Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.522 bài, trang 174 trên 177
Cải ô rô (Cichorium intybus L.) là cây thuốc dân gian có tác dụng bảo vệ gan, điều hòa hệ miễn dịch, hỗ trợ điều trị tiểu đường và béo phù, cùng tính chất chống oxy hóa và cải thiện sinh sản nam, nhưng cần tham khảo chuyên gia trước khi dùng điều trị bệnh.
Cải ngọt chứa glucosinolates, isothiocyanates, phenol và axit ascorbic với hoạt tính sinh học tiềm năng chống vi khuẩn đất, nhưng bằng chứng lâm sàng về lợi ích trao đổi chất ở con người còn hạn chế và chưa đồng nhất.
Cải ngọt chứa glucosinolates, phenol và axit ascorbic, hoạt động qua cơ chế ức chế vi khuẩn gây bệnh đất và cỏ dại nhờ các sản phẩm chuyển hóa như isothiocyanates và brassicanate A sulfoxide, hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, tim mạch, viêm gan.
Cải dầu (Brassica napus) có lịch sử dùng truyền thống trong Y dược Iran như thuốc tiểu sốt cho bệnh thận, viêm màng cầu, bệnh gan và thận, đồng thời là nguồn gia vị và dưỡng chất chống oxy hóa trong ẩm thực toàn cầu. Tuy nhiên, cải dầu là cây thuần hóa chưa có bằng chứng chứng minh dạng hoang tự nhiên, và công dụng y tế truyền thống chưa được kiểm chứng khoa học chặt chẽ, đặc biệt là tiềm năng dị ứng thực phẩm của dầu cải dầu.
Cải dầu (Brassica napus) là cây lai tetraploid (2n=38) giữa B. rapa và B. oleracea, không có dạng hoang tự nhiên. Trồng rộng ở châu Âu, Canada, châu Á, Trung Quảo, Úc, chiếm ~15% sản lượng dầu ăn toàn cầu, dùng cả hạt (40–45% dầu) và meal làm thức ăn. Cây dễ bị bệnh nấm/oomycete/chytrid (ví dụ: Sclerotinia, Alternaria, Puccinia) giảm năng suất và chất lượng hạt.
Cải dầu (Brassica napus) chứa khoảng 40–50% dầu cùng 20–25% protein, với glucosinolates và các gen R (RPM) hỗ trợ kháng tự nhiên trước Phytophthora, Sclerotinia. CRISPR và đột biến gen đang được dùng để tăng hàm lượng axit béo không bão hòa, nhưng hiệu quả phụ thuộc môi trường (GxE).
Cá ngừ (Thunnus alalunga) là nguồn thực phẩm và vật liệu thuốc truyền thống ở miền bờ Việt Nam, dùng để bổ huyết và tố cường, nhưng chưa có nghiên cứu khoa học hiện đại nào khẳng định công dụng điều trị cụ thể.
Boswellia chứa boswellic acid, ức chế viêm qua 5-lipoxygenase, IL-1beta, IL-6, NF-κB, nhưng cơ chế chính xác cần nghiên cứu bổ sung. Bằng chứng lâm sàng còn hạn chế.
Bông cải xanh (Brassica oleracea italica) là rau họ cải, trong y học truyền thống và ẩm thực được dùng lâu đời như thực phẩm hỗ trợ sức khỏe. Mỗi 100g cung cấp khoảng 34 kcal, giàu vitamin C, A, K, B9, kali, phốt pho, selen và chất chống oxy hóa như isothiocyanates, giúp trung hòa tổn thương tế bào, giảm viêm, hỗ trợ tiêu hoá và tiềm năng giảm nguy cơ bệnh ung thư, tuy nhiên chưa có bằng chứng rõ ràng về hiệu quả điều trị bệnh.
Bông cải xanh là rau giàu dinh dưỡng, cung cấp vitamin K, isothiocyanates và sulforachan giúp hỗ trợ tiểu đường và chống viêm, nhưng không nên dùng thay thuốc. Cần cẩn trọng với người dùng thuốc đông máu, người IBS.
Bọ mẩy (Clerodendrum cyrtophyllum) là cây thuốc miền Nam Trung Quốc với một số hoạt tính sinh học tiềm năng như kháng viêm và độc tính tế bào, nhưng bằng chứng khoa học hiện chỉ ở mức độ tế bào và động vật, chưa có nghiên cứu lâm sàng lớn để khẳng định hiệu quả và an toàn sử dụng trên người.
Black Cohosh (Actaea racemosa) chứa các hợp chất phenolic như caffeic acid, ferulic acid và isoferulic acid, hoạt động chủ yếu thông qua các axit hydroxycinnamic. Chiết xuất này có tiềm năng giúp giảm triệu chứng bốc hỏa trong mãn kinh, nhưng chưa rõ hiệu quả cho lo âu, trầm cảm hoặc điều trị uncổ bạch tạng vú.
Bình vôi hoa đầu (Stephania cephalantha) là dược liệu rễ củ dùng trong thuốc truyền thống Việt Nam với cơ sở thực nghiệm từ năm 1940, nhưng bằng chứng khoa học hiện đại về thành phần hoá học và hoạt chất sinh học cụ thể vẫn còn hạn chế.
Bình vôi hoa đầu (Stephania cephalantha) là dược liệu rễ củ dùng trong y học dân gian Việt Nam, nhưng chưa có bằng chứng khoa học đủ để khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể. Hiểu lầm phổ biến là coi nó hiệu quả cho nhiều bệnh mà chưa được chứng minh.
Bình vôi hoa đầu (Stephania cephalantha) chứa nhiều alkaloïd protoberberine, trong đó ba hoạt chất (số 13, 16, 18) có khả năng ức chế AChE, tyrosinase và alpha-glucosidase với IC50 tương đương huperzine A, nhưng chỉ nghiên cứu in vitro chưa có dữ liệu an toàn lâm sàng.
Bán hạ (Pinellia ternata) là dược liệu có lịch sử dùng 2000 năm, với hoạt tính chống ho, giúp đàm, chống nôm, kháng sinh và chống un. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng còn hạn chế, chưa có liều dùng cụ thể rõ rệt.
Bán hạ bắc (Pinellia ternata) là dược liệu táo thấp kiện tỳ, có tác dụng chống ho, giảm nôn, kháng viêm và kháng un, thường dùng cho ho suyễn do tỳ thấp đàm thịnh và vị bất hòa. Tuy nhiên, do thiếu hướng dẫn liều dùng cụ thể từ nguồn khoa học, người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc truyền thống trước khi sử dụng.
Bán biên kỳ (Pteris semipinnata) chứa các diterpenoid 5F và 4F, gợi ý khả năng kháng đột huyền tại thời điểm vi mô, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng hoặc hướng dẫn liều dùng an toàn cho người. Người dùng nên tham khảo chuyên gia trước khi sử dụng.
Bán biên kỳ (Pteris semipinnata) là cây thuốc cổ truyền dùng cho sốt, viêm họng, đau khớu, hỗ trợ gan, nhưng công dụng chưa được chứng minh bằng bằng chứng khoa học hiện đại, chỉ dừng ở nghiên cứu tế bào và hợp chất cô lập.
Bán biên kỳ (Pteris semipinnata) chứa hợp chất 5F và 4F có hoạt tính làm giảm VEGF tại thời điểm vi mô, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng hoặc dữ liệu an toàn cho người, nên chưa thể khẳng định công dụng điều trị un.
