35 bài viết
Dùng mang tiêu đắp hoặc rửa ngoài da có cơ sở khoa học nhờ nồng độ muối khoáng ưu trương giúp rút bớt dịch ứ đọng và ức chế các chất gây viêm tại mô tổn thương. Đây là biện pháp hỗ trợ giảm sưng đau tại chỗ hiệu quả cho chấn thương kín, nhưng cần cẩn trọng và không dùng trên vết thương hở sâu.
Hợp chất phorbol ester thuộc nhóm diterpene tự nhiên có trong một số loài thực vật như khôi nước tiềm ẩn độc tính tế bào mạnh và nguy cơ kích ứng niêm mạc ruột. Các thử nghiệm in vitro cho thấy nhóm chất này gây rối loạn miễn dịch và phá hủy tế bào ở nồng độ rất thấp, đòi hỏi sự thận trọng cao độ khi dùng.
Không thanh thực chất là khoáng vật azurite chứa muối đồng cacbonat bazơ. Mặc dù đồng là nguyên tố vi lượng cần thiết cho cơ thể, việc tự ý dùng khoáng vật này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc kim loại nặng do nồng độ đồng vô cơ quá cao, gây hại cho tế bào và các cơ quan nội tạng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận hydrogel chứa chiết xuất lá lưỡi hổ nồng độ 20-25% giúp chuột khép miệng vết thương nhanh hơn. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người, và việc tự ý bôi dịch lá tươi lên vết thương hở tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn cao [1, 5].
Nhiều người tin rằng ăn dứa giúp tan máu bầm và giảm sưng sau phẫu thuật. Thực tế, các nghiên cứu chứng minh hoạt chất bromelain chiết xuất có thể giảm phù nề và bầm tím, nhưng ăn dứa tươi không mang lại tác dụng tương đương do nồng độ enzyme rất thấp và dễ bị phân hủy trong dạ dày.
Các hoạt chất alkaloid trong dây lõi tiền như cepharanthine mang hoạt tính sinh học đa dạng nhưng có khả năng gây độc tế bào mạnh mẽ ở nồng độ nhất định. Việc tự ý dùng thảo dược thô tiềm ẩn nhiều rủi ro, người dân không nên tự điều trị khi chưa có hướng dẫn y khoa.
Các nghiên cứu in vitro cho thấy chiết xuất và hợp chất lignan từ cỏ diệt ruồi có khả năng diệt trừ bọ gậy muỗi rất mạnh ở nồng độ cực thấp. Tuy nhiên, đây mới chỉ là kết quả trong phòng thí nghiệm và chưa có dữ liệu kiểm chứng về rủi ro tồn dư sinh thái thực tế.
Bạc hà Á (*Mentha arvensis*) chứa hàm lượng tinh dầu và tỷ lệ menthol tự nhiên vượt trội, rất thích hợp để chiết xuất dược liệu làm cao xoa, thuốc giảm đau cơ và sát trùng. Trong khi đó, bạc hà Âu (*Mentha piperita*) có nồng độ menthol dịu nhẹ, hài hòa hơn, trở thành lựa chọn lý tưởng cho các bài thuốc làm dịu co thắt dạ dày và hỗ trợ tiêu hóa.
Dịch chiết lá bông vải chứa polyphenol nhưng thử nghiệm phòng thí nghiệm cho thấy hoạt tính kháng khuẩn rất yếu, chủ yếu kích thích nguyên bào sợi da và chống oxy hóa ở nồng độ từ 50 microg/ml. Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả diệt khuẩn hay tính an toàn trên người.
Cây bí đái (*Acronychia pedunculata*) chứa hợp chất tự nhiên có khả năng ức chế vi khuẩn trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không dùng thảo dược này thay thế thuốc kháng sinh do dịch chiết thô không đảm bảo nồng độ điều trị và chưa có kiểm chứng lâm sàng trên người.
Sau một đêm thiếu ngủ, bạn thường cảm thấy đói cồn cào và thèm đồ ngọt do nồng độ hormone báo no leptin bị sụt giảm tới 18%, trong khi hormone kích thích thèm ăn ghrelin lại tăng vọt 28%. Sự xáo trộn này gửi tín hiệu đói giả tạo lên não bộ, thúc đẩy hành vi ăn quá mức.
Ăn thuần chay thô kéo dài làm giảm đáng kể khối lượng và mật độ khoáng xương tại cột sống thắt lưng và khớp háng. Tình trạng này gắn liền với chỉ số khối cơ thể thấp cùng sự suy giảm các hormone điều hòa như IGF-1, dù người ăn thô có nồng độ vitamin D trong máu cao.