Công dụng chính của hoàng kỳ (Astragalus membranaceus)
Hoàng kỳ (Astragalus membranaceus), còn gọi là hương qi, là một loại thảo mộc được sử dụng trong y dược Trung Quốc hơn 2000 năm. Theo các tổng quan khoa học gần đây, hoàng kỳ được nghiên cứu cho nhiều tác dụng khác nhau, tuy nhiên phần lớn nghiên cứu có chất lượng thấp và cần được cập nhật thêm bằng nghiên cứu lớn.
Hỗ trợ điều trị đái tháo đường típ 2
Một tổng quan năm 2024 bao gồng 20 nghiên cứu (953 người lớn mắc đái tháo đường típ 2) cho thấy việc dùng thêm hoàng kỳ vào thuốc metformin giúp giảm đường huyết lúc đói và chỉ số hemoglobin A1C (HbA1C) nhiều hơn so với chỉ dùng metformin [1]. Tuy nhiên, phần lớn nghiên cứu đều có chất lượng thấp và có sai lệch [1].
Tăng cường miễn dịch và giảm viêm
Một tổng quan năm 2023 từ 19 nghiên cứu (1.094 người tham gia) phát hiện hoàng kỳ có khả năng tăng cường đáp ứng miễn dịch và giảm nồng độ các cytokine tiền viêm [2]. Cytokine là các protein do tế bào miễn dịch tạo ra, có vai trò lớn trong phản ứng viêm [2]. Tuy nhiên, các nghiên cứu này có quy mô nhỏ và có nhiều khác biệt trong cách thức thực hiện [2].
Ngoài ra, một nghiên cứu năm 2025 cho thấy chiết xuất hoàng kỳ có tác dụng kháng viêm và bảo vệ tế bào khớp, đề xuất tiềm năng ứng dụng hỗ trợ điều trị các bệnh lý khớp [1].
Hỗ trợ điều trị bệnh thận màng mang
Một tổng quan năm 2023 từ 50 nghiên cứu (3.423 người tham gia) cho thấy việc bổ sung hoàng kỳ vào chăm sóc hỗ trợ hoặc liệu pháp ức chế miễn dịch giúp cải thiện một số chỉ số sức khỏe thận ở bệnh nhân mắc bệnh thận màng mang [1]. Tuy nhiên, các tác giả cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong nghiên cứu như chất lượng thấp, quy mô nhỏ và giới hạn về vị trí địa lý [1].
Các tác dụng sinh học khác
Hoàng kỳ cũng được báo cáo có tác dụng kháng oxy hóa, chống virus và bảo vệ gan [1]. Một số nghiên cứu trên chuột cho thấy hoàng kỳ có thể giảm tổn thương niêm mạc ruột do thiếu oxy và oxy hóa [3]. Các tinh phần chính trong hoàng kỳ là polysaccharides (APS), có liên quan mạnh đến nhiều tác dụng sức khỏe [4].
Lưu ý và chống chỉ định
Hoàng kỳ có vẻ an toàn khi dùng đường uống, với liều tối đa 60 gam/ngày trong thời gian lên đến 4 tháng mà không gây tác dụng phụ [1]. Tuy nhiên, đánh giá an toàn toàn diện vẫn chưa được thực hiện [1].
Người mắc bệnh tự miễn nên tránh sử dụng hoàng kỳ vì có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng [1]. Ngoài ra, hoàng kỳ có thể tương tác với thuốc ức chế hệ miễn dịch [1]. Nếu đang dùng bất kỳ thuốc nào, nên tham khảo với chuyên viên y tế trước khi dùng hoàng kỳ hoặc các sản phẩm thảo dược khác [1].
Hiện chưa có đủ thông tin để khuyến nghị dùng hoàng kỳ khi mang thai hoặc cho con bú [1]. Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy trong thai kỳ, hoàng kỳ có thể gây độc cho thai nhi [1].
Không có đủ thông tin đáng tin cậy về việc bôi hoàng kỳ lên da có an toàn hay không [1].
Kết luận
Hoàng kỳ có nhiều công dụng tiềm năng như hỗ trợ điều trị đái tháo đường típ 2, tăng cường miễn dịch, giảm viêm và hỗ trợ bệnh thận màng mang. Tuy nhiên, phần lớn nghiên cứu đều có kích thích quy mô nhỏ, chất lượng thấp và có nhiều hạn chế. Trước khi sử dụng, nên tham khảo ý kiến với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế, đặc biệt nếu bạn đang mắc bệnh tự miễn, đang mang thai, cho con bú hoặc đang dùng thuốc.
