6296 bài viết
Cây dọt sành được dân gian truyền tai chữa nhiều chứng bệnh, nhưng khoa học hiện nay chưa có dữ liệu an toàn dài hạn trên người. Phụ nữ mang thai, người suy gan, suy thận và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên tự ý dùng loại thảo dược này để tránh nguy cơ nhiễm độc và biến chứng nguy hiểm.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước quả dứa dại giúp làm tan và tống sỏi thận ra ngoài. Tuy nhiên, y học hiện đại đến nay chưa ghi nhận bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh dứa dại trị được sỏi thận trên người; các dữ liệu khoa học mới chỉ ghi nhận hoạt tính sinh học ở mức tế bào, động vật hoặc dinh dưỡng cơ bản.
Chiết xuất rau dền gai cho thấy khả năng làm giảm đường huyết trong các thử nghiệm trên động vật và trong ống nghiệm nhờ ức chế enzym tiêu hóa và cải thiện chuyển hóa. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu đối chứng trên người, người bệnh tuyệt đối không dùng rau dền gai để thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Quả và rễ dứa dại có thành phần hóa học khác nhau; khoa học hiện chứng minh quả dứa dại giàu flavonoid, polyphenol, vitamin và có hoạt tính sinh học rõ rệt, trong khi dữ liệu về hàm lượng hoạt chất cũng như độ an toàn của rễ còn rất hạn chế, người dùng không nên tự ý sử dụng thay thế lẫn nhau.
Nhiều người truyền tai nhau bài thuốc dùng dứa dại sắc nước uống để trị tiểu đường. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy các hợp chất tự nhiên mới chỉ bộc lộ tiềm năng ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột trong phòng thí nghiệm; dữ liệu hiện có chưa đủ cơ sở chứng minh quả dứa dại thay thế được thuốc hạ đường huyết.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy dịch chiết dứa bà và hoạt chất saponin có khả năng kháng viêm, giảm phù nề và hạ cytokine viêm tương đương một số thuốc đối chuẩn. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu mới dừng lại ở động vật gặm nhấm, chưa từng thử nghiệm trên người nên người dân không được tự ý dùng làm thuốc.
Dương hòe (*Robinia pseudoacacia*) và hoa hòe ta (*Styphnolobium japonicum*) là hai loài cây khác nhau. Hoa hòe ta chứa hàm lượng rutin và chất chống oxy hóa vượt trội, có tác dụng hỗ trợ mao mạch, trong khi dương hòe là cây ngoại lai xâm lấn, chưa có bằng chứng thay thế được hoa hòe dược liệu.
Dọt sành (*Pavetta indica*) là cây bụi họ Cà phê được y học cổ truyền ghi nhận nhiều công dụng, song việc tự ý hái ngâm sắc tại nhà tiềm ẩn nhiều hiểm họa. Người dùng dễ nhầm lẫn với cây có độc cùng họ, dùng sai dung môi chiết xuất hoặc ngộ độc liều lượng khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy bột dế mèn cung cấp chất xơ chitin hoạt động như một prebiotic, giúp tăng sinh lợi khuẩn đường ruột gấp 5,7 lần và hỗ trợ giảm viêm. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng hiện mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm quy mô nhỏ trên người khỏe mạnh.
Phụ nữ mang thai không nên ăn hay uống dền gai. Kinh nghiệm y học cổ truyền cảnh báo dền gai có thể kích thích sảy thai, trong khi y học hiện đại vẫn thiếu hoàn toàn dữ liệu an toàn thai kỳ, kèm rủi ro tích tụ kim loại nặng từ môi trường hoang dại.
Hiện chưa có dữ liệu lâm sàng về độ an toàn của cây dền (*Xylopia*) trên phụ nữ mang thai, trong khi nghiên cứu thực nghiệm cảnh báo nguy cơ độc tính sinh sản và tương tác thuốc gan. Thai phụ không nên tự ý dùng chiết xuất từ dược liệu này để phòng ngừa rủi ro cho thai nhi.
Dầu cá mang lại nhiều lợi ích cho mỡ máu và tim mạch, nhưng không an toàn tuyệt đối cho tất cả mọi người. Người chuẩn bị phẫu thuật, người đang dùng thuốc chống đông máu, bệnh nhân có nguy cơ loạn nhịp tim và phụ nữ mang thai cần kiểm soát liều lượng nghiêm ngặt và hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung.