Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
478 bài, trang 6 trên 24
Mì ăn liền bổ sung sắt và kẽm có khả năng hấp thu tốt vào cơ thể nhờ các dạng hợp chất hòa tan cao, nhưng hiệu quả phụ thuộc lớn vào cách ăn vì có đến 70% lượng vi chất hòa tan vào nước súp trong quá trình nấu.
Ăn mì gói liên tục nhiều tuần thay bữa chính khiến sinh viên đối mặt nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng các vi chất như sắt, vitamin C, vitamin B6, canxi và kali do chế độ ăn nghèo nàn thực phẩm tươi. Tình trạng này kéo theo nguy cơ mệt mỏi, suy giảm miễn dịch và gia tăng rối loạn chuyển hóa tim mạch.
Một gói mì ăn liền trung bình có thể chứa lượng muối tương đương 35% đến 95%, thậm chí vượt ngưỡng khuyến nghị dưới 5 g muối mỗi ngày của WHO. Phần lớn lượng natri này nằm ở gói gia vị và nước xúp, tiềm ẩn nguy cơ gây tăng huyết áp cùng các bệnh lý tim mạch nếu lạm dụng thường xuyên.
Hạt tiêu đen chứa hoạt chất piperine giúp tăng cường hấp thu dưỡng chất nhờ điều hòa enzyme và màng ruột. Bằng chứng khoa học thực nghiệm chứng minh tiêu đen thúc đẩy hấp thu chất chống oxy hóa beta-carotene, tăng sinh khả dụng của curcumin, đồng thời hỗ trợ làm giảm hấp thu cholesterol xấu qua thành ruột.
Dầu hạt lanh không thể thay thế hoàn toàn cá biển để cung cấp Omega-3 cho tim mạch. Dù dầu hạt lanh rất giàu axit béo ALA và có khả năng giảm viêm, cơ thể chỉ chuyển đổi khoảng 5% ALA thành EPA và DHA. Việc thiếu hụt DHA khiến dầu hạt lanh không thể hạ mỡ máu triglycerid hiệu quả như dầu cá.
Bột ngọt (mì chính) có chứa natri, nhưng hàm lượng chỉ bằng khoảng một phần ba so với muối ăn thông thường. Nhờ khả năng tạo vị umami đậm đà, bột ngọt có thể được sử dụng khéo léo để thay thế một phần muối ăn, giúp giảm tổng lượng natri nạp vào mà vẫn giữ nguyên vị ngon cho món ăn gia đình.
Hoạt chất cubebin thuộc nhóm lignan trong hạt tiêu thất có khả năng bảo vệ tế bào hiệu quả nhờ cơ chế thu dọn gốc tự do, ức chế quá trình thoái hóa lipid màng tế bào và kích hoạt các enzyme phòng ngự tự nhiên. Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hợp chất này mang lại tiềm năng chống oxy hóa, hỗ trợ thần kinh và giãn mạch.
Nhiều người tin rằng muối biển tự nhiên giàu khoáng chất nên có thể thay thế hoàn toàn muối i-ốt. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy muối biển thô chứa rất ít i-ốt tự nhiên. Chỉ dùng muối biển khiến cơ thể đối mặt nguy cơ thiếu hụt i-ốt, làm tăng tỷ lệ mắc bướu cổ, nhân tuyến giáp và rối loạn chuyển hóa.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên nạp lượng đường tự do dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, tương đương khoảng 50 gam đường. Việc tiếp tục cắt giảm xuống dưới 5%, tức khoảng 25 đến 30 gam, sẽ mang lại thêm nhiều lợi ích bảo vệ tim mạch và ngăn ngừa béo phì.
Các chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame và sucralose thường được quảng bá là lựa chọn thay thế đường lành mạnh. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu khoa học gần đây cảnh báo chúng có thể làm biến đổi thảm vi sinh vật, giảm tính đa dạng vi khuẩn ruột và gián tiếp gây rối loạn khả năng dung nạp đường.
