Nhóm đối tượng cần thận trọng khi sử dụng Cây cối xay
Cây cối xay (Abutilon indicum) là thảo dược thường mọc hoang khắp Việt Nam. Tên gọi khác: kim hoa thảo, ma mãnh thảo, quỹ nhãn ma. Cây thấp 1–1.5m, toàn thân có lông mềm. Lá hình tim, mép lượn sóng, hoa vàng đơn ở kẽ lá. Dược liệu dùng thân, cành, lá, hoa, quả. Theo nguồn tham khảo, cây có tác dụng hạ sốt, giảm đau đầu, tiêu sốt, bí tiểu, phù thũng, chữa sỏi thận, tiểu buối. Tuy nhiên, các nguồn chưa nêu liệu trình dùng cụ thể, cũng như công dụng chữa trị rõ rệt. Cần nghiên cứu khoa học hơn để khẳng định hiệu quả điều trị.
Bằng chứng khoa học hiện có
Nghiên cứu đánh giá tác dụng bảo vệ của chiết xuất lá Cây cối xay cho thấy sự hiện diện của các hợp chất sinh học hoạt tính (phyto-bioactive compounds) nhấn mạnh vai trò sử dụng sản phẩm thực phẩm tự nhiên như thực phẩm chức năng trong chăm sóc sức khỏe [1]. Tác dụng chống oxy hóa mạnh của chiết xuất có liên quan đến các hợp chất chất chống oxy hóa [2]. Các tác động này được gắn liền với khả năng ngăn ngừa vi sóng viêm mạn tính gây bởi tổn thương tế bào oxy hóa [1].
Nhóm cần thận trì
Phụ huynh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi cho trẻ em dùng bất kỳ dược liệu nào, do chưa có hướng dẫn liều dùng cụ thể cho độ tuổi nhỏ. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú cũng cần tham khảo bác sĩ, vì chưa có đủ bằng chứng an toàn cho thai kỳ và sữa mẹ. Bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông mỡ cần lưu ý, do cây có thể tương tác với thuốc. Người già dùng nhiều thuốc nền cần theo dõi chặt chẽ. Bệnh nhân tiểu đường, cao huyết áp, bệnh thận, gan nên hỏi bác sĩ trước khi dùng để tránh tương tác thuốc. Người dùng lâu dài cần kiểm tra chức năng gan, thận định kỳ.
Kết luận
Cây cối xay có tiềm năng chứa các hợp chất chống oxy hóa, nhưng chưa có khuyến nghị liều dùng rõ rệt. Các nhóm trên nên tham khảo bác sĩ trước khi sử dụng.