩy mạnh việc theo dõi xu hướng thông qua ứng dụng công nghệ thiết bị đeo thông minh và mở rộng các chương trình nghiên cứu hợp tác quốc tế nhằm củng cố kho dữ liệu khoa học về vận động thể lực. [S1]
Hành động cộng đồng và vai trò của hệ thống hỗ trợ
Kế hoạch hành động toàn cầu của WHO kêu gọi các quốc gia thực thi chính sách giúp mọi người tiếp cận cơ hội vận động an toàn. Việc này bao gồm quy hoạch đường sá cho người đi bộ, làn đường riêng cho xe đạp và phát triển không gian công cộng mở. Trường học, nơi làm việc và cơ sở y tế cần phối hợp liên ngành để tạo điều kiện cho mọi tầng lớp nhân dân rèn luyện thể chất. Tình trạng thiếu vận động được dự báo sẽ làm tiêu tốn của hệ thống y tế công cộng gần 300 tỷ đô la Mỹ từ năm 2020 đến năm 2030, tương đương khoảng 27 tỷ đô la Mỹ mỗi năm. Ưu tiên chính sách phải hướng đến việc giảm thiểu bất bình đẳng, khuyến khích mọi công dân tham gia vận động để bảo vệ sức khỏe lâu dài. [S1]