Giới thiệu chung
Bí đao (Benincasa hispida), còn gọi là đông qua, là thân thảo dây leo bằng tua cuộn, thuộc họ Bí (Cucurbitaceae). Thân và lá phủ lông cứng, hoa vàng đơn tính, quả thuôn dài, chứa nhiều hạt trắng. Loài này được trồng rộng tại châu Á, dùng làm thực phẩm và trong thuốc truyền thống [1].
Hoạt tính sinh học
Theo một số nghiên cứu, hạt và quả bí đao chứa hợp chất có hoạt tính kháng oxy hóa, ức chế tăng trưởng tế bào ung thư vú âm tính (theo nghiên cứu trên tế bào), và ảnh hưởng đến đường huyết [1]. Hạt bí đao cũng làm giảm sự nhân lên của tế bào đầu môi trường (endothelial cell) do yếu tố tăng trưởng cơ bản (bFGF), một yếu tố thúc đảm sinh trong nhiều khối u [2]. Ngoài ra, chiết xuất quả bí đao đã được kiểm tra trên chuột mô hình bệnh Alzheimer, cho thấy giảm thiểu đường huyết và tác động đến đường huyết [3].
Công dụng và giới hạn bằng chứng
Một số nghiên cứu trên tế bào và động vật cho thấy bí đao có tiềm năng kháng oxy hóa, chống viêm và ảnh hưởng đến đường huyết [1][3]. Tuy nhiên, công dụng chữa bệnh cụ thể chưa được chứng minh rõ ràng ở người, và nguồn tham khảo còn hạn chế về liệu trình, liều dùng an toàn [1].
Kết luận
Bí đao là thực phẩm và củng dằng dược liệu với một số hoạt tính sinh học tiềm năng. Tuy nhiên, do hạn chế bằng chứng ở người, người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược trước khi dùng điều trị bệnh lý cụ thể.