244 bài viết
Ăn gìTăng thanh là khoáng vật tự nhiên có thành phần chính là azurite chứa muối đồng cơ bản. Dù từng được nhắc đến trong y học cổ truyền, việc tự ý sử dụng loại đá này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc đồng cấp tính, hủy hoại tế bào gan thận và phơi nhiễm các tạp chất kim loại nặng cực độc như asen và chì.
Ăn gìCây trạng nguyên (*Euphorbia pulcherrima*) cùng chi *Euphorbia* chứa nguồn hoạt chất triterpene và diterpenoid phong phú, thể hiện hoạt tính sinh học đa dạng trong ống nghiệm. Dù vậy, các nghiên cứu y học hiện đại mới dừng ở mức phân lập, thử nghiệm tế bào, đồng thời tồn tại rủi ro độc tính kích ứng cao, tuyệt đối không tự ý dùng trị bệnh.
Ăn gìTrẩu (Vernicia montana) và trẩu xoan (Vernicia fordii) là hai loài cây công nghiệp thân gỗ cùng chi, chứa các hoạt chất chuyên biệt như terpenoid, lignan và neolignan. Dù nhiều người quan tâm đến acid eleostearic hay độc tính, các nghiên cứu hóa học hiện có chủ yếu ghi nhận hoạt tính ức chế viêm thần kinh trên tế bào và sự khác biệt về bộ gen kháng nấm.
Ăn gìNhiều người truyền tai nhau uống nước sắc cây trường sinh lá rách để trị cao huyết áp. Dù chi thực vật này cho thấy khả năng giãn mạch trên mô hình chuột thí nghiệm, bằng chứng ở người vẫn hoàn toàn thiếu vắng. Đáng lo ngại hơn, thử nghiệm tế bào cho thấy cây tiềm ẩn độc tính di truyền, không thể dùng tùy tiện.
Ăn gìAxit sterculic trong dầu hạt trôm là axit béo vòng cyclopropenoid có hoạt tính sinh học mạnh. Các nghiên cứu tiền lâm sàng cảnh báo chất này có thể ức chế enzym chuyển hóa lipid SCD1, kích thích tăng sinh cơ trơn mạch máu và gây rối loạn nội tiết sinh sản, đòi hỏi sự thận trọng lớn khi sử dụng.
Ăn gìTiết dê lá dày (*Pericampylus glaucus*) được y học cổ truyền dùng hạ sốt, kháng viêm, nhưng các nghiên cứu hiện đại mới ghi nhận hoạt tính ức chế enzyme gây viêm trong phòng thí nghiệm. Thảo dược này hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, tiềm ẩn độc tính tế bào nên không thể thay thế thuốc điều trị chuẩn.
Ăn gìCây tiết dê lá dày chứa nhiều hợp chất alkaloid có hoạt tính sinh học, nhưng dữ liệu an toàn đường uống trên gan và thận hiện rất hạn chế. Các ghi nhận về ức chế virus và kháng viêm mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm tế bào phòng thí nghiệm, người dân không nên tự ý sử dụng bừa bãi.
Ăn gìThủy xương bồ là vị thuốc cổ truyền quen thuộc, nhưng hợp chất beta-asarone trong dược liệu này tiềm ẩn độc tính di truyền và nguy cơ gây ung thư. Các cơ quan quản lý dược phẩm như EMA đã đưa ra mức giới hạn phơi nhiễm nghiêm ngặt để bảo vệ sức khỏe người dùng.
Ăn gìThổ hoàng liên chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa mạnh như berberine, flavonoid và alkaloid giúp bảo vệ tế bào gan trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng trên người vẫn chưa có và một số alkaloid trong cây thể hiện độc tính tế bào ở nồng độ cao, đòi hỏi sự thận trọng khi dùng.
Ăn gìRễ thường sơn chứa hoạt chất febrifugine có khả năng tiêu diệt ký sinh trùng sốt rét rất mạnh. Tuy nhiên, y học hiện đại không sử dụng dược liệu thô này do độc tính gây nôn mửa dữ dội, tiêu chảy và tổn hại tế bào gan nghiêm trọng.
Ăn gìThăng dược chứa oxit thủy ngân từng được dùng trong y học cổ truyền để rút mủ và làm sạch mụn nhọt, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy các chất sát trùng hiện đại như povidone-iodine an toàn cho mô lành hơn hẳn, trong khi thăng dược tiềm ẩn nguy cơ độc tính và thiếu nghiên cứu đối đầu trên vết thương hở.
Ăn gìVỏ rễ cây thôi chanh lá xôn chứa hệ alkaloid isoquinoline đậm đặc với độc tính tế bào rất cao trong thử nghiệm sinh học, trong khi dịch chiết lá chủ yếu chứa các phenolic glycoside giúp ức chế phản ứng viêm. Việc hiểu rõ sự khác biệt này giúp người dân tránh nguy cơ ngộ độc do tự ý dùng rễ thảo dược.