Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Sâm cau

Ảnh: Chuck Wilson — đã đổi kích thước và chuyển WebP (CC0 1.0)

Thảo dược

Sâm cau

Curculigo orchioides
Tên gọi khác: Tiên mao, Thài lèng, Cồ nốc lan, Nam sáng ton (Dao), Ngải cau, Sâm đỏ, Soọng cà (Tày)
Tên tiếng Anh: Golden Eye-Grass, Golden-Eyed Grass

Sâm cau (Curculigo orchioides Gaertn) là thảo dược sống lâu năm, thân thấp 20–45 cm, lá hình mũi mác hẹp, gân nổi rõ như lá cau. Theo đông y, có vị cay, tính ấm, tác dụng ôn bổ thận khí, tráng dương, tán ứ, mạnh gân cốt. Nghiên cứu hiện đại cho thấy sâm cau và C. latifolia có hoạt chất chống oxy hóa và ức chế alpha-glucosidase, gợi ý tiềm năng hỗ trợ điều trị tiểu đường. Curculigoside – hợp chất chính – kích thích tăng trưởng tế bào xương pre-osteoblastic MC3T3-E1, liên quan đến cải thiện hình thành xương và lành vết thương gãy. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể chưa rõ, và nguồn tham khảo chưa đề cập đến liệu trình dùng lâm sàng cụ thể.

  1. Untargeted Metabolomics Analysis Using FTIR and UHPLC-Q-Orbitrap HRMS of Two Curculigo Species and Evaluation of Their Antioxidant and alpha-Glucosidase Inhibitory Activities — pubmed, 2021
  2. Món ăn - bài thuốc từ sâm cau — Báo Nghệ An - Sức khỏe, 2016
  3. Up-regulation of VEGF by MC3T3-E1 cells treated with curculigoside. — pubmed, 2011

Cách sử dụng trong đời sống

  • Sâm cau được dùng chữa nam giới tinh lạnh, liệt dương, người già đái són, lạnh dạ, kém ăn, tê thấp, lưng gối vận động khó khăn. Liều dùng mỗi ngày 12 – 20g dưới dạng thuốc sắc hay ngâm rượu uống. Dùng riêng hoặc phối hợp với các vị khác. Còn dùng chữa hen và tiêu chảy. Nhân dân ở một số vùng dân tộc thiểu số dùng rễ củ sâm cau làm thuốc bổ. Dùng ngoài, rễ giã nát đắp chữa lở loét. Trong y học cổ truyền Trung Quốc, nước sắc thân rễ sâm cau tán bột được dùng làm thuốc bổ chung, thuốc hồi sức để điều trị suy nhược cơ thể, đau lưng, viêm khớp, viêm thận mạn tính. Thuốc còn làm tăng huyết áp, và điều kinh. Ở Ấn Độ, Nepal và Philipin, thân rễ sâm cau được dùng làm thuốc lợi tiểu và kích dục chữa bệnh ngoài da, loét dạ dày tá tràng, trĩ, lậu, bạch đới, hen, vàng da, tiêu chảy và nhức đầu. Ở Ấn Độ, người ta còn dùng thân rễ sâm cau để gây sẩy thai dưới dạng thuốc sắc, hoặc thuốc bột uống với đường trong một cốc sữa. Rễ sâm cau là một thành phần trong bài thuốc cổ truyền Ấn Độ gồm 10 dược liệu trị sỏi niệu. Dùng ngoài, rễ sâm cau giã nát, đắp chữa ngứa và bệnh ngoài da. Ở Thái Lan, thân rễ sâm cau là thuốc lợi tiểu và trị tiêu chảy. Ở Papua Niu Guiê, thân rễ và lá sâm cau được hơ nóng cho mềm, rồi chà xát lên cơ thể làm thuốc tránh thụ thai. Ghi chú: Dùng sâm cau liều cao kéo dài sẽ gây cường dương, làm tinh hao kiệt sức. Người hư yếu không dùng. Xem thêm: [Video] Sâm cau – Lựa chọn sao cho đúng! https://tracuuduoclieu.vn/wp-content/uploads/2020/11/sam-cau-chon-sao-c.mp4

Bài viết về Sâm cau (35)

Xem tất cả →