Nhiều quý ông rỉ tai nhau tìm mua các bình rượu ngâm túi xạ cầy hương với giá đắt đỏ, tin vào lời đồn giúp bổ thận, tráng dương và phục hồi sinh lực tức thì. Thói quen sưu tầm rượu ngâm từ các bộ phận hay dịch tiết động vật hoang dã bắt nguồn sâu xa từ tâm lý muốn khẳng định phong độ phái mạnh.
Tuy nhiên, niềm tin này hoàn toàn là một ngộ nhận không có căn cứ. Khoa học hiện đại khẳng định không hề có bằng chứng lâm sàng nào cho thấy dịch tiết tuyến xạ cầy hương có khả năng tăng cường sinh lý nam giới hay chữa rối loạn cương dương [1].
Chức năng thực sự của dịch tiết tuyến xạ cầy hương
Cầy hương (danh pháp khoa học Paradoxurus hermaphroditus) sở hữu tuyến đáy chậu tiết ra dịch xạ nồng đặc trưng. Trong tự nhiên, chất tiết này hoàn toàn không đóng vai trò kích thích ham muốn hay bồi bổ thể lực cho bất kỳ sinh vật nào khác.
Một nghiên cứu công bố năm 2003 đã chỉ ra tuyến xạ đáy chậu phục vụ cho quá trình giao tiếp hóa học giữa các cá thể cầy hương [2]. Nhóm nghiên cứu đã theo dõi hành vi đánh dấu mùi, phản ứng khứu giác đối với các chất bài tiết (dịch tuyến đáy chậu, nước tiểu, phân) ở loài cầy hương [2].
Kết quả cho thấy cầy hương thực hiện 6 dạng hành vi đánh dấu mùi, trong đó phổ biến nhất ở cả hai giới là kéo lê tuyến đáy chậu để lại chất tiết trên bề mặt [2]. Vết mùi từ tuyến xạ này cung cấp đầy đủ thông tin giúp đồng loại phân biệt loài, giới tính cũng như nhận biết cá thể quen hay lạ [2]. Bản chất dịch xạ cầy hương chỉ là công cụ định danh lãnh thổ và nhận diện sinh học trong loài, không chứa hoạt chất dược lý tráng dương cho con người [2].
Thiếu hụt bằng chứng lâm sàng về tác dụng kích dục
Quan niệm dùng các sản phẩm tự nhiên để tăng sinh lực nam giới đã tồn tại từ lâu, nhưng khoảng cách giữa niềm tin dân gian và dữ liệu khoa học lại rất lớn.
Một tổng quan nghiên cứu công bố năm 2010 đã đánh giá toàn diện các chất kích dục tự nhiên phổ biến nhằm tìm kiếm bằng chứng điều trị rối loạn cương dương hoặc tăng ham muốn tình dục [1]. Kết quả tổng hợp chỉ ra có rất ít bằng chứng từ y văn khuyến nghị dùng các chất tự nhiên để cải thiện chức năng tình dục [1]. Dữ liệu khách quan hiện nay không ủng hộ việc sử dụng bất kỳ chất kích dục tự nhiên nào như một phương pháp điều trị hiệu quả cho rối loạn chức năng tình dục ở nam hoặc nữ [1].
Đối với động vật nói chung, pheromone sinh dục dạng protein từng được chứng minh kích thích hành vi giao phối thông qua cơ quan vomeronasal ở chuột hamster năm 1986 [3]. Tuy nhiên, hoạt tính kích thích này ở chuột bị phá hủy hoàn toàn khi gặp nhiệt độ cao hoặc quá trình phân giải protein (proteolysis) [3]. Việc ngâm xạ cầy hương vào cồn nồng độ cao làm biến tính các hợp chất hữu cơ, loại bỏ hoàn toàn bất kỳ hoạt tính sinh học nguyên bản nào nếu có [3].
Một nghiên cứu tổng quan khác công bố năm 2014 cũng khẳng định phần lớn nghiên cứu về chất kích dục tự nhiên chỉ thực hiện trên động vật, rất hiếm thử nghiệm lâm sàng trên người [4]. Các tác giả nhấn mạnh y văn hiện tại ghi nhận rất ít bằng chứng hỗ trợ điều trị và khuyến cáo cần nghiên cứu lâm sàng có đối chứng để xác định rõ hiệu quả cũng như nguy cơ an toàn sức khỏe [4].