Rượu đường như erythritol và xylitol ăn nhiều dễ gây đầy hơi, tiêu chảy do chúng kém hấp thu tại ruột non, làm tăng áp suất thẩm thấu kéo nước vào lòng ruột và bị vi khuẩn đại tràng lên men sinh khí. Nắm rõ ngưỡng dung nạp giúp bạn dùng chất tạo ngọt an toàn mà không lo rối loạn tiêu hóa.
Thịt heo chứa hàm lượng vitamin B1 (thiamine) rất cao, nhưng vi chất này dễ tan trong nước và phân hủy bởi nhiệt độ. Thói quen ninh nấu quá lâu, chắt bỏ nước luộc hoặc uống trà ngay sau bữa ăn chính là nguyên nhân khiến cơ thể vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt vitamin B1.
Nhiều người tin rằng ninh xương bò hàng giờ sẽ rút trọn canxi vào nước dùng phở giúp xương chắc khỏe. Tuy nhiên, các phân tích khoa học cho thấy canxi hòa tan trong nước hầm xương bò rất khiêm tốn, bù lại nước dùng này cung cấp các khoáng chất giá trị khác như sắt, kẽm và magie.
Da khô nứt nẻ mùa đông không chỉ do độ ẩm thấp mà còn phản ánh chế độ ăn thiếu hụt chất béo thiết yếu. Axit linoleic và ceramide đóng vai trò sống còn trong việc tạo màng chống thấm nước, ngăn chặn sự thoát ẩm và duy trì độ đàn hồi cho biểu bì da.
Bổ sung quá nhiều Omega-6 từ dầu đậu nành không trực tiếp gây viêm khớp trên người khỏe mạnh, nhưng chế độ ăn mất cân bằng tỷ lệ Omega-6/Omega-3 có thể kích thích các chất trung gian tiền viêm, làm trầm trọng thêm bệnh lý viêm tự miễn.
Đậu phụ là nguồn đạm thực vật dồi dào nhưng lại chứa hàm lượng phytate cao, tạo phức hợp bền vững ngăn cản ruột non hấp thu kẽm. Ăn quá nhiều đậu phụ chưa xử lý đúng cách có thể làm tăng tỷ số phytate/kẽm, khiến cơ thể thiếu hụt vi chất thiết yếu này dù lượng nạp vào trên lý thuyết không hề thấp.
Cả vỏ và hạt thảo quả đều chứa các chất chống oxy hóa quý giá với vai trò bổ trợ lẫn nhau. Trong khi vỏ quả tập trung nhiều polyphenol bề mặt để tự vệ, hạt thảo quả lại giàu tinh dầu và hoạt chất kích hoạt năng lực chống oxy hóa tế bào, vì vậy nên dùng cả quả thay vì bỏ vỏ.
Mầm đậu nành có hàm lượng isoflavone tổng số và dạng aglycone tự do vượt trội so với hạt khô, đạt đỉnh sau 24 giờ đến 5 ngày ủ mầm tùy giống và điều kiện nuôi trồng. Việc nảy mầm kích hoạt các enzyme sinh tổng hợp, chuyển đổi phytoestrogen sang dạng dễ tiêu hóa và tăng khả năng hấp thu cho cơ thể.
Axit phytic trong các loại đậu liên kết chặt với sắt và kẽm tạo thành phức hợp không tan, khiến tỷ lệ hấp thu sắt có thể tụt xuống mức 2-3%. Áp dụng các phương pháp chế biến như lên men, ngâm nảy mầm hoặc kết hợp thực phẩm giàu vitamin C sẽ giúp phân giải phytate và giải phóng vi chất hiệu quả.
Dưa hấu hỗ trợ hạ huyết áp nhờ dồi dào axit amin L-citrulline, chất được thận chuyển hóa thành L-arginine để sản sinh nitric oxide giúp giãn cơ trơn mạch máu, kết hợp cùng hoạt chất lycopene và polyphenol. Tuy nhiên, tác dụng này chỉ xuất hiện khi dùng đều đặn dài ngày ở người có huyết áp cao hoặc người lớn tuổi, không có tác dụng hạ áp tức thì sau một lần ăn.
