Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
671 bài, trang 3 trên 34
Ăn giò thủ, chả lụa liên tục làm tăng nguy cơ cao huyết áp và ung thư đại trực tràng do cơ thể hấp thụ nhiều muối cùng chất bảo quản natri nitrit. Các bằng chứng y khoa khuyến cáo nên hạn chế tiêu thụ thịt chế biến sẵn, ưu tiên thịt tươi và cá để bảo vệ tim mạch.
Một miếng bánh chưng chiên có thể cung cấp tới 300 - 400 kcal, tăng mạnh so với bánh luộc do tinh bột nếp hút dầu mỡ và sinh ra chất béo chuyển hóa. Ăn nhiều món này làm tăng nguy cơ béo phì, tăng đường huyết và rối loạn lipid máu.
Hạt đào tiên hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định an toàn để ăn trực tiếp do nguy cơ chứa các chất kháng dinh dưỡng và hợp chất gây kích ứng đường tiêu hóa. Dù hạt thực vật giàu dầu và protein, người dân chỉ nên dùng phần cơm quả đào tiên đã loại bỏ hoàn toàn hạt để đảm bảo an toàn.
Ngâm đậu qua đêm giúp kích hoạt enzyme tự nhiên và khuếch tán một phần axit phytic, oxalat cùng lectin ra ngoài nước ngâm. Khi kết hợp cùng bước nấu sôi kỹ bằng nhiệt, các chất kháng dinh dưỡng này sẽ bị phân giải hoặc vô hiệu hóa gần như hoàn toàn, giúp tăng khả năng hấp thu sắt, kẽm và cải thiện độ tiêu hóa chất đạm.
Ủ mầm ngũ cốc kích hoạt các enzyme nội sinh giúp phân giải tinh bột, giảm chất kháng dinh dưỡng và cải thiện khả năng hấp thu khoáng chất cùng vitamin nhóm B. Tuy nhiên, mức tăng vi chất phần lớn phản ánh sự hao hụt tinh bột do hô hấp chứ không phải sự gia tăng đột biến về dinh dưỡng.
Đun đường trắng ở nhiệt độ cao làm bẻ gãy cấu trúc tự nhiên, kích hoạt phản ứng caramen hóa sinh ra các hợp chất độc hại như furfural, 5-HMF và các phân tử có khả năng gây đột biến gen tế bào. Kiểm soát nhiệt độ và dừng đun đúng lúc là cách bảo vệ sức khỏe cả nhà.
Nhiệt độ luộc không làm hao hụt protein nhưng tác động trực tiếp đến tốc độ tiêu hóa. Trứng chín giúp tăng giải phóng axit amin vào máu hơn trứng sống, trong khi trứng lòng đào có cấu trúc gel mềm giúp tiêu hóa nhanh hơn nhưng tiềm ẩn nguy cơ an toàn thực phẩm đối với một số nhóm người.
Nấu sữa hạt ở nhiệt độ cao chắc chắn làm biến tính protein thực vật, làm duỗi chuỗi axit amin và thay đổi độ hòa tan. Tuy nhiên, hiện tượng này không làm mất đi giá trị dinh dưỡng của các axit amin mà còn giúp cơ thể dễ tiêu hóa, dễ hấp thu hơn nếu đun đúng cách.
Áp chảo vừa chín tới giúp bảo toàn hàm lượng omega-3 trong cá hồi tốt hơn nhiều so với nướng chín kỹ. Việc nướng cá quá lâu ở nhiệt độ cao kích hoạt quá trình oxy hóa lipid, làm sụt giảm lượng EPA, DHA và gia tăng các hợp chất oxy hóa cholesterol có hại cho sức khỏe.
Nướng nấm giúp bảo tồn hoạt tính chống oxy hóa và dưỡng chất vượt trội so với chiên rán. Khi rán ngập dầu, nấm bị tổn thất nghiêm trọng protein, carbohydrate, đồng thời các hợp chất polyphenol và glucan quý giá dễ bị thất thoát ra dầu nấu.
Để giữ trọn hoạt chất sulforaphane chống ung thư trong súp lơ xanh, hấp nhẹ từ 1 đến 3 phút là lựa chọn lý tưởng nhất. Cách làm này kích hoạt tối đa dưỡng chất quý mà không làm biến tính enzyme myrosinase then chốt, vượt trội hơn cả việc ăn sống hay luộc kỹ.
Quá trình ủ chua rau củ nhờ vi khuẩn lactic giúp gia tăng mật độ lợi khuẩn và có khả năng tổng hợp thêm vitamin nhóm B. Quá trình này còn phân giải các chất kháng dinh dưỡng, giúp cơ thể hấp thu khoáng chất tốt hơn, nhưng hàm lượng vi chất thay đổi tùy theo nguyên liệu và cách chế biến.
Nấu khoai tây cả vỏ giúp bảo toàn lớp khoáng chất tự nhiên và giữ vững cấu trúc thành tế bào. Màng ngăn sinh học này làm chậm quá trình hồ hóa, cản trở enzyme alpha-amylase tiếp cận tinh bột nội bào, từ đó hạn chế tình trạng tăng đột ngột đường huyết sau bữa ăn.
Cà chua xanh không chứa độc tố solanine của khoai tây mà chứa alkaloid tomatine. Dù tomatine liều cao có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và phá hủy màng tế bào, nồng độ của nó trong các món ăn chế biến thông thường hiếm khi gây ngộ độc cấp tính cho người khỏe mạnh.
Cà pháo muối xổi hoặc còn xanh chứa lượng độc tố Solanine cao hơn rất nhiều so với cà chín hoặc cà đã lên men kỹ. Chất độc này có thể phá vỡ niêm mạc ruột và ức chế thần kinh, do đó người tiêu dùng tuyệt đối không nên ăn sống mà cần để cà lên men chua hoàn toàn trước khi thưởng thức.
Kim chi và dưa muối để trong tủ lạnh quá lâu sẽ bị giảm đáng kể mật độ vi khuẩn axit lactic có lợi do độ chua tăng cao vượt ngưỡng chịu đựng, đồng thời các hoạt chất chống oxy hóa cũng suy thoái dần theo thời gian.
Thịt sống trữ đông 6 tháng vẫn ăn được nhưng đã suy giảm đáng kể giá trị dinh dưỡng do protein bị biến tính và lipid bị oxy hóa. Tinh thể đá lớn phá hủy cấu trúc tế bào, làm mất dịch mọng và giảm vị ngọt tự nhiên của thịt.
Uống viên xơ hòa tan vỏ hạt mã đề (psyllium husk) trước bữa ăn giúp tạo thành khối gel trong đường tiêu hóa, cản trở tái hấp thu acid mật và cholesterol, từ đó kích thích gan tăng tiêu thụ cholesterol dư thừa để hạ mỡ máu tự nhiên, an toàn và hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả.
Trái điều chín là nguồn dinh dưỡng quý giá với hàm lượng vitamin C gấp 5 lần quả cam cùng mạng lưới chất chống oxy hóa phong phú. Sử dụng loại quả này đúng cách hỗ trợ bảo vệ tế bào miễn dịch, giảm tổn thương DNA và nâng cao thể trạng, mở ra tiềm năng lớn cho sức khỏe con người.
Ngay khi mở nắp, lợi khuẩn trong sữa chua bắt đầu suy giảm do tiếp xúc với oxy và hiện tượng tăng axit. Dù nhiệt độ ngăn mát từ 4-5 độ C giúp làm chậm quá trình hao hụt, người dùng nên đậy kín và ăn hết trong 24-48 giờ để bảo toàn lượng probiotic tối ưu cho đường ruột.
