Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana): Tính năng và công dụng
Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana), còn gọi là cúc ngọt hay cỏ đường, là cây thân cỏ sống lâu năm thuộc họ Cúc, có nguồn gốc từ Paragoay (Nam Mỹ). Cây cao khoảng 100cm, cành phân nhánh, lá mọc đối xứng, hình mũi mác, rộng 15–30mm, dài 30–60mm, có lông mịn. Lá hái khi cây sắp ra hoa, phơi hay sấy khô để dùng. Trong lịch sử, thổ dân Garani dùng cây như thực phẩm ngọt và trị bệnh tim, huyết áp cao, béo phì. Năm 1899, Bertoni mô tả khoa học, đến năm 1931 các nhà khoa học Pháp xác định stevioside và rebaudioside A là chất tạo độ ngọt chính. Theo nghiên cứu, chiết xuất từ lá có hoạt tính chống oxy hóa cao hơn so với từ thân cây, qua các xét nghiệm ORAC và CAA. Tuy nhiên, stevioside và rebaudioside A có giá trị ORAC thấp và không tạo độc tính tế bào. Cỏ ngọt thường dùng như thay thế đường cho bệnh nhân tiểu đường, nhưng công dụng và tác hại cụ thể cần nghiên cứu thêm.
Đặc tính thay thế đường và tác dụng chống đường huyết
Stevia rebaudiana has been used since hundreds of years as a natural sweetener, it is 300-450 times sweeter than sugar [1]. The study aimed at incorporation of S. rebaudiana in traditional Indian desserts and test its sensory profile, storage properties, textural and color attributes [1]. Stevia rebaudiana extracts can be used as a sweetener due to their glycoside content: specifically stevioside and rebaudioside [2]. Both compounds have adequate pharmacological characteristics for human consumption [2]. The products were evaluated to determine their physicochemical properties, in vitro inhibition of alpha-amylase and glycemia response [2]. The leaves of Stevia rebaudiana are a rich source of many health-promoting agents such as polyphenols, flavonoids, and steviol glycoside, which play a role in controlling obesity and diabetes [3].
Bảo quản và nhân giống
Cryopreservation is a useful tool for the long-term storage of plant genetic resources, and different cryogenic procedures have recently been developed [4]. The present study focused on the use of the Droplet-vitrification (DV) and V cryo-plate protocol for the cryopreservation of Stevia rebaudiana in vitro-derived apical shoot tips and axillary shoot tips [4]. A preliminary test showed that 90 and 120 min PVS2 (Plant Vitrification Solution 2) treatment significantly reduced the regrowth of the explants [4]. Healthy seeds of 'Madhu... được sử dụng để nghiên cứu ảnh hưởng của bứêc xạ gamma đến sự phát triển và nội dung steviol glycosides [5].
Lưu ý sử dụng
Cỏ ngọt thường dùng như thay thế đường cho bệnh nhân tiểu đường, nhưng công dụng và tác hại cụ thể cần nghiên cứu thêm. Stevioside và rebaudioside A có giá trị ORAC thấp và không tạo độc tính tế bào. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng lâu dài, đặc biệt cho người có bệnh nền như tiểu đường, bệnh tim mạch.