Giới thiệu chung

Chùm ngây (Moringa oleifera Lam.) là cây gỗ nhỏ thuộc họ Moringaceae, phân bố rộng ở châu Phi và châu Á, tại Việt Nam phổ biến ở vùng Nam Trung Bộ. Cây cao 5–10 m, lá kép mọc so le, 6–9 đôi lá chét hình trứng, cụm hoa mọc thành chùy. Toàn cây (lá, hoa, quả, hạt, rễ) đều có thể sử dụng. Lá non chùm ngây cung cấp protein (6,35 g/100 g), chất khoáng (phospho, kali, canxi, sắt, đồng) và nhiều vitamin (A, C) hơn các thực phẩm khác. Theo nguồn tham khảo, rễ có tính kích thích, hoạt huyết, thông phủ khí, làm dễ tiêu hóa, trợ tim; lá và hoa chứa nhiều dinh dưỡng và được dùng làm thực phẩm và thuốc truyền thống. Tuy nhiên, một số nguồn chỉ nêu lợi ích chung chưa có bằng chứng khoa học cụ thể về liệu trình điều trị bệnh.

Bảo quản và ổn định chất lượng

Theo nguồn tham khảo, các sản phẩm chức năng trong chiết xuất thực vật nhạy cảm với nhiều yếu tố như ánh sáng, nhiệt độ bảo quản và thời gian bảo quản. Nghiên cứu đã xác định ổn định của chiết xuất Moringa oleifera để đảm bảo tính ổn định và chức năng của chiết xuất theo thời gian [1]. Với hạt chùm ngây, nghiên cứu cho thấy dầu hạt chùm ngây có tính ổn định nhiệt, oxy hóa và chiên tốt. Trong quá trình bảo quản 42 ngày, chỉ số peroxide của dầu M. oleifera var Jaffina dao động từ 1,2 đến 5,6 meq O2/kg, thấp hơn đáng kể so với dầu đậu phộng (3–26,93 meq O2/kg) [2]. Đối với hạt dùng trong lọc nước, việc bảo quản ở nhiệt độ phòng (28°C) hoặc tủ lạnh (3°C) trong thời gian 1–5 tháng ảnh hưởng đến hiệu quả lắng tụ [3].

Ứng dụng thực phẩm

Nghiên cứu gần đây cho thấy chiết xuất lá chùm ngây có tác dụng kháng vi khuẩn đối với các tệ vi khuẩn thực phẩm như E. coli, Salmonella và Listeria trong thịt xay [4]. Ngoài ra, lá chùm ngây đã được sử dụng để bổ sung vào sản phẩm sữa chua, nâng cao giá trị dinh dưỡng và chức năng sinh học [5].

Lưu ý sử dụng

Mặc dù có nhiều lợi ích, người dùng nên lưu ý rằng một số nguồn chỉ nêu lợi ích chung chưa có bằng chứng khoa học cụ thể về liệu trình điều trị bệnh. Khi sử dụng lâu dài hoặc có bệnh nền, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược liệu.