7449 bài viết
Nước lá cần thăng thường được truyền tai giúp giải độc và hạ men gan nhanh chóng. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học mới ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa và bảo vệ gan trên mô hình động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; dùng liều cao còn tiềm ẩn rủi ro cho thận.
Civetone tự nhiên từ dịch cầy hương và civetone nhân tạo có cấu trúc hương tương đồng, nhưng xạ tổng hợp an toàn hơn về độ tinh khiết và tính nhân đạo. Quan niệm xạ tự nhiên lành tính hơn thực chất là định kiến tâm lý, trong khi dịch động vật thô dễ tiềm ẩn nguy cơ kích ứng da.
Cùng thuộc họ Cam (Rutaceae), Cần Thăng và Ba Chạc có dược tính khác biệt rõ rệt. Trong khi tinh dầu lá Ba Chạc vượt trội về khả năng kháng viêm và quả chứa hệ alcaloid indole quinazoline an thần, giảm đau nhưng kèm độc tính, thì Cần Thăng lại thiên về hoạt tính ức chế tế bào lạ từ tinh dầu bay hơi.
Nước ép cần tây không có khả năng "thải độc" hay đốt cháy mỡ thừa thần tốc như lời đồn. Lợi ích giảm cân thực chất đến từ việc tạo thâm hụt calo do chứa ít năng lượng và nhiều nước, trong khi hiệu quả sinh học phần lớn mới dừng ở thử nghiệm động vật.
Cần tây chứa nhiều hoạt chất sinh học tự nhiên và flavonoid có thể làm thay đổi chuyển hóa thuốc qua gan. Người đang dùng thuốc chống đông warfarin uống nước ép cần tây đậm đặc đối mặt nguy cơ tương tác thuốc, làm biến động chỉ số đông máu và tăng rủi ro xuất huyết nghiêm trọng.
Nhiều người có thói quen dùng thảo dược dân gian như cần hôi song song với thuốc tây mà không biết nguy cơ tương tác bất lợi. Các hoạt chất thực vật có thể ức chế hoặc kích thích enzym cytochrome P450 ở gan, làm thay đổi nồng độ thuốc, giảm hiệu quả điều trị hoặc tăng độc tính nguy hiểm.
Cẩm quỳ chứa hàm lượng chất nhầy tự nhiên rất cao, có thể tạo lớp màng bọc niêm mạc ống tiêu hóa và làm chậm quá trình hấp thu các thuốc tây dùng kèm. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, người bệnh cần uống thảo dược này cách xa thời điểm dùng thuốc tây tối thiểu 2 giờ.
Cây cất hơi cho thấy tiềm năng giảm đau và tác động thần kinh trung ương trong nghiên cứu thực nghiệm trên động vật, nhưng hoàn toàn thiếu bằng chứng lâm sàng trên người. Tự ý dùng thảo dược này để an thần, nhất là phối hợp với thuốc tây, tiềm ẩn nguy cơ buồn ngủ quá mức và ngộ độc.
Rượu ngâm xạ cầy hương thường được đồn thổi là bài thuốc quý giúp tăng cường sinh lực phái mạnh. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học khẳng định dịch tiết tuyến xạ chỉ có vai trò nhận diện lãnh thổ giữa các cá thể cầy hương, hoàn toàn không có tác dụng lâm sàng nào trong điều trị rối loạn cương dương hay tăng bản lĩnh đàn ông.
Cần hôi (*Pimpinella diversifolia*) và tiểu hồi hương (*Pimpinella anisum*) cùng thuộc chi họ Hoa tán nhưng khác biệt lớn về thành phần. Tiểu hồi hương chứa tới 72% trans-anethole mang vị ngọt ấm và tính kháng khuẩn cao, thường dùng hạt làm gia vị, trong khi cần hôi dùng lá làm rau thơm cay nồng bản địa.
Canh cải cúc không phải là thuốc ngủ tức thì, nhưng các nghiên cứu dược lý cho thấy các hợp chất flavonoid và polyphenol dồi dào trong chi cúc có khả năng làm dịu thần kinh, hỗ trợ giảm bồn chồn lo âu và cải thiện chất lượng giấc ngủ tự nhiên.
Cải xoong ăn sống hoặc hấp nhẹ giúp bảo toàn enzyme myrosinase, tối ưu hóa việc giải phóng hợp chất kháng ung thư phenethyl isothiocyanate (PEITC) và chất chống oxy hóa. Trong khi đó, luộc hoặc nấu chín kỹ làm mất enzyme và thất thoát polyphenol nhưng lại giúp giải phóng nhiều carotenoid hơn.