6298 bài viết
Các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật cho thấy chiết xuất từ cây tai mèo có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện mỡ máu. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn chưa đầy đủ, đặc biệt dược liệu này có thể làm giảm hấp thu thuốc trị tiểu đường metformin khi dùng chung.
Hiện tại, khoa học chưa có dữ liệu đối đầu trực tiếp để kết luận lá hay quả cây sổ có hoạt tính chống oxy hóa cao hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu xác nhận cả quả, lá và vỏ cây đều chứa nhiều hợp chất tự nhiên quý giá như flavonoid, axit betulinic giúp dọn gốc tự do và bảo vệ tế bào.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng sâm cau đỏ do hoàn toàn thiếu dữ liệu an toàn trên thai nhi và tiềm ẩn rủi ro kích thích co bóp cơ tử cung, làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc các tai biến sản khoa nguy hiểm.
Nhiều nghiên cứu trong phòng thí nghiệm xác nhận amentoflavone, một flavonoid chính chiết xuất từ cây quyển bá, có khả năng ức chế mạnh các chất trung gian gây viêm và giảm thiểu stress oxy hóa tế bào. Tuy nhiên, hiệu quả này mới dừng ở mức tiền lâm sàng và chưa đủ dữ liệu thử nghiệm trên người để xem như giải pháp điều trị thay thế.
Nhiều nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận chiết xuất từ cây thuộc chi rau mát chứa các polyphenol và flavonoid giúp giảm đau, chống oxy hóa và bảo vệ thận trên động vật. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người dân không nên dùng thay thế thuốc kháng viêm.
Nhiều người truyền tai nhau cách dùng cành hoặc vỏ cây duối chà răng để ngừa sâu răng. Dù y học cổ truyền ghi nhận kinh nghiệm này, các bằng chứng khoa học hiện tại chỉ tập trung vào vi khuẩn *Streptococcus mutans* và chưa có dữ liệu lâm sàng rõ ràng khẳng định hiệu quả của vỏ duối thay thế kem đánh răng.
Matrine và oxymatrine là hai hoạt chất alkaloid nổi bật chiết xuất từ cây khổ sâm cho rễ, ghi nhận khả năng ức chế nhiều phản ứng viêm qua mô hình thí nghiệm. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhận định các bằng chứng hiện nay chủ yếu dừng ở mức tiền lâm sàng, chưa đủ dữ liệu thử nghiệm người quy mô lớn.
Khổ sâm cho rễ (*Sophora flavescens*) và khổ sâm cho lá (*Croton tonkinensis*) là hai loài hoàn toàn khác nhau. Việc nhầm lẫn giữa hai dược liệu này rất nguy hiểm, bởi rễ khổ sâm chứa nhiều alkaloid hoạt tính mạnh, dùng quá liều dễ gây ngộ độc với biểu hiện chóng mặt, nôn mửa và rối loạn nhịp tim.
Securinine là alkaloid quý trong cây nổ có tiềm năng ức chế tế bào ung thư và chống viêm thần kinh. Tuy nhiên, hoạt chất này khóa thụ thể ức chế GABA-A, khiến việc tự ý sắc uống liều cao dễ gây co giật nguy hiểm.
Các nghiên cứu khoa học hiện nay về cây nam sâm (*Schefflera heptaphylla*) mới dừng lại ở việc nhận diện hoạt chất triterpene glycoside để kiểm soát chất lượng, hoàn toàn chưa có thử nghiệm tiền lâm sàng xác nhận khả năng giảm men gan hay chống peroxy hóa lipid. Người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc trị bệnh.
Ngũ bội tử hình thành trên cây muối chứa lượng tannin đậm đặc, có tác dụng làm se niêm mạc ruột và giảm bài tiết dịch trong tiêu chảy. Dù mang lại hiệu quả cầm tiêu chảy ngắn hạn, việc sắc uống quá liều dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày và cản trở hấp thu vi chất.
Các nghiên cứu ống nghiệm cho thấy hoạt chất acridone alkaloid từ rễ và cành quýt gai có tiềm năng ức chế tế bào u và chống oxy hóa. Tuy nhiên, dữ liệu này chưa từng được thử nghiệm lâm sàng trên người, tuyệt đối không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.