Bẫy tâm lý kỳ vọng khi uống rượu
Nhiều người lầm tưởng uống rượu ngâm xạ giúp bản thân "hăng hái" hơn, nhưng thực tế đây chỉ là hiệu ứng giả dược kết hợp với tác động tâm lý của cồn.
Một nghiên cứu tổng quan công bố năm 1991 về sự kỳ vọng đối với rượu và phản ứng tình dục nam giới cho thấy kỳ vọng tâm lý khi dùng rượu mạnh hơn nhiều so với tác động dược lý thực tế [5]. Nam giới tin rằng mình uống rượu sẽ gia tăng hưng phấn tâm lý do việc giải tỏa ức chế và cảm giác tội lỗi [5].
Nghiên cứu cũng chỉ ra niềm tin văn hóa phổ biến coi rượu như một chất kích dục đã dẫn dắt nhiều người dùng rượu như bài thuốc trị rối loạn tình dục [5]. Thực tế, rượu là chất ức chế thần kinh trung ương; lạm dụng rượu gây suy giảm chức năng cương dương và tổn hại sức khỏe lâu dài [5]. Cảm giác hưng phấn nhất thời sau khi uống rượu ngâm chỉ là ảo giác tâm lý, không xuất phát từ dược tính của xạ hương [5].
Nguy cơ tiềm ẩn từ rượu ngâm tự chế
Dùng rượu ngâm xạ cầy hương không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều hiểm họa khôn lường. Rượu tự nấu dễ nhiễm methanol, kim loại nặng hoặc nấm mốc gây ngộ độc cấp tính, suy gan và suy thận.
Bên cạnh đó, vì các sản phẩm tự nhiên không mang lại hiệu quả thực tế, nhiều chế phẩm trôi nổi trên thị trường đã lén lút pha trộn tân dược cấm. Báo cáo năm 2010 đã đưa ra cảnh báo nghiêm ngặt về nguy cơ gian lận khi các chất tương tự sildenafil (thuốc ức chế PDE5 trị rối loạn cương dương) bị pha trộn trái phép vào các sản phẩm gắn mác chất kích dục tự nhiên [1]. Việc vô tình tiêu thụ các tân dược này với liều lượng không kiểm soát có thể dẫn đến tụt huyết áp đột ngột, đột quỵ và tử vong.
Ai nên tuyệt đối thận trọng?
Nam giới gặp vấn đề về sinh lý không nên tự ý tìm đến rượu ngâm động vật hoang dã. Những người có tiền sử bệnh tim mạch, tăng huyết áp, viêm gan, xơ gan hoặc suy giảm chức năng thận cần tránh xa hoàn toàn các loại rượu ngâm tự chế.
Người đang dùng thuốc điều trị huyết áp, thuốc giãn mạch tuyệt đối không dùng các chế phẩm rượu ngâm gắn mác tráng dương do nguy cơ tương tác thuốc nguy hiểm từ tân dược pha trộn trá hình [1]. Khi nhận thấy dấu hiệu giảm ham muốn hay rối loạn cương, nam giới cần thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa thay vì tự chữa bằng rượu thuốc.
Lời khuyên khoa học cải thiện bản lĩnh
Thay vì trông chờ vào những bài thuốc truyền miệng đắt đỏ không bằng chứng, nam giới nên thiết lập chế độ sinh hoạt lành mạnh để bảo vệ chức năng sinh dục tự nhiên:
- Hạn chế tối đa rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích gây hại thành mạch.
- Duy trì vận động thể chất thường xuyên giúp tăng cường tuần hoàn máu và nâng cao thể lực.
- Kiểm soát căng thẳng tâm lý, ngủ đủ giấc nhằm ổn định nồng độ nội tiết tố tự nhiên trong cơ thể.
- Khám chuyên khoa nam học để được chẩn đoán đúng nguyên nhân (mạch máu, thần kinh, tâm lý hay nội tiết) và chỉ định phác đồ chuẩn y khoa.
Bản lĩnh phái mạnh được xây dựng dựa trên nền tảng thể chất khỏe mạnh và tâm lý vững vàng. Sử dụng rượu ngâm xạ cầy hương chỉ là giải pháp tốn kém, vô bổ và tiềm ẩn nhiều rủi ro khôn lường cho sức khỏe [2, 3, 5].
