Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.938 bài, trang 64 trên 97
Cúc mắt bò (Leucanthemum vulgare) là thực vật bản địa từ châu Âu nhưng đã trở thành loài xâm hại tại Bắc Mỹ và Úc. Việc sử dụng sâu tơi (Dichrorampha aeratana) như tác nhân kiểm soát sinh học đang được nghiên cứu nhưng chưa có bằng chứng thực tế chứng minh hiệu quả cao. Do đó, chưa thể khuyến nghị dùng phương pháp này một cách thường xuyên.
Cúc mắt bò (Leucanthemum vulgare) có tiềm năng ứng dụng trong phytoremediation để giảm ô nhiễn dầu thô trong đất, đặc biệt khi kết hợp với nấm hợp tán. Tuy nhiên, sâu tơi (Dichrorampha aeratana) được đề xuất làm tác nhân kiểm soát sinh học nhưng chưa có chứng minh hiệu quả rõ ràng. Hiệu quả thực tế còn tùy thuộc điều kiện môi trường và cách chế biến.
Cúc mắt bò (Leucanthemum vulgare) là thực vật bản địa từ châu Âu, sau này trở thành loài xâm hại ở Bắc Mỹ và Úc. Một số nghiên cứu cho rằng sâu tơi (Dichrorampha aeratana) có tiềm năng kiểm soát sinh học, nhưng hiệu quả cụ thể chưa được chứng minh rõ ràng. Các công dụng truyền thống như điều trị bệnh hô hấp hay viêm khớp cần được kiểm chứng bằng bằng chứng khoa học hiện đại.
Cúc mắt bò (Leucanthemum vulgare) là thực vật thuộc họ Cúc, thân gỗ, hoa trắng đỏ rụng, bản địa từ châu Âu nhưng đã trở thành loài xâm hại ở Bắc Mỹ và Úc. Loài này có tiềm năng ứng dụng trong kiểm soát sinh học thông qua sâu tơi (Dichrorampha aeratana), tuy nhiên hiệu quả cụ thể chưa được chứng minh rõ ràng trong điều kiện tự nhiên.
Cúc mâm xôi có thể dùng 0.1–0.2% chiết xuất hoa bảo quản thịt lạnh 9 ngày ở 4°C; hoa tươi giữ 18–22°C, đổi nước 1–2 ngày, tránh nắng. Dùng tinh dầu pha loãng, tham khảo chuyên gia trước dùng y tế lâu dài.
Cúc mâm xôi (Chrysanthemum morifolium) là cây có giá trị kinh tế, văn hóa và y dược lớn, với lá và cánh dùng truyền thống để chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ tim mạch và phòng cúm. Nghiên cứu hiện đại khẳng định genom (8,15 Gb, 27 pseudochromosomes), flavonoid ức chế tế bào Un MKN45, polysaccharide và selen (SeCM) kéo dài tuổi thọ, nhưng bằng chứng liệu trình cụ thể còn hạn chế.
Cúc mâm xôi nên dùng thận trọng ở trẻ em, thai nữ, người già, người dùng thuốc đông huyết và bệnh tim mạch, cũng như người dùng lâu dài do rủi ro tích tụ pyrrolizidine alkaloids gây độc gan.
Cúc mâm xôi chứa nhiều flavonoid, phenolic acid và terpenoid, các hợp chất này cung cấp điện tử neutral hóa radical tự do, giảm stress oxy hóa và ức chế sinh trưởng tế bào un MKN45. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể chưa được chứng minh đủ để đưa ra chẩn đoán hoặc khuyến nghị điều trị y khoa.
Cúc mâm xôi có giá trị kinh tế, văn hóa lớn với gen 8,15 Gb, nhiều flavonoid, polysaccharide. Nghiên cứu in vitro, truyền thống cho thấy ức chế tế bào un, chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ tim mạch. Tuy nhiên cơ chế chưa rõ, cần nghiên cứu lâm sàng.
Bài viết không cung cấp liều dùng cụ thể hay hướng dẫn bảo quản chi tiết cho Cúc La Mã. Khuyến nghị chung là bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhưng không có dữ liệu nội bộ hỗ trợ liều lượng. Người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
Cúc mâm xôi (Chrysanthemum morifolium) có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ thần kinh và tim mạch, phòng theo cúm và viêm, cùng tiềm năng ức chế sinh trưởng tế bào un tiêu hóa MKN45 nhờ flavonoid và polysaccharide. Tuy nhiên, chứa pyrrolizidine alkaloids (PAs) gây độc gan, nên dùng thận trọng.
Cúc la mã chứa acetophenone, flavonoid, dầu cúc và acid béo, tác động qua ức chế NF-κB, kích thích GABA, hỗ trợ tiêu hóa; tuy nhiên nhiều nghiên cứu dùng kết hợp nên chưa khẳng định tác dụng đơn trị rõ rệt.
Cúc La Mã có thể dùng thư giãn, chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa và chăm sóc da, nhưng nên dùng điều trị, không dùng lâu dài thường xuyên nếu không có chỉ định rõ.
Cúc la mã có tính an thần nhẹ và chống viêm nhưng chưa có nghiên cứu cô lập nào khẳng định rõ tác dụng riêng lẻ. Hiểu lầm phổ biến là coi nó là thảo dược đơn hiệu quả cho bệnh dạ dày, trong khi bằng chứng khoa học chỉ hỗ trợ kết quả khi kết hợp với các thảo dược khác.
Cúc La Mã (Matricaria chamomilla) là thảo dược an thần nhẹ, chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa; dùng hoa khô pha trà nóng vào buổi tối hoặc sau bữa ăn để thư giãn, cải thiện giấc ngủ và giảm đầy bụng, tuy nên tham khảo bác sĩ khi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc.
Cúc chỉ thiên là cỏ mọc hoang, dùng trong y học cổ truyền với tính năng giải độc, thanh nhiệt, tiêu viêm, nhưng phần lớn công dụng chưa được chứng minh qua nghiên cứu RCT hiện đại.
Phụ nữ mang thai, cho con bú, người dùng warfarin, bệnh tiểu đường, gan mạn tính, trẻ em dưới 12 tuổi và người già cần thận trang dùng Cúc chỉ thiên; một số công dụng chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng.
Cúc chỉ thiên dùng 5–10g thảo mộc tươi sắc uống hoặc pha nưỎng; bảo quản khô, nhiệt độ thấp, tránh ẩm ướt. Hiện chưa có hướng dẫn bảo quản cụ thể chuẩn hoá.
Cúc chỉ thiên (Elephantopus scaber L.) là cỏ mọc hoang thuộc họ Cúc, được dùng thuốc truyền thống với công dụng giải độc, thanh nhiệt, tiêu viêm, lợi tiểu, chữa viêm gan, vàng da, cảm sốt, viêm họng. Tuy nhiên, một số công dụng chỉ là dùng thử chưa có bằng chứng khoa học kiểm chứng rõ ràng.
Cúc chỉ thiên có thể dùng thử nhưng nên cẩn trọng. Bằng chứng khoa học chỉ ở mô hình động vật/tế bào, chưa có nghiên cứu lâm sàng con người. Các công dụng như chống viêm, bảo vệ gan, hạ đường huyết đều chưa được chứng minh rõ rệt ở con người.
