Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.938 bài, trang 79 trên 97
Cách dùng cẩm địa hiệu quả chưa được khẳng định vì công dụng điều trị chưa có bằng chứng khoa học mạnh. Nghiên cứu chỉ đánh giá hoạt tính chống oxi hóa và rút thải lipid bằng MDA, 4-HNE, chưa đủ cơ sở khuyến nghị dùng trên người.
Cây cẩm địa có hoạt tính chống oxy hóa nhưng công dụng điều trị chưa rõ ràng. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.
Cam đắng (Citrus) là loại trái cây có vị chua đắng, được dùng trong ẩm thực và y học cổ truyền từ lâu đời, với nhiều công dụng nhờ thành phần hoạt chất. Tuy nhiên, cần tham khảo chuyên gia trước khi dùng cho mục đích điều trị bệnh.
Cam đắng có bằng chứng khoa học sơ bộ về tác dụng giảm cholesterol và chống oxy hóa, nhưng hạn chế do hầu hết nghiên cứu là trên động vật hoặc mẫu nhỏ, chưa đủ để kết luận chắc chắn về hiệu quả điều trị.
Am đắng nên bảo quản khô ráo, thoáng mát, tránh nắng trực tiếp, tiêu thụ trong thời gian ngắn để giữ chất lượng và an toàn.
Phụ nữ mang thai, đang cho con bú, người dùng thuốc, người tiểu đường và huyết áp cao nên thận trọng khi dùng am đắng do nguy cơ tương tác với furanocoumarin và p-synephrine.
Cam đắng giàu flavonoid, hợp chất phenolic và dầu tinh dầu, tập trung ở vỏ và lá, với cơ chế chống oxy hóa, chống viêm mạnh và khả năng điều chỉnh quá trình tế bào như ức chế nhân lên tế bào ung thư. Tuy nhiên, hầu hết bằng chứng khoa học hiện tại chỉ dựa trên nghiên cứu in vitro hoặc trên động vật, chưa đủ để đư ra khuyến nghị điều trị cụ thể.
Cam đắng có thể hỗ trợ tiêu hóa và thư giãn nhờ hoạt chất tự nhiên, nhưng bằng chứng khoa học còn hạn chế để khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể. Người dùng nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng cho bệnh lý.
Có thể dùng cam đắng thường xuyên với lượng vừa phải vì có tác dụng chống viêm, tiêu hóa tốt, nhưng nên chọn nguồn sạch, tránh dư lượng thuốc trừ sâu và tham khảo bác sĩ nếu có bệnh nền.
Cam đắng có thể gây tương tác thuốc nguy hiểm do ức chế cytochrome P450, đặc biệt với thuốc tim mạch và p-synephrine. Người dùng thuốc hoặc có bệnh tim nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng lâu dài.
Cải xoong (Nasturtium officinale) là rau thủy sinh giàu dinh dưỡng, nhưng bằng chứng khoa học về tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ tim mạch và điều trị bệnh bẩm độn mỡ chủ yếu đến từ nghiên cứu động vật; chưa có nghiên cứu lâm sự trên người để khẳng định hiệu quả cụ thể.
Cải xoong chứa glucosinolates, isothiocyanates và polyphenols, hỗ trợ chống oxy hóa, kháng viêm, kháng ung thư theo một số nghiên cứu laborator và trên chuột. Tuy nhiên, quan niệm dân gian về tác dụng lợi tiểu mạnh trong phòng ngừa đá thận chưa được chứng minh khoa học.
Cải xoong có thể dùng thử nhưng không nên dùng thường xuyên vì hầu hết lợi ích chỉ được chứng minh ở mô hình động vật hoặc chiết xuất, chưa có bằng chứng lâm sàng rõ ràng ở con người.
Cải xoong có thể gây khó chịu dạ dày khi ăn nhiều hoặc nấu chín kỹ, tăng nguy cơ chảy máu ở người dùng thuốc chống đông máu, và cần thận trọng với người bệnh tiểm thượng thận do hàm lượng iod cao. Nên dùng tươi, số lượng vừa phải.
Cải xoong (Nasturtium officinale) chứa nhiều nước, protid, glucid, cellulose, khoáng chất và vitamin C, cùng các hợp chất phenolic, flavonoid như gallic acid, catechin. Chiết xuất có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa, bảo vệ tế bào và tiềm năng chống unc thần kinh.
Cải xoong (Nasturtium officinale) là thực vật thủy sinh giàu khoáng chất, vitamin C, flavonoid và men myrosinase, có tác dụng chống oxy hóa, hỗ trợ lợi tiểu, ngừa đá thận, điều chỉnh lipid và tiềm năng chống uncông tùng, nhưng hiệu quả lâm sàng trên người cần nghiên cứu thêm.
Cải xoong (Nasturtium officinale) là rau nước giàu vitamin C, khoáng chất và glucosinolates, có tác dụng lợi tiểu, tẩy độc, chống oxy hóa và kháng khuẩn. Dùng tươi sống hoặc thêm vào món ăn nhẹ nhất để giữ tác dụng chống unc và men myrosinase tốt nhất.
Cải ô rô (Cichorium intybus) là cây thuốc truyền thống có lịch sử dùng lâu đời ở Việt Nam với nhiều công dụng như trị ghẻ lở, chảy máu, hỗ trợ điều trị thấp khớp hay đau dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện đại còn hạn chế, chủ yếu dựa trên nghiên cứu phòng thí nghiệm hoặc động vật, chưa có chứng minh rõ ràng cho cơ chế hoạt động và hiệu quả lâm sàng trên người.
Cải ô rô cần thận trọng ở người dị ứng với thực phẩm, cây thuốc hoặc tiếp xúc nghề nghiệp, cũng như ở người tiểu đường, rối loạn đường huyết hoặc đang dùng thuốc chống đông máu do rủi ro dị ứng hệ thống và rối loạn đường huyết.
Cải ô rô (Cichorium intybus) là cây thuốc dân gian, bộ phận dùng là lá và thân, chứa axit cơ ric, flavonoids, hợp chất aliphat và essential oils. Cây có tác dụng bảo vệ gan, chống oxy hóa, tiềm năng chống khối u và chống ký sinh trùng trypanosoma cruzi, nhưng cơ chế cụ thể cần nghiên cứu thêm.
