Câu trả lời ngắn
Ở người mắc đái tháo đường type 2, sức khỏe mạch máu, thần kinh, thuốc đang dùng và tâm lý đều có thể liên quan đến rối loạn cương. Một thử nghiệm ở người mới được chẩn đoán ghi nhận chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải làm chậm mức suy giảm chức năng tình dục theo thời gian so với chế độ ít chất béo, nhưng không chứng minh chế độ ăn chữa rối loạn cương. Ăn uống và vận động có thể hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa; triệu chứng vẫn cần được trao đổi với bác sĩ và không nên tự ngừng thuốc [1][2][3].
Vì sao tiểu đường có thể ảnh hưởng chức năng cương?
Đường huyết và các yếu tố tim mạch, huyết áp, thần kinh, hút thuốc, cân nặng, tâm trạng và một số thuốc có thể cùng góp phần. Rối loạn cương không chỉ là vấn đề tình dục: hướng dẫn của Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ xem đây là dấu hiệu có thể đi cùng bệnh tim mạch hoặc vấn đề sức khỏe khác cần được đánh giá. Vì vậy, việc chỉ mua thực phẩm bổ sung mà bỏ qua kiểm tra y tế có thể làm lỡ cơ hội phát hiện yếu tố nguy cơ quan trọng [3][4].
Nghiên cứu về chế độ ăn Địa Trung Hải
Trong thử nghiệm MÈDITA, 215 người mới được chẩn đoán đái tháo đường type 2 được phân vào chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải hoặc chế độ ít chất béo. Theo dõi trung bình 8,1 năm, nhóm Địa Trung Hải có mức suy giảm điểm chức năng cương ở nam và chức năng tình dục ở nữ thấp hơn nhóm đối chứng. Đây là kết quả về mức thay đổi theo thời gian, không có nghĩa người tham gia được chữa khỏi hoặc mọi người sẽ có cùng đáp ứng [1].
Một tổng quan hệ thống năm 2022 về chế độ ăn và thuốc hạ đường huyết với rối loạn cương ở người mắc tiểu đường ghi nhận phần lớn nghiên cứu chế độ ăn Địa Trung Hải có kết quả theo hướng bảo vệ chức năng cương. Tuy vậy, các nghiên cứu khác nhau về cách can thiệp, thời gian và người tham gia; tác giả cũng lưu ý khoảng trống bằng chứng. Kết quả này ủng hộ chăm sóc lối sống song song điều trị tiểu đường, không thay thế thuốc hoặc phác đồ được kê [2].
Ăn uống có thể hỗ trợ điều gì?
Một cách tiếp cận thực tế là duy trì khẩu phần cân bằng, phù hợp kế hoạch kiểm soát đường huyết đã thống nhất với đội ngũ điều trị: rau, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây phù hợp khẩu phần, nguồn đạm và chất béo không bão hòa. Vận động đều, không hút thuốc và kiểm soát huyết áp/mỡ máu hỗ trợ sức khỏe mạch máu. Hướng dẫn AUA khuyên người mắc rối loạn cương có bệnh nền ảnh hưởng chức năng cương rằng thay đổi lối sống, gồm chế độ ăn và tăng hoạt động thể lực, cải thiện sức khỏe chung và có thể cải thiện chức năng cương; mức khuyến nghị dựa trên bằng chứng cấp độ C [3].
Không có một món ăn, loại hạt hay dầu ăn nào tự điều trị được rối loạn cương. Không nên cắt bỏ thuốc tiểu đường, insulin hoặc thuốc tim mạch để theo chế độ ăn trên mạng. Nếu thay đổi khẩu phần đáng kể, hãy trao đổi với bác sĩ/dinh dưỡng viên, nhất là khi đang dùng insulin hoặc thuốc có nguy cơ hạ đường huyết.
Khi nào cần đánh giá y tế?
Hãy nói với bác sĩ nếu khó đạt hoặc duy trì cương lặp lại, thay đổi ham muốn, đau, hoặc triệu chứng ảnh hưởng mối quan hệ và chất lượng sống. Bác sĩ có thể xem xét đường huyết, huyết áp, thuốc, sức khỏe tim mạch, nội tiết và yếu tố tâm lý. Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ khuyến nghị khai thác bệnh sử y khoa, tình dục và tâm lý, khám phù hợp cùng xét nghiệm chọn lọc; ở người bị rối loạn cương, cần cân nhắc đánh giá nguy cơ tim mạch [3].
Không tự mua thuốc cương dương hoặc sản phẩm “thảo dược tự nhiên”. Thuốc điều trị có chỉ định và chống chỉ định; đặc biệt không phối hợp thuốc ức chế PDE5 với nitrate dùng cho đau thắt ngực vì có thể gây tụt huyết áp nguy hiểm. Hãy báo bác sĩ tất cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
Kết luận
Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải có dữ liệu thử nghiệm gợi ý làm chậm suy giảm chức năng tình dục ở người mới mắc tiểu đường type 2, nhưng không phải cách chữa rối loạn cương. Ăn uống cân bằng, vận động và chăm sóc các yếu tố tim mạch có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Nếu triệu chứng xuất hiện, hãy trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân và lựa chọn điều trị an toàn [1][2][3][4].









