Nên ăn gì và ăn trước khi tập luyện bao lâu để đạt hiệu quả tốt?
Nạp carbohydrate trước tập 1 đến 4 giờ giúp tích lũy năng lượng cho bài tập bền trên 2 giờ. Bổ sung protein trước tập hỗ trợ vận chuyển axit amin kéo dài sang giai đoạn phục hồi.
Thử sức với câu hỏiĐoán trước khi đọc
Ăn carbohydrate trong vòng 60 phút trước khi bắt đầu tập thường dẫn đến hiện tượng gì?
Chọn một đáp án. Không có điểm số, chỉ để bạn đối chiếu sau khi đọc.
3 điều cần nhớ
- Nạp carbohydrate trước tập 1 đến 4 giờ giúp tích lũy năng lượng cho bài tập sức bền kéo dài trên 2 giờ.
- Tổng lượng đạm cả ngày quyết định cơ bắp nhiều hơn thời điểm; nạp đạm trước tập giúp kéo dài nồng độ axit amin.
- Ăn sát 60 phút trước buổi tập khiến đường huyết dễ dao động và tụt tạm thời trong 20 phút đầu vận động.
Vai trò của carbohydrate trước khi tập luyện sức bền
Carbohydrate trước tập giúp tích lũy glycogen cơ bắp và gan, bù đắp hao hụt sau đêm nhịn ăn. Nhịn ăn qua đêm làm giảm khoảng 80% glycogen gan. Ăn carbohydrate giúp tăng 42% dự trữ glycogen cơ bắp, hỗ trợ bài tập kéo dài trên 2 giờ. Với bài tập dưới 2 giờ, carbohydrate trước tập thường không làm thay đổi hiệu suất vận động rõ rệt. Lợi ích ở bài tập ngắn nếu có chủ yếu do kích thích thần kinh từ thụ thể tại miệng. Bữa phụ nhẹ như chuối là ví dụ dễ dùng trước giờ tập dài. Giới hạn bằng chứng là hiệu quả không đồng nhất ở các bài tập ngắn hạn. [S1]
Thời điểm nạp carbohydrate và dao động đường huyết
Thời điểm nạp carbohydrate chi phối lượng đường huyết và insulin. Nạp carbohydrate từ 1 đến 4 giờ trước tập cho phép đường huyết và insulin trở về gần mức cơ bản. Ngược lại, ăn trong vòng 60 phút trước tập khiến insulin và glucose máu tăng cao. Khi bắt đầu vận động, glucose máu thường giảm tạm thời nhưng tự ổn định sau khoảng 20 phút. Ăn càng sát 60 phút thì mức hạ đường huyết đầu buổi tập càng rõ rệt. Ví dụ thực hành là ăn khoai lang trước 1 đến 2 giờ. Giới hạn bằng chứng là mức độ hạ đường huyết ban đầu có sự khác biệt lớn giữa từng cá nhân. [S1]
Tổng lượng protein hàng ngày và thời điểm bổ sung
Tổng lượng protein nạp cả ngày quyết định khối lượng cơ bắp nhiều hơn thời điểm nạp quanh buổi tập. Khi đạt mức từ 1,6 g/kg/ngày trở lên, tầm quan trọng của việc canh giờ nạp đạm trước hoặc sau tập giảm dần. Phân tích tổng hợp ghi nhận lợi thế tăng cơ biến mất khi đồng nhất tổng lượng đạm nạp giữa các nhóm. Dù vậy, ăn đạm trước tập không gây hại và đem lại tác động trung tính hoặc hỗ trợ đồng hóa. Người tập có thể dùng đậu phụ hoặc thịt nạc trong bữa ăn thường nhật. Giới hạn dữ liệu là phần lớn thử nghiệm đối chứng tập trung vào việc bổ sung bột đạm hơn là đo lường giờ ăn. [S2]
Kéo dài vận chuyển axit amin từ bữa ăn trước tập
Bữa ăn giàu đạm trước tập từ 1 đến 2 giờ có thể nuôi dưỡng cơ bắp kéo dài sang cả giai đoạn phục hồi. Nạp 20 g đạm whey trước tập nâng mức hấp thu axit amin của cơ lên 4,4 lần và duy trì tới 3 giờ sau tập. Ngay cả 6 g axit amin thiết yếu cũng giúp giữ nồng độ tuần hoàn suốt 2 giờ sau tập. Do đó, nạp thêm đạm ngay lập tức sau buổi tập không còn quá cấp thiết. Bữa nhẹ như trứng luộc là lựa chọn tiện lợi. Giới hạn bằng chứng là nghiên cứu chủ yếu dùng dạng đạm đơn giản hấp thu nhanh, chưa bao quát bữa ăn hỗn hợp phức tạp. [S3]
Chất béo và các chất bổ sung trước giờ vận động
Chất béo nạp trước tập giúp tăng oxy hóa chất béo và tiết kiệm glycogen cơ bắp trên lý thuyết chuyển hóa. Tuy nhiên, thay đổi chuyển hóa này không giúp nâng cao thành tích vận động sức bền thực tế. Bên cạnh chất béo, các chất bổ sung như caffeine hoặc nước ép củ dền được ghi nhận có tiềm năng cải thiện sức bền khi dùng trước buổi tập. Người tập có thể thử nghiệm thức uống bổ sung trong các buổi tập thử. Giới hạn nghiên cứu là các bằng chứng về bữa ăn giàu béo trước tập còn rất ít thử nghiệm đối chứng quy mô lớn, chưa đủ cơ sở để khuyến nghị áp dụng phổ quát. [S1]
Khoảng cách bữa ăn và tác động của lứa tuổi
Khoảng cách bữa ăn và độ tuổi tạo ra phản ứng dinh dưỡng khác biệt. Nếu buổi tập diễn ra cách bữa ăn trước từ 4 đến 6 giờ, cơ thể rơi vào trạng thái dị hóa, cần nạp tối thiểu 25 g đạm sau tập. Ngoài ra, tuổi tác gây ra tình trạng kháng đồng hóa. Người trẻ đạt mức tổng hợp cơ tối đa với 20 g đạm, nhưng người lớn tuổi cần tới 40 g đạm để đạt hiệu quả tương tự. Người cao tuổi tập luyện có thể chọn sữa hoặc sữa chua với khẩu phần lớn hơn. Giới hạn bằng chứng là các kết luận chủ yếu thử nghiệm trên nam giới, thiếu dữ liệu rộng trên nữ giới. [S3]