6296 bài viết
Các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên đối chứng cho thấy chiết xuất gamma-oryzanol và dầu cám gạo giúp cải thiện mỡ máu, giảm LDL-C trung bình khoảng 15 mg/dL. Dù có tác dụng tích cực, mức giảm này ở ngưỡng khiêm tốn, chỉ mang tính hỗ trợ phòng ngừa chứ không thể thay thế thuốc điều trị tim mạch.
Kỷ tử là vị thuốc quý giàu dinh dưỡng, nhưng người mắc đái tháo đường đang dùng thuốc, phụ nữ mang thai, người bị bệnh tự miễn và người huyết áp thấp không nên tự ý dùng liều cao do nguy cơ hạ đường huyết quá mức, tương tác thuốc và kích thích co bóp tử cung.
Cát cánh từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền để trị ho và long đờm. Nghiên cứu hiện đại xác nhận hoạt chất saponin platycodin D trong dược liệu này có khả năng kích thích giải phóng chất nhầy đường thở, tuy nhiên phần lớn bằng chứng mới dừng lại ở động vật và tế bào thực nghiệm.
Cánh kiến trắng là dược liệu quý nhưng tự ý tán bột uống trực tiếp dễ gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa do chứa nhiều axit hữu cơ khó tan. Người dùng nên ưu tiên dạng xông hương hoặc bào chế dùng ngoài da theo đúng chỉ dẫn y khoa.
Quan niệm ăn cá trê để điều trị dứt điểm xuất tinh sớm hoàn toàn là hiểu lầm dân gian, chưa có cơ sở khoa học. Cá trê chỉ là thực phẩm giàu đạm bồi bổ sức khỏe chung, không thể thay thế các liệu pháp y khoa điều trị rối loạn chức năng tình dục.
Vọng cách (*Premna serratifolia*) được chứng minh chứa nhiều polyphenol, flavonoid chống oxy hóa và kháng enzyme chuyển hóa, trong khi "cách vàng" (*Premna chevalieri*) chưa có nghiên cứu khoa học kiểm chứng thành phần hay độ an toàn. Người dùng chỉ nên xem vọng cách là rau gia vị, tránh dùng liều cao sắc uống thay thuốc trị bệnh.
Cát cánh là vị thuốc trừ đờm quen thuộc nhưng chứa lượng saponin dồi dào, có thể gây kích ứng đường ruột và phá vỡ cân bằng vi sinh vật khi dùng quá liều. Người mắc bệnh dạ dày, tiêu hóa kém, ho khan mạn tính hoặc có cơ địa nhạy cảm tuyệt đối không nên tự ý dùng.
Độc tố cá nóc (tetrodotoxin) đang được thử nghiệm lâm sàng ở liều microgram nhằm ức chế dẫn truyền xung thần kinh, giúp giảm đau dai dẳng cho bệnh nhân ung thư kháng thuốc. Dù đem lại triển vọng kéo dài nhiều tuần với độc tính kiểm soát được, hoạt chất này vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi và người dân tuyệt đối không tự ý dùng cá nóc.
Cánh kiến trắng (nhựa Styrax) là phụ gia tạo hương và định hương lâu đời, được chứng minh không gây độc tính di truyền và an toàn cho sức khỏe ở liều lượng quy chuẩn. Người tiêu dùng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng các sản phẩm chứa phụ gia này khi có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Cồn cánh kiến trắng là dung dịch kết dính và sát trùng vết thương ngoài da phổ biến, nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Người có cơ địa dị ứng tiếp xúc, mẫn cảm với hương liệu, trẻ sơ sinh và người có vết thương hở sâu tuyệt đối không nên dùng do nguy cơ viêm da bọng nước và nhiễm trùng.
Cá mòi giàu omega-3 rất tốt cho tim mạch nhưng có thể ức chế tiểu cầu và giảm yếu tố đông máu. Người đang dùng warfarin hay thuốc chống kết tập tiểu cầu nếu ăn lượng quá lớn cá mòi hoặc bổ sung thêm dầu cá liều cao có thể làm tăng chỉ số INR và nguy cơ xuất huyết.
Củ cách cỏ (*Epigynum auritum*) là dược liệu truyền thống nhưng tiềm ẩn nguy cơ độc tính nếu lạm dụng. Nghiên cứu tiền lâm sàng xác định ngưỡng liều an toàn là dưới 625 mg/kg; việc dùng quá liều kéo dài sẽ gây tổn thương nghiêm trọng cho gan, thận và lách.