68 bài viết
Chiết xuất hạt khồm cho thấy khả năng làm giãn mạch và hạ huyết áp trên mô hình động vật nhờ cơ chế điều hòa oxit nitric và chẹn kênh canxi. Tuy nhiên, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, vì vậy người bệnh tuyệt đối không dùng để thay thế thuốc điều trị.
Nghiên cứu tiền lâm sàng mới chỉ ra hoạt chất polysaccharide trong hải kim sa có khả năng ức chế tinh thể canxi oxalat và bảo vệ tế bào thận. Tuy nhiên, thảo dược này chưa có thử nghiệm trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị sỏi y khoa.
Nghiên cứu trên động vật cho thấy hoạt chất thymol trong hạt carom có thể làm chậm nhịp tim và hạ huyết áp nhờ cơ chế tương tự thuốc chẹn kênh canxi. Tuy nhiên, chưa có bất kỳ bằng chứng nào trên người, do đó người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng hạt carom thay thế thuốc điều trị.
Vỏ hàu sông (dược liệu mẫu lệ) chứa hơn 94% canxi cacbonat giúp hỗ trợ trung hòa acid dịch vị tạm thời, nhưng tỷ lệ hòa tan khi sắc nước rất thấp. Dược liệu này hoàn toàn chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để chứng minh khả năng trị dứt điểm mất ngủ hay đau dạ dày.
Tetrandrine chiết xuất từ rễ Hán phòng kỷ có khả năng hạ huyết áp nhờ cơ chế chẹn dòng canxi đi vào tế bào cơ tim và mạch máu. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh hoạt chất này giúp giảm áp lực động mạch và ngừa rối loạn nhịp tim tương đương thuốc chuẩn, song người bệnh không tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc điều trị.
Củ chóc (Typhonium trilobatum) là cây thuốc quen thuộc trong dân gian, thường được truyền miệng về công dụng tiêu đờm, giảm ho. Dù các chiết xuất từ cây ghi nhận khả năng kháng viêm và giảm đau trên động vật thí nghiệm, hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả trị ho ở người. Đặc biệt, củ tươi chứa tinh thể canxi oxalat cực độc, có thể gây phù nề đường thở cấp tính đe dọa tính mạng.
Cây chó đẻ (*Phyllanthus niruri*) không thể "thần kỳ" làm tan biến các khối sỏi lớn. Tuy nhiên, y học chứng minh loài cây này có tác dụng ức chế kết tinh canxi oxalat, giảm kích thước sỏi nhỏ dưới 10 mm và nâng cao rõ rệt tỷ lệ sạch sỏi sau tán sỏi ngoài cơ thể.
Nghiên cứu ống nghiệm và trên chuột cho thấy chiết xuất thân cây chuối thuộc chi *Musa* có khả năng ức chế mầm tinh thể canxi oxalat và giảm lắng đọng sỏi thận. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn rất hạn chế, người bệnh không thể dùng chuối hột thay thế phác đồ y khoa.
Các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật cho thấy hoạt chất lupeol trong vỏ cây ca bún có tác dụng giảm bài tiết oxalat và bảo vệ mô thận trước nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat. Dù đầy tiềm năng, dược liệu này hiện chưa đủ bằng chứng lâm sàng để thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị sỏi thận hiện đại.
Nhiều người tin cao xương dê chứa lượng lớn collagen và canxi giúp phục hồi sụn khớp thoái hóa, nhưng khoa học hiện đại cho thấy đây chỉ là dạng gelatin thô phân tử lớn. Các bằng chứng cải thiện khớp hiện chỉ ghi nhận trên các peptide collagen thủy phân tinh chế siêu nhỏ, và hoàn toàn vắng bóng thử nghiệm lâm sàng trực tiếp trên người đối với cao dê.
Cao gấu từ lâu được đồn thổi như thần dược trị bách bệnh xương khớp, nhưng khoa học cho thấy thành phần thực tế chỉ gồm protein biến tính nhiệt (gelatin) và canxi photphat. Sản phẩm này không chứa bất kỳ hoạt chất sinh học độc quyền nào giúp tái tạo khớp hay tăng cường sinh lực vượt trội.
Bạch thược chứa hoạt chất chính paeoniflorin, có khả năng ức chế chất gây viêm prostaglandin E2 và cản trở dòng canxi nội bào để giãn cơ trơn. Dù y học cổ truyền dùng lâu đời và thử nghiệm cho thấy tiềm năng giảm đau bụng kinh, người bệnh vẫn cần thận trọng và tham vấn bác sĩ trước khi sử dụng.