115 bài viết
Dù được quảng cáo giàu vitamin và khoáng chất, phần lớn ngũ cốc ăn sáng đóng hộp dành cho trẻ em là thực phẩm siêu chế biến, chứa lượng đường cao gấp đôi sản phẩm cho người lớn và có chỉ số đường huyết vượt cả bánh mì trắng.
Dù dịch chiết củ sắn dây chứa các hoạt chất giúp giảm đường huyết và cải thiện kháng insulin trên thực nghiệm, bột sắn dây tinh chế lại chủ yếu là tinh bột. Chế độ ăn có chỉ số đường huyết cao làm tăng đường huyết 2 giờ sau ăn, do đó người bệnh đái tháo đường không nên dùng thường xuyên.
Chỉ số đường huyết (GI) đo tốc độ làm tăng đường máu của tinh bột, còn tải lượng đường huyết (GL) phản ánh tổng lượng đường thực tế cơ thể nhận vào theo khẩu phần. Cơm trắng có GI cao và chiếm khoảng một nửa tổng GL hàng ngày, nhưng có thể kiểm soát qua cách chế biến, phối hợp rau và giờ ăn.
Nhờ quy trình ngâm và hấp áp lực trước khi xay xát, gạo đồ giữ lại nhiều vitamin, khoáng chất từ lớp cám và tạo ra tinh bột kháng giúp giảm chỉ số đường huyết so với gạo trắng. Tuy nhiên, lợi ích này giảm mạnh nếu hạt gạo bị xát quá trắng hoặc ép thành bánh.
Bánh mì là nguồn tinh bột giàu năng lượng và thúc đẩy tốc độ bù đắp glycogen cơ bắp vượt trội, rất phù hợp cho người tập gym trong giai đoạn xả cơ (bulking). Nhờ chỉ số đường huyết cao và tính tiện lợi, thực phẩm này hỗ trợ phục hồi thể lực nhanh chóng nếu được sử dụng đúng thời điểm và liều lượng.
Cơm trắng và bún gạo truyền thống đều có chỉ số đường huyết thuộc nhóm cao và có thể làm đường huyết tăng nhanh nếu ăn đơn lẻ. Tốc độ ngấm đường thực tế phụ thuộc lớn vào phương pháp chế biến và các thực phẩm giàu chất xơ, đạm ăn kèm trong bữa ăn.
Ăn bánh mì trắng mỗi ngày khiến đường huyết và insulin tăng vọt do thực phẩm này có chỉ số đường huyết (GI) rất cao. Tinh bột tinh chế hấp thu nhanh tạo áp lực chuyển hóa lớn, nhưng việc phối hợp cùng đạm, chất xơ hoặc các loại hạt có thể giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng này.
Nhiều người chuyển sang uống sữa hạt yến mạch vì tin rằng thức uống này ít đường và giúp ổn định đường huyết tốt hơn sữa bò. Tuy nhiên, các phân tích dinh dưỡng cho thấy sữa bò có chỉ số đường huyết thấp hơn hẳn nhờ đặc tính của đường tự nhiên lactose, trong khi sữa yến mạch lại vượt trội về khả năng giảm mỡ máu xấu nhờ chất xơ beta-glucan.
Để tránh làm tăng vọt chỉ số đường huyết, người tiền tiểu đường nên ưu tiên thay thế nước ngọt bằng nước lọc, trà hoặc cà phê không đường. Ngoài ra, sữa không đường, nước cam giảm năng lượng dùng kèm bữa ăn hoặc đồ uống ít calo cũng là những lựa chọn hỗ trợ kiểm soát lượng đường nạp vào cơ thể.
Người bệnh đái tháo đường có thể dùng mật ong thay thế đường trắng nhờ chỉ số đường huyết thấp hơn và khả năng làm tăng đường máu chậm hơn,. Tuy nhiên, mật ong vẫn chứa nhiều đường đơn; lạm dụng liều lượng lớn có thể làm tăng chỉ số HbA1c. Do đó, người bệnh chỉ nên dùng lượng nhỏ và cần kiểm soát chặt chẽ.
Nhiều người bệnh đái tháo đường rỉ tai nhau thay thế hoàn toàn cơm trắng bằng mít non để hạ đường huyết. Thực tế khoa học cho thấy việc dùng mít xanh thay một phần gạo giúp cải thiện chỉ số đường huyết rõ rệt, nhưng thay thế cực đoan lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Phụ nữ mắc buồng trứng đa nang (PCOS) bị rụng tóc nên ưu tiên chế độ ăn kiểm soát lượng carbohydrate để giảm kháng insulin. Việc hạn chế thực phẩm có chỉ số đường huyết cao giúp hạ nồng độ hormone androgen tự do, từ đó ngăn chặn tình trạng teo nang tóc và kích thích tóc phục hồi bền vững.