Cần núi (Levisticum officinale): Tổng hợp bằng chứng khoa học
Thông tin cơ bản và hóa học
Cần núi (Levisticum officinale) là thảo dược thuộc họ Umbellifera (Apiaceae), cây sinh năm ở vùng alp, phân phối ở miền đông nam Iran và miền đông Afghanistan. Theo nghiên cứu địa phương hóa học, dầu cần núi chứa đến 93,8% monoterpen, chủ yếu là beta-phellandrene và alpha-terpineol, và có hoạt chất khác nhau như tính estrogenic, gây apoptotic và chống vi khuẩn mycobacterium [1]. Tại Iran, cây này được dùng truyền thống với tính hâm can (warming).
Tác dụng trên hệ thần kinh và học thuật
Nghiên cứu trên chuột và rất cơ thể thử nghiệm trên chuột nam Wistar cho thấy chiết xuất cần núi (LOE) tại liều 100–400 mg/kg trong một tuần có tác dụng bảo vệ hệ thần kinh thần kinh học, chống viêm và chống oxy hóa, giảm suy giảm học thuật do LPS gây ra [1]. Nghiên cứu được thiết kế để điều tra tác động bảo vệ thần kinh của chạy bằng treadmill và Levisticum officinale đối với suy giảm học tập và bộ nhớ do lipopolysaccharide (LPS) gây ra cũng như các bệnh lý thần kinh liên quan [1].
Tác dụng sinh học khác và ứng dụng
Ngoài ra, cây này còn được biết đến với tính chất giãi sãn tính và tiểu mãn (spasmolytic, diuretic) từ rễ, nơi cũng chứa các hợp chất phthalide mới như 7-methoxy-3-propylidenephthalide. Nghiên cứu gần đây cũng khám phá cách dùng chiết xuất rễ cần núi như một biostimulant ức chế sinh học trong nông nghiệp, áp dụng vào trồng.
Hạn chế và cần nghiên cứu thêm
Hiện có hạn chế nghiên cứu về liều lượng an toàn sử dụng lâu dài ở người. Các nghiên cứu hiện tại chủ yếu dựa trên mô hình thí nghiệm và chuột. Người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược lý trước khi sử dụng để điều trị bệnh lý cụ thể.