Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.938 bài, trang 97 trên 97
Acai (Euterpe oleracea) là quả truyền thống của Nam Mỹ, được Bộ Y tế Trung Quốc công nhận và trồng tại Quảng Đông, Đảo Taiwan. Chứa polyphenol, anthocyanin mang tính chống oxy hóa, chống viêm mạnh, nhưng chưa có nghiên cứu người công bố chứng minh rõ hiệu quả giảm cân hay lợi ích sức khỏe cụ thể nào trong 5 năm qua.
Aloe vera chứa anthraquinone, flavonoid, polysaccharide, có tác dụng bôi ngoài da cải thiện mụn trứng cá, tăng tốc lành vết bỏng, giảm đau; uống có thể giảm đường huyết, HbA1c và cân nặng ở người tiểu đường, béo phì. Tuy nhiên, mủ lô hội đường uống có thể gây đau bụng, tiêu chảy, viêm gan cấp tính và tương tác với thuốc tim như digoxin.
Acai cung cấp chất chống oxy hóa và có thể dùng an toàn trong nghiên cứu lâm sàng ngắn hạn, nhưng nên bảo quản dưới 4°C và tham khảo bác sĩ nếu dùng thuốc đái tháo đường hoặc mang thai.
Acai cần thận trọng cho người dùng thuốc trị đái tháo đường, mang thai, cho con bú, lịch chụp MRI, và người dùng sản phẩm sống chưa qua chế biến do rủi ro nhiễm ký sinh trùng. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
Acai có hàm lượng polyphenol và anthocyanin cao với hoạt tính chống oxy hóa mạnh, nhưng chưa có bằng chứng từ nghiên cứu trên người đủ tin cậy để khẳng định lợi ích sức khỏe cụ thể. Các nghiên cứu phòng thí nghiệm và trên động vật đang tiếp tục, nhưng kết quả chưa đủ để đư ra khuyến nghị điều trị.
Acai là quả Amazon, dùng dưới dạng đông, nước ép, bột; có tính chất chống oxy hóa, chống viêm nhưng chưa có bằng chứng giảm cân trên người. Dùng an toàn tới 3 tháng, nhưng nên tham khảo bác sĩ nếu có bệnh nền.
Đinh lăng (Polyscias fruticosa) là cây thuốc bổ dùng trong y học cổ truyền Việt Nam, có tính chất chống oxi hóa, kháng viêm và bảo vệ thần kinh nhờ các hợp chất như chlorophyll và polyphenol, nhưng bằng chứng khoa học chưa đủ khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể.
Chưa có hướng dẫn liều dùng cụ thể từ nguồn khoa học đáng tin cậy cho Đinh lăng; theo y học cổ truyền thường dùng rễ hoặc lá tươi pha trà hoặc súc xuất, nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt với người mang thai, đang dùng thuốc chống đông máu hoặc có bệnh nền.
Đinh lăng có thể gây tác dụng phụ khi dùng liều cao hoặc dùng lâu dài, do đó cần tham khảo bác sĩ trước khi sử dụng, đặc biệt là ở phụ nữ mang thai. Bằng chứng khoa học hiện tại còn hạn chế, chủ yếu dựa trên nghiên cứu in vitro.
Phụ nữ mang thai, trẻ em, người già và người dùng thuốc chống đông máu nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng Đinh lăng do nguy cơ can thiệp hormone, tương tác thuốc và ảnh hưởng đường huyết.
Chưa nên dùng đinh lăng thường xuyên vì bằng chứng khoa học còn hạn chế, chủ yếu ở mô hình in vitro chưa khẳng định hiệu quả in vivo. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt nhóm mang thai, cho con bú hoặc đang dùng thuốc.
Đinh lăng (Polyscias fruticosa) là cây thuốc bổ dùng rễ và lá để tăng cường miễn dịch, chứa saponin và polyphenol chống oxy hóa. Dùng phổ biến là pha trà lá 5–10 lá/500 ml, uống 1–2 ly/ngày. Mức độ bằng chứng hạn chế, không dùng liều cao kéo dài.
Đinh lăng (Polyscias fruticosa) là cây bổ thuốc có tác dụng kháng viêm, chống oxy hóa, bảo vệ thần kinh và hỗ trợ điều trị tiểu đường, thoái hóa xương. Tuy nhiên, hầu hết bằng chứng chỉ từ nghiên cứu laborator, chưa có nghiên cứu lâm sàng lớn khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể.
Đinh lăng (Polyscias fruticosa) dùng lá và rễ để bổ sức, tăng đề kháng qua cách dùng như pha nước uống, chiết xuất tương tụ hoặc sủi nước lá tươi. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học còn hạn chế, chủ yếu ở mô hình thí nghiệm chưa khẳng định hiệu quả lâm sàng ở người.
Rau má chứa nhiều triterpenoid như asiaticoside, madecassoside giúp kháng viêm, tăng lành vết da. Tuy nhiên, bằng chứng chủ yếu từ nghiên cứu động vật, chưa có chứng minh rõ rệt ở người. Một số trường hợp dùng liều cao kéo dài đã gây độc thận gan nghiêm trọng.
Lá tía tô chứa acid rosmarinic, flavonoid và perillaldehyde, có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa ở mức độ tế bào và động vật. Tuy nhiên, hầu hết công dụng chỉ là nghiên cứu thí nghiệm chưa có chứng minh rõ ở người, nên không nên dùng để điều trị bệnh.
Gừng chứa gingerol và shogaol — hợp chất được nghiên cứu khá nhiều. Bằng chứng rõ nhất trên người là hỗ trợ giảm buồn nôn (mang thai, say tàu xe, sau phẫu thuật). Các tác dụng chống viêm, chống oxy hóa khác hiện chủ yếu có ở nghiên cứu tế bào/động vật, cần thêm bằng chứng trên người.
Tía tô là một loại rau gia vị giàu polyphenol và các hợp chất thực vật. Có thể dùng tía tô như một phần của chế độ ăn đa dạng, nhưng bằng chứng khoa học về việc uống nước tía tô hàng ngày để đạt một lợi ích cụ thể vẫn còn hạn chế và phụ thuộc vào mục tiêu sử dụng.
