Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.938 bài, trang 6 trên 97
Nhiều nghiên cứu lâm sàng ghi nhận chiết xuất lá đu đủ có thể hỗ trợ đẩy nhanh quá trình hồi phục tiểu cầu và rút ngắn ngày nằm viện ở bệnh nhân sốt xuất huyết. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp bổ trợ, không thể thay thế cho phác đồ theo dõi y khoa và bù dịch thiết yếu.
Dầu hạt điều màu là gia vị tạo màu quen thuộc, được khoa học chứng minh không gây tổn thương cấu trúc hay ung thư tế bào gan ở mức sử dụng thực phẩm thông thường. Tuy nhiên, việc chế biến cần đúng nhiệt độ và điều độ về liều lượng để tránh sinh độc chất từ dầu cháy khét.
Nhiều lời đồn cho rằng uống nước lá điều nhuộm giúp làm tiêu viêm và thông tiểu cho người bệnh phì đại tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng mù đôi trên người đã chứng minh dược liệu này không mang lại hiệu quả cải thiện dòng tiểu hay giảm bớt triệu chứng so với dùng giả dược thông thường.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất hạt điều nhuộm và hoạt chất bixin có tiềm năng hỗ trợ giảm đường huyết trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng thử nghiệm trên người chứng minh hạt điều nhuộm có thể thay thế thuốc trị tiểu đường.
Chiết xuất vỏ thân cây điều giúp giảm tiêu chảy nhờ chứa hàm lượng cao tannin làm săn se niêm mạc ruột và giảm tính thấm tế bào. Dược liệu này còn giúp kháng khuẩn đường ruột, làm dịu ổ viêm và ức chế nhu động ruột quá mức. Tuy nhiên, việc dùng quá liều có thể gây hại cho gan.
Gừng tươi để trong ngăn mát tủ lạnh thường dễ bị nấm mốc và thối nhũn nhanh hơn do tổn thương lạnh và độ ẩm đọng kín, thay vì bị khô héo như khi để ngoài không khí. Nhiệt độ dưới 7 độ C kết hợp ẩm ướt tạo môi trường lý tưởng cho nấm độc hại xâm nhập.
Đan sâm chứa các hoạt chất giúp điều hòa lipid máu, ức chế viêm, hỗ trợ bảo vệ tế bào cơ tim và kích thích vi tuần hoàn nuôi dưỡng tim. Dù không thể làm tan biến hoàn toàn mảng xơ vữa đã xơ hóa, dược liệu này đóng vai trò hỗ trợ tích cực trong việc làm chậm tiến triển bệnh mạch vành.
Thuốc sắc Đông y đóng túi chỉ nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh tối đa từ 3 đến 5 ngày để tránh suy giảm hoạt tính và nhiễm khuẩn. Việc tích trữ quá lâu có thể làm biến đổi dược tính sinh học, thậm chí tiềm ẩn rủi ro ngộ độc vi sinh kỵ khí nguy hiểm dù được hàn kín miệng túi.
Uống trà đan sâm thô mỗi ngày không hoàn toàn vô hại. Dù các chiết xuất từ đan sâm có khả năng hỗ trợ bảo vệ tế bào gan trong phòng thí nghiệm, các y văn hiện đại cảnh báo dược liệu này vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây tác dụng phụ lên gan, thận và làm tăng men gan nếu dùng sai cách.
Ô rô cạn chứa các hoạt chất có khả năng hỗ trợ giãn mạch và bảo vệ tim mạch trong các thí nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người chứng minh uống trà ô rô cạn mỗi ngày giúp hạ huyết áp an toàn và thay thế được thuốc.
Kết hợp củ nghệ cùng hạt tiêu đen trong nấu ăn giúp tăng khả năng hấp thu hoạt chất curcumin lên gấp nhiều lần. Nhờ hoạt chất piperine trong tiêu đen ức chế phản ứng glucuronid hóa tại gan và ruột non, curcumin tránh được nguy cơ bị đào thải nhanh, lưu lại cơ thể lâu hơn và phát huy tối đa hiệu quả sinh học.
Rượu rễ đinh lăng thường được ví như "nhân sâm người nghèo" giúp bổ khí huyết, nhưng khoa học cảnh báo việc kết hợp cồn nồng độ cao với hoạt chất saponin đậm đặc có thể tạo tác động kép gây quá tải chuyển hóa, hủy hoại tế bào gan và làm tăng men gan nghiêm trọng nếu lạm dụng.
Uống nước lá đinh lăng thay trà mỗi ngày không an toàn cho cơ thể. Dù giàu chất chống oxy hóa, lá đinh lăng chứa hàm lượng triterpene saponin đáng kể, nếu lạm dụng liên tục ở liều cao có thể gây kích ứng niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa và tăng gánh nặng chuyển hóa lên gan thận.
Cao ích mẫu mang lại khả năng hấp thu và nồng độ hoạt chất ổn định vượt trội so với sắc lá tươi. Do hoạt chất leonurine tự nhiên khó tan và hàm lượng trong lá rất thấp, dạng chiết xuất cô đặc chuẩn hóa giúp tối ưu hóa dược động học, hạn chế các hoạt chất đối kháng có trong thảo mộc tươi.
Ích mẫu chứa nhiều alkaloid và peptide giúp kích thích cơ trơn tử cung co bóp nhịp nhàng, hỗ trợ đào thải sản dịch sau sinh hiệu quả. Tuy nhiên, sản phụ chỉ nên dùng đúng liều lượng trong thời gian ngắn và cần thận trọng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sức khỏe.
Người có cơ địa thường xuyên bị táo bón, khô khát, thiếu tân dịch không nên ăn nhiều hoặc dùng hạt ý dĩ liên tục kéo dài. Do đặc tính lợi tiểu và trừ ẩm mạnh, ý dĩ có thể làm cơ thể hao hụt tân dịch, khiến phân khô cứng hơn và làm trầm trọng thêm tình trạng táo bón sẵn có.
Chiết xuất cây ô rô cạn chứa nhiều hợp chất quý có khả năng ức chế các chất gây viêm và ngăn ngừa enzym phá hủy sụn trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng trên người còn hạn chế, người bệnh chỉ nên xem đây là thảo dược hỗ trợ chứ không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Nhiều phụ nữ tin dùng viên uống dầu hoa anh thảo chứa acid gamma-linolenic (GLA) để xoa dịu cơn đau ngực và căng thẳng tiền kinh nguyệt (PMS). Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng chất lượng cao cho thấy loại dầu này hầu như không mang lại hiệu quả vượt trội hơn giả dược, dù có độ an toàn khá tốt.
Cây ô rô cạn dạng khô thường được ưu tiên hơn dạng tươi nhờ cô đặc hàm lượng flavonoid, hạn chế nấm mốc và giúp quá trình chiết xuất hoạt chất chống oxy hóa, kháng viêm đạt hiệu quả cao hơn khi đun sắc hoặc ngâm chiết.
Ăn hạt ý dĩ mỗi ngày giúp hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần, hạ triglyceride và hạn chế oxy hóa LDL-C. Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận mức bổ sung khoảng 60 g hạt ý dĩ tách vỏ mỗi ngày mang lại hiệu quả cải thiện mỡ máu rõ rệt, đặc biệt ở nhóm người thừa cân, mỡ máu cao và người trung niên.
