Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.036 bài, trang 1423 trên 1.452
Chay Bắc Bộ có hoạt tính kháng viêm và giảm đau ở mô hình chuột, nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng đủ để khẳng định hiệu quả trên người, nên cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng điều trị bệnh.
Chay Bắc Bộ chứa nhiều hoạt chất như artonkin-4'-O-glucoside, glycoside auronol (maesopsin 4-O-glucoside, alphitonin-4-O-glucoside) và 2-arylbenzofuran (artocartone...), có cơ chế chống viêm, miễn dịch và ức chế tế bào ung thư. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chủ yếu từ nghiên cứu mô hình thí nghiệm và mô hình tế bào, chưa có đủ bằng chứng lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị trên người.
Chưa có bằng chứng lâm sàng trên người để khuyến cáo dùng Chay Bắc Bộ thường xuyên. Các nghiên cứu chỉ ở mô hình thí nghiệm trên chuột, chưa chứng minh an toàn và hiệu quả khi dùng lâu dài ở con người.
Chay Bắc Bộ chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh an toàn và hiệu quả trên người, mặc dù một số hợp chất ở mô hình thí nghiệm cho thấy tác dụng kháng viêm. Nên tham khảo chuyên gia trước khi dùng để điều trị bệnh.
Chasteberry (Vitex agnus-castus) là dược liệu lâu đời, thường dùng cho rối loạn chu kỳ kinh nguyệt và PMS, với liều dùng an toàn trong nghiên cứu lên đến 3 tháng, nhưng cần tham khảo bác sĩ khi dùng lâu dài hoặc mang thai.
Chay Bắc Bộ (Artocarpus tonkinensis) là cây thuốc cổ truyền dùng cho đau nhức xương khớp và viêm khớp, nhưng hầu hết bằng chứng chỉ ở mô hình thí nghiệm chưa có nghiên cứu lâm sàng lớn trên người, nên chưa thể khẳng định hiệu quả điều trị thực sự.
Chay Bắc Bộ (Artocarpus tonkinensis) là cây thuộc họ Dâu, có lá và thân chứa các hợp chất kháng viêm và ức chế phát triển tế bào unG thư ở mô hình thí nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng đủ để khẳng định hiệu quả điều trị trên người.
Chasteberry (Vitex agnus-castus) chứa flavonoid, iridoid glycoside, diterpenoid, lignan và 25 hợp chất phenolic, với cơ chế gây chết tế bào ung thư dạ dày, kháng viêm, kháng khuẩn, nhưng cơ chế giảm PMS và tác động nội tiết tả chưa rõ.
Chasteberry (Vitex agnus-castus) có một số bằng chứng sơ bộ gợi ý giúp giảm triệu chứng PMS và chảy máu kinh liên quan đến IUD, nhưng hầu hết nghiên cứu đều có kích thước mẫu nhỏ, thời gian ngắn và chất lượng kém, chưa đủ tin cậy để kết luận chắc chắn về hiệu quả.
Chasteberry (Vitex agnus-castus) có thể giúp giảm một số triệu chứng PMS và rối loạn kinh nguyệt nhẹ, nhưng bằng chứng khoa học còn hạn chế và cần nghiên cứu lớn hơn để khẳng định hiệu quả. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt với phụ nữ có tiền sử un nguyên hoặc nhạy cảm với hormone.
Chasteberry có thể hỗ trợ giảm triệu chứng PMS và cải thiện chức năng sinh lý ở phụ nữ sinh sản, nhưng bằng chứng hiện tại còn hạn chế về chất lượng và quy mẫu. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt khi mang thai, cho con bú hoặc có tiền sử ung thư nội tiết.
Chasteberry (Vitex agnus-castus) có thể giúp giảm triệu chứng PMS như đau vùng ngực và căng tức, cũng như hỗ trợ điều trị hạ áp trượt tuyến giáp và rối loạn kỳ kinh, tuy nhiên cần thêm nghiên cứu lâm sàng chất lượng để khẳng định hiệu quả cụ thể.
Chasteberry (Vitex agnus-castus) là thảo dược hỗ trợ giảm triệu chứng PMS và rối loạn kinh nguyệt, nhưng cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt với phụ nữ mang thai, cho con bú hoặc có bệnh nền liên quan tới hormone.
Hoa cúc la mã (Matricaria recutita) là thảo dược cổ truyền dùng trong y học châu Âu, có tính chất kháng viêm, kháng kích ứng và giãn cơ búng. Dùng truyền thống phổ biến nhưng bằng chứng khoa học hiện đại còn hạn chế và chưa đủ mạnh để khẳng định hiệu quả cho nhiều tình trạng.
Chamomile (Matricaria recutita) là dược liệu phổ biến trong trà và thực phẩm bổ sung, nhưng hầu hết công dụng điều trị chưa được chứng minh rõ bằng bằng chứng khoa học vững chắc. Một số nghiên cứu sơ bộ gợi ý lợi ích cho rối loạn lo âu, trầm cảm, tiêu chảy ở trẻ em và sưng miệng, nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định. Đối với mất ngủ, nghiên cứu duy nhất không tìm thấy lợi ích. Súc phạm an toàn khi dùng ngắn hạn, nhưng có thể gây dị ứng, tương tác với thuốc tránh thai, warfarin và các thuốc nhạy cảm estrogen.
Cúc la mã an toàn dùng ngắn hạn qua đường uống, súc miệng hoặc bôi da ở liều lượng thích hợp. Bảo quản khô ráo, tránh ẩm ướt và nhiệt độ cao để giữ được tính chất.
Cúc la mã có tính chất chống viêm và hỗ trợ điều trị sưng miệng được hỗ trợ bởi bằng chứng khoa học sơ bộ, nhưng nhiều quan niệm dân gian như cải thiện giấc ngủ chưa được chứng minh. Cần nghiên cứu thêm trên người để khẳng định hiệu quả.
Chưa nên dùng cúc la mã thường xuyên vì bằng chứng khoa học chưa đủ mạnh. Hiệu quả chống viêm, cải thiện giấc ngủ chỉ mang tính tham khảo, chưa chứng minh rõ ở con người.
Hoa cúc la mã (Matricaria recutita) chứa flavonoid và saponin, có hoạt tính kháng oxy hóa, chống viêm và ức chế dị ứng, nhưng chưa đủ bằng chứng chứng minh hiệu quả điều trị trầm cảm hay rối loạn tiêu hoá khi dùng đơn lẻ.
Cúc la mã an toàn khi dùng đường uống ở liều lượng thường thấy trong trà và thực phẩm, nhưng có thể gây buồn nôi, chóng mặt, dị ứng nhẹ đến nặng. Người dị ứng với cỏ phấn hương, cúc đại đóa, cúc vạn thọ hoặc cúc họa mi có nguy cơ dị ứng cao hơn. Sản phẩm có tác dụng tương tự estrogen, có thể giảm hiệu quả thuốc tránh thai và trầm trọng bệnh nhạy cảm estrogen như ung thư vú, tử cung. Dùng trên da an toàn ở liều lượng nhất định nhưng tránh tiếp xúc mắt. Thiếu dữ liệu an toàn thai kỳ và cho con bú.